Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 20325)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

WASHINGTON - TT Trump khuyến cáo : giới lãnh đạo của quân đội Venezuela nên làm việc vì dân chủ, nếu không sẽ mất mọi thứ đang có.
MONTRAL - Trong lúc 2 nguyên thủ sắp tái ngộ tại Vietnam, Hoa Kỳ ngăn trở nỗ lực của LHQ giúp Bắc Hàn tăng tiến ngành hàng không dân sự để mở không phận cho các đường bay quốc tế - Washington muốn thấy thiện chí cụ thể của Pyongyang về phi nguyên tử như đã hứa hẹn trong Thông Cáo Chung Singapore Tháng 6-2018.
LONDON - 7 dân biểu của đảng Lao Động bất đồng về Brexit và về chống-Jew với lãnh tụ Jeremy Corbyn đã từ chức.
TEHRAN - TT Rouhani tuyên bố “Trừng phạt kinh tế là gây chiến” và xác nhận “chiến tranh kinh tế gây khó khăn hơn chiến tranh quân sự” – phát biểu kể trên được nguyên thủ Iran neu ra nhân dịp khánh thành giai đọan cuối cùng của công trình xây dựng nhà máy lọc dầu Persian Gulf Star khởi công năm 2006.
JERUSALEM - Nổi giận vì các tuyên bố của giới lãnh đạo Israel về sự liên quan với vụ bách hại gọi là Holocaust, Ba Lan rút lui, không dự hội nghị thượng đỉnh Trung Âu. Israel định tiếp đón hội nghị thượng đỉnh của nhóm gọi là Visegrad (gồm Ba Lan, Hungary, Czech và Slovakia) từ Trung Âu. Đức Quốc Xã tàn sát 6 triệu người Jew, phần lớn tại Ba Lan – 1 số người Ba Lan cộng tác với quân Đức chiếm đóng.
CĂN CỨ KHÔNG QUÂN BẮC SYRIA - Viên chỉ huy của “lực lượng dân chủ Syria - SDF” hô hào liên minh đánh ISIS do Hoa Kỳ dẫn đầu giữ lại Syria từ 1000 đến 1500 quân, và hy vọng TT Trump đình chỉ kế hoạch triệt thoái hoàn toàn. Sau cuộc hội đàm với các Tướng chiến trường của Hoa Kỳ tại 1 căn cứ miền bắc Syria, thủ lãnh Kobani nêu đề nghị cụ thể như trên.
NEW DEHLI - 10 ngày sau vụ cảnh sát bán quân sự bị tấn công bằng bom xe tại lãnh thổ tranh chấp Kashmir, 41 người thiệt mạng, lực lượng chính phủ mở chiến dịch tiễu phạt – loạn quân Hồi Giáo đặt căn cứ trên lãnh thổ Pakistan giao chiến tại Quận Nam của Kashmir, gây 4 tử vong đối phương.
ISLAMABAD - Trong chuyến công du 3 nước, thế tử Mohamed bin Salman đã đến thủ đô Pakistan hôm chủ nhật với mong đợi loan báo tài trợ phát triển – nhân vật thực quyền này từng hứa hẹn trên 10 tỉ MK đầu tư của vương triều Riyadh khi Thủ Tướng Imran Khan viếng thăm Saudi hồi Tháng 10-2018.
NEW ORLEANS - Tin cảnh sát xác nhận : 5 người chờ đón xe bus trúng đạn khi cảnh sát đuổi bắt 1 nghi can cướp giựt – cảnh sát trưởng Shaun Ferguscon cho biết : nghi can bị bắn chết và súng nổ trong suốt cuộc rượt bắt.
WASHINGTON - Trong 1 cuộc phỏng vấn của NPR phát sóng ngày Thứ Hai 18-2, nguyên giám đốc FBI Andrew McCabe tố cáo chiến dịch chống phá của TT Trump không ngừng đả kích cơ quan này trong 2 năm qua. Ông McCabe đang giới thiệu với công chúng tập sách mới của ông tựa đề “How FBI Protects America in the Age of Terrorism and Trump” – đó là lý do để ông viết sách.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.