Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 18844)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

JERUSALEM - Thủ Tướng Shinzo Abe và phu nhân dự dạ tiệc do Thủ Tướng Neytanyahu khoản đãi - buổi tiệc gián đoạn khi món tráng miệng đuợc bằng giày. Trong mọi văn hoá, đưa giày lên bàn tiệc đều là không bình thường, và với văn hoá Nhật là xúc phạm – với người theo đạo Jew, dọn tráng miệng bằng đĩa hình con heo là xúc phạm.
BERLIN - 3 đồng minh phương tây góp tiếng lần sau cùng hô hào chính quyền Trump không giải kết với thỏa ước nguyên tử Vienna – TT Trump mô tả thỏa ướcVienna 2015 là kết quả thương luợng tệ hại và sẽ quyết định tái tục trừng phạt Iran trước thời hạn 12-5, trừ phi các phe tán đồng tu chính.
CAIRO - Tổ chức bảo vệ nhân quyền Amnesty International lên án chính quyền Ai Cập dùng quy chế biệt giam như 1 hình thức tra tấn để hành hạ tù chính trị – quy chế này có thể được thi hành trong nhiều tuần, nhiều tháng hay vài năm.
JERUSALEM - Bảng tên đường chỉ hướng tới sứ quán Hoa Kỳ đã đựng tại thành phố Jerusalem – TT Trump tuyên bố ngày 6-12 công nhận Jeusalem là thủ đô của Israel, là chuyển hướng bất ngờ. Washington định khai trương sứ quán tại Jerusalem ngày 14-5 là mốc đánh dấu 70 năm thành lập quốc gia Israel.
NEW DEHLI - 1 cô gái 17 tuổi bị tấn công, bị phóng hoả sau khi bị hung đồ cưỡng hiếp ở tỉnh bang Jharkland, miền đông Ấn Độ – nạn nhân đuọc đưa đi nhà thương với 50% thân thể bị phỏng.
KABUL - Thành phần nghèo trong dân số Afghanistan tăng mạnh từ khi liên quân bình định do NATO dẫn đầu từ bỏ vai trò tác chiến (năm 2014), cũng là giảm quân số.
WASHINGTON -- Bộ Trưởng Tư Pháp Jeff Sessions hôm Thứ Hai nói rằng Hoa Kỳ sẽ truy tố 100% các di dân vào Mỹ bất hợp pháp tại các biên giới phía Tay Nam Hoa Kỳ.
IRVINE, California -- Nhiều ngàn nhân viên lao công, bảo vệ, làm vườn và các công nhân dịch vụ khác tại các khuôn viên đại học University of California (UC) bắt đầu đình công 3 ngày từ hôm Thứ Hai 7/5/2018 vì vấn đề lương bất công và điòi tăng lương.
WASHINGTON - TT Trump lại lên tiếng đả kích cuộc điều tra các tố giác về toa rập trong chu kỳ tuyển cử 2016 – ông lên án 13 nguời của đảng DC dự phần công việc gọi là “tuồng tìm bắt phù thủy” cho tới khi bị lập pháp khám phá là “xung đột quyền lợi”.
FORT LAUDERDALE, Florida - Chuyến bay 1052 của hãng JetBlue hạ cánh khẩn cấp tại phi trường Fort Lauderdale lúc 12 fiờ 52 phút trưa chủ nhật, sau hơn 2 giờ bay từ Puerto Rico về Tampa (Florida), vì lớp ngoài của cửa kính chắn gió phòng lái nứt vỡ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.