Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 20064)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

DAMASCUS - Trong buổi tiếp 1 viên chức ngoại giao Trung Cộng, nhà lãnh đạo cường quyền Syria tuyên bố “Syria đang bị thiệt hại vì bao vây kinh tế” - thông cáo báo chí từ Phủ TT ghi “Sau gần 8 năm chiến tranh, Syria bị tấn công bằng 1 hình thức khác là bao vây kinh tế”. Lãnh tụ Assad lên án nhiều nước chấp nhận các hình thức tấn công khác, kể cả xử dụng khủng bố.
KABUL - Sách của 1 nhà báo Hòa Lan tiết lộ : thủ lãnh Mullah Omar sống gần căn cứ chiến lược Mỹ tại tình Zabul của Afghanistabn – 1 cận vệ xác nhận : họ sống an toàn tuy có sự hiện diện gần bên của lực lượng Hoa Kỳ.
BANGKOK - Các chính trị gia của đảng Dân Chủ thú nhận : thiếu sức thu hút cử tri đi bầu lần đầu vào ngày 23 tháng này - đảng lâu đời nhất vương quốc tập trung vận động thành phần nhiều tuổi hơn.
SINGAPORE - Hãng SilkAir loan báo : các chuyến bay quốc tế bằng 6 chiếc Boeing 737 MAX vẫn hoạt động bình thường tuy đang theo tõi hình hình – sáng hôm chủ nhật, 1 chiếc cùng loại của Ethiopian Airlines rơi đột ngột sau khi cất cánh, gây thiệt mạng tất cả 157 người trên tàu. Tại Indonesia hồi Tháng 10, phi cơ cùng loại đâm xuống biển. Báo Singapore cho biết : SilkAir đã tiếp xúc với nhà sản xuất Boeing.
DALLAS, TX -- Người lái chiếc xe hiệu Chevy Silverado màu đen tông vào một nhóm đang thay vỏ xe bên lề xa lộ Dallas North Tollway rạng sáng Chủ Nhật -- giết chết ba người -- đã để lại một thiếu niên 13 tuổi phía sau trước khi chạy ra khỏi hiện trường, theo lời cảnh sát.
BOSTON -- Một cư dân 36 tuổi ở thị trấn Dorchester đã bị bắt hôm Thứ Hai và bị truy tố cấp liên bang vì bí mật quay phim nhiều nam thiếu niên trong một nhà vệ sinh ở trường Boston Latin School.
Thành phố nào hạnh phúc nhất Hoa Kỳ? Một cuộc khảo sát của công ty tài chánh cá nhân Wallethub đưa ra kết quả, theo bản phân tích và đối chiếu hơn 180 thành phố lớn nhất Hoa Kỳ để xem nơi nào người dân hạnh phúc nhất. Mỗi thành phố đượcc hấm điểm theo 31 phương diện, từ tỷ lệ trầm cảm cho tới tỷ lệ tăng thu nhập, cho tới trung bình thời gian vui chơi cá nhân mỗi ngày.
WASHINGTON - Đề án ngân sách của chính quyền Trump đã chuyển tới Hạ Viện nay thuộc quyền kiểm soát của đảng DC – nhận xét đầu tiên của nhà báo là nhiều cắt giảm được dự liệu nhưng cân bằng ngân sách không thể đạt được trong 15 năm.
RICHMOND - Bà Deborah Brown là cư dân Virgina thắng xổ số tiểu bang 30 lần 1 ngày trong tháng qua – bà mua 30 vé, tổng hợp 4 số là 1-0-3-1. Kết quả đầu tư 30 MK là 150,000. Bà nói với công ty xổ số “Tôi muốn đứng tim”. Tỉ lệ trúng xổ số tại Virginia là 1/10,000. Tuần qua, 1 người đàn ông mới ly dị tại New Jersey trúng độc đắc Mega Millions 273 triệu MK.
STANFORD, Calofornia - Ngôi sao xe đạp Kelly Catlin đã chết tại nhà hôm Thứ Sáu, ở tuổi 23 – Catlin chiếm huy chương bạc Olympic 2016 tại Rio de Janeiro đã dẫn đầu đội đua nữ của Hoa Kỳ giựt giải huy chương vàng thế giới 2018. Thân phụ Martin Catlin báo tin : Kelly tự sát, tổn thương này là không thể tưởng tượng. Phóng viên của AP cho biết : Kelly Catlin đang ghi danh học ban toán tin học tại trường Stanford.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.