Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 20401)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

BEIJING - Lên tiếng tại 1 cuộc tập họp các nhà lãnh đạo châu Phi tại thủ đô Trung Cộng, chủ tịch Xi tuyên bố : sẵn sàng giúp châu Phi 60 tỉ MK bằng các hình thức tài trợ, đầu tư hay cấp tín dụng cho các dự án tại châu Phi theo định hướng mở rộng trao đổi kinh tế với các nước – Xi nói rõ : 15 tỉ là cho vay không lời, 20 tỉ là tín dụng và 10 tỉ tài trợ phát triển.
WASHINGTON - Bản tin quân sự ngắn sáng Thứ Hai ghi : 1 quân nhân thiệt mạng và 1 quân nhân bị thương trong 1 vụ tấn công tại miền đông Afghanistan tin là nội tuyến của loạn quân trong lực lượng bản xứ - viên chức thẩm quyền xác nhận đây là tử vong thứ 6 của lực lượng Hoa Kỳ tại Afghanistan tính từ đầu năm.
SAN BERNARDINO - Cảnh sát được gọi tới sau nhiều tiếng súng nổ tại 1 chúng cư ở San Bernardino lúc 10 giờ 45 phút tối chủ nhật – lúc đầu cảnh sát nói 10 người trúng đạn, nhưng rồi đính chi1nhr ằng chỉ có 8 người bị trúng đạn.
CALIFORNIA -- Gần 1,000 người đã bị bắt vì tình nghi say rượu lái xe trong mấy ngày cuối tuần Lễ Lao Động ở California.
WASHINGTON - Hồ sơ do luật sư của George Papadopoulous trình tòa tối Thứ Sáu xác nhận cựu phụ tá tranh cử của ứng viên Trump khai gian với FBI về tiếp xúc với Nga trong lúc mưu đồ tìm kiếm việc làm trong chính quyền của ứng viên tỉ phú New York, và ý muốn duy trì sự trung thành với thượng cấp Trump, theo tin nhận trễ.
WASHINGTON - TT Trump chơi golf trong lúc tang lễ cố NS John McCain được cử hành, hôm Thứ Bảy – ông từng tuyên bố : vì việc làm của TT, ông không có thời gian chơi golf.
WASHINGTON - Tuần lễ qua chứng kiến các thông tin phóng đại, khoe khoang hay tưởng tượng của chủ nhân Bạch Ốc, là ghi nhận của thông tấn AP - ông Trump đốc thúc đàm phán mậu dịch với lân bang phía nam cùng trong lúc công kích Google và cuộc điều tra của Đoàn Mueller.
WASHINGTON - Bạch Ốc quyết định không công bố 100,000 trang tài liệu về ứng viên TCPV do TT Trump tuyển chọn như là đặc quyền của hành pháp – số tài liệu này ghi thành tich của thẩm phán Brett Kavanaugh trong thời gian phục vụ chính quyền Bush.
NEW YORK - Biên bản của công tố ghi : kẻ trộm 18 tuổi gỡ máy lạnh để xâm nhập phòng của cô gái 11 tuổi tại 1 căn chúng cư thuộc quận Brooklyn (New York), cưỡng hiếp cô gái trong khi em trai nạn nhân ngủ ở tầng dưới.
SAIGON -- Công an cho biết vừa bắt giam một nhóm 7 người ở Sài Gòn... Bản tin RFA kể: Truyền thông Việt Nam hôm 2/9 cho biết Cục An ninh nội địa (Bộ Công An) vừa phối hợp với nhiều địa phương bắt giữ 7 người thuộc tổ chức Triều Đại Việt bị Việt Nam xếp vào danh sách khủng bố.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.