Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 18937)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

GAZA CITY - Từ cuối Tháng 3, dân Palestine biểu tình chống cướp đất tại ranh giới Gaza và Israel, hàng chục người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương – không khí sôi nổi thêm khi ngày khai trương sứ quán Mỹ tại Jerusalem tiến đến gần.
WASHINGTON - Hàng chục binh sĩ TQLC đuợc huy động tăng cường nhân số bảo vệ an ninh cho các sứ quán Hoa Kỳ tại Trung Đông, từ Jordan, Israel đến Thổ Nhĩ Kỳ vì quan ngại về an ninh khi toà ĐS Hoa Kỳ tại Israel di chuyển từ Tel Aviv tới Jerusalem.
BAGHDAD - Phong trào giáo phái Shites do lãnh tụ al-Sadr dẫn đầu thắng trong kết quả kiểm phiếu sơ khởi do ủy hội tuyển cử trung ương loan báo chiều chủ nhật – giáo sĩ al-Sadr sẽ không làm Thủ Tuớng (vì không ứng cử) nhưng sẽ chọn người chỉ huy chính phủ từ liên minh có khuynh hướng chống Mỹ sau ngày nhà độc tài Saddam Hussein bị hạ bệ.
KUALA LUMPUR - Ủy ban chuyên gia kết luận : phi công chính Zaharie Ahmad Shah điều khiển chuyến bay MH370 theo đường bay tránh radar vì ý định tự tử – Malaysia đã định kết thúc nỗ lực tìm kiếm vào Tháng 6, theo loan báo hôm Thứ Bảy. Chuyến bay chở 239 người mất tích ngày 8-3-2014 trên đường bay từ Kuala Lumpur đến Beijing.
WESTMINSTER -- Lạm phát trong khu vực Nam California đang tăng cao với tốc độ nhanh nhất trong gần một thập niên, và bạn có thể đổ tội cho giá xăng tăng cao và cho giá nhà đất phi mã.
LIÊN HIỆP QUỐC - TTK-LHQ Antonio Guterres lên tiếng hoan nghênh Bắc Hàn về quyết định đóng cửa căn cứ nổ nguyên tử thí nghiệm – ông tuyên bố với nhà báo tại Vienna (bản doanh cơ quan nguyên tử năng quốc tế - IAEA) “Sự đóng cửa không đảo ngược cơ sở ấy là 1 biện pháp xây dựng tin cậy quan trọng nỗ lực phi nguyên tử có thể kiểm nhận.”
DALLAS - 4 hành khách bị thưong nhẹ trong 1 chuyến bay tối chủ nhật của hãng Southwest cất cánh từ Denver và đang đến gần Dallas - dường như áp suất trong phi cơ bị mất là lý do. Phi hành đoàn loan báo tình trạng khẩn cấp và mặt nạ dưỡng khí đuợc huy động với tất cả 120 người trên chuyến bay 861.
WASHINGTON - 21% công dân Hoa Kỳ không thật sự sẵn sàng để nghỉ hưu - kết quả khảo sát của Northwester Mutual ghi : khoảng 1/5 dân cao niên không có tiết kiệm hưu duỡng. 1/3 thành phần có tiết kiệm hay có kế hoạch biết rằng quỹ của họ sẽ cạn hoàn toàn nếu không tính phúc lợi an sinh xã hội của công dân cao niên.
WASHINGTON - Các ứng viên TT tiềm năng của 2 đảng đang là dân biểu, nghị sĩ đang tìm kiếm ý tưởng chủ đạo để tự phân biệt với các đối thủ chính trị. Giới quan sát cho hay : có thể thấy các nhà bảo trợ các đề luật về 5 lãnh vực cụ thể, là y tế, việc làm, lợi tức căn bản, di trú, và cần sa. Toàn là những vấn đề nội trị.
WASHINGTON - Ông Michael Bloomberg, là tỉ phú chủ nhân của thông tấn tài chính cùng tên và từng là thị trưởng New York, mô tả dịch bệnh thiếu trung thực của chính khách là đe doạ nghiêm trọng chống lại thể chế dân chủ – trong bài phát biểu tại lễ mãn khoá của Rice University (Texas), ông Bloomberg đả kích hiện tượng lừa dối tràn ngập chính trường và các thực tế bị thay đổi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.