Xuân Niệm
Nếu Việt Nam không có tham nhũng? Nghĩa là, nếu nghiêm ngặt, không có tham nhũng? Xã hội sẽ không chạy bình thường được, có thể thấy như thế. Bởi vì, lương cán bộ không sống nổi. Chúng ta từng đọc thấy có một số công an bỏ nghề, xin xuất ngũ để vào Sài Gòn kiếm nghề khác mưu sinh, vì lương công an không sống nổi. Huống gì là lương công nhân…
Thêm nữa, nếu cán bộ không tham nhũng, các quán bia, quán rượu hẳn là không bán gì được. Thậm chí, các quán mát-xa cũng sẽ vắng, vì không chiêu đãi các quan thì làm thế nào có đủ khách. Đó là chưa kể tới tham nhũng kiểu BOT…
Vậy mà, các quan lớn luôn luôn kêu gọi chống tham nhũng, vì kêu gọi là một cách phất cờ chính nghĩa. Bản tin VOV mấy tháng trước ghi lời ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong Phiên họp thứ 12 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tổ chức ngày 31/7.
Ông Trọng nói chuyện nhóm lửa, nung lò nóng lên, thảy củi vào, dù là củi gì đi nữa cũng cháy rụi. Ý nói, tham nhũng là củi, phải thảy vô lò.
Ông Trọng nói: “Khi tiếp xúc cử tri, tôi hay nói: Cái lò đã nóng lên rồi thì củi tươi vào đây cũng phải cháy. Củi khô, củi vừa vừa cháy trước, rồi cả lò nóng lên, tất cả các cơ quan vào cuộc, có ai đứng ngoài đâu. Và không thể đứng ngoài được. Cá nhân nào muốn không làm cũng không thể được, thế mới là thành công…”
Ông Trọng nói như thế cuối tháng 7/2017. Gần 4 tháng sau, các báo kể rằng: Tham nhũng gây thiệt hại gần 60.000 tỷ, chỉ thu hồi được hơn 4.500 tỷ…
Hẳn là, các con số này cũng là đoán thôi. Chứ làm sao mà khui hết ra được.
Các báo kể rằng theo một thống kê đưa ra trước Quốc hội, trong 10 năm, số thiệt hại do tham nhũng là hơn 59.750 tỷ đồng và 400 ha đất, nhưng chỉ thu hồi được 4.676 tỷ đồng và 216 ha đất, xấp xỉ 10%.
Lâu lâu lại lác đác có tin chống tham nhũng, như để hâm lò cho nóng. Nhưng có thiêu được củi nào chăng, hẳn chỉ là không bao nhiêu.
Bản tin Zing hôm 8/12/2017 kể chuyện Gia Lai: Người cấp tin tố cáo tham nhũng ở Gia Lai được nhận 10 triệu đồng…
Ban Nội chính Tỉnh ủy Gia Lai vừa trả 10 triệu đồng cho một công dân tại huyện Đắk Pơ vì có thông tin tố cán bộ tham nhũng.
Sáng 8/12, ông Rah Lan Chung, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Gia Lai cho biết đơn vị vừa trả 10 triệu đồng cho một công dân cung cấp thông tin về hành vi giả mạo chữ ký của lãnh đạo huyện Đắk Pơ.
Trong tuần lễ này cũng là tuần lễ quốc tế chống tham nhũng. Bởi vì, ngày 9 tháng 12 hàng năm được gọi là Ngày Quốc tế chống tham nhũng, viết tắt là IACD (International Anti-Corruption Day), kể từ khi thông qua Công ước Liên Hiệp Quốc về chống tham nhũng vào ngày 31 Tháng 10 năm 2003.
Tự điển Wikipedia ghi rằng đây là một sự kiện thường niên do Liên Hiệp Quốc tổ chức, với mục đích nâng cao nhận thức của công chúng về tham nhũng, hối lộ và các vấn đề có liên quan, và vinh danh những người chống tham nhũng trong cộng đồng và chính phủ của họ.
Khi còn giữ chức Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, ông Ban Ki-moon từng đưa ra lời kêu gọi vào ngày 9 tháng 12/2013:
“...Nhân Ngày quốc tế chống tham nhũng năm nay, tôi kêu gọi các Chính phủ, khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội dân sự hãy cùng nhau đứng dậy chung tay chống lại và ngăn chặn những hậu quả của tham nhũng ảnh hưởng tới xã hội, chính trị và kinh tế ở tất cả các nước. Để hướng tới một tương lai công bằng, toàn diện và thịnh vượng cho tất cả mọi người, chúng ta phải nuôi dưỡng một nền văn hóa toàn vẹn, mang tính minh bạch, có trách nhiệm giải trình và quản trị tốt.”
Nhưng tham nhũng làm sao nhận diện?
Trên một trang Wikipedia về chống tham nhũng, có phân tích rằng, trích:
“Công cụ nhận dạng
Các tác giả trong cuốn sách Tools to support transparency in local governance (Công cụ hỗ trợ cho tính minh bạch trong công tác cai trị ở địa phương) đã xác định ra quy luật hoạt động của tham nhũng trong thực tế công quyền dưới dạng công thức tạm dịch như sau:
Tham nhũng (Corruption) = Độc quyền (Monopoly) + Bưng bít thông tin (Discretion) - Trách nhiệm giải trình (Accountability).
Theo công thức trên, có thể dễ dàng nhận dạng tham nhũng trong các biểu hiện của nó: thừa độc quyền, thừa bưng bít thông tin, thiếu (phi) trách nhiệm giải trình.
Một công cụ nhận dạng khác dựa theo công thức của C. Stephan tạm dịch như sau:
Tham nhũng (Corruption) = Độc quyền (Monopoly) + Bưng bít thông tin (Discretion) - Tính minh bạch (Transparency) - Đạo đức luân lý (Morality)
Theo đó, tham nhũng dựa trên 4 yếu tố:
Độc quyền: Một hệ thống (thường là chính quyền) sở hữu phần lớn hoặc toàn bộ tài sản, và chi phối thị trường mà không thông qua quy luật thị trường.
Bưng bít thông tin: Nắm quyền chi phối thông tin, thậm chí định hướng và lừa dối dư luận.
Tính minh bạch: Minh bạch trong chính sách hành chính công, các chi phí công, và minh bạch trong đấu thầu dự án công.
Đạo đức luân lý: Năng lực đạo đức luân lý của người tham gia vào hệ thống, năng lực này để nhận biết điều đúng sai, và có khả năng làm điều đúng tránh điều sai.
Công cụ nhận dạng tham nhũng cho thấy được bản chất của tham nhũng, mà con người là yếu tố quan trọng tham gia vào.”(ngưng trích)
Nghĩa là, 2 yếu tố lớn gây ra tham nhũng là: Độc quyền, Bưng bít thông tin…
Than ôi, đó chính là đặc tính của nhà nước Hà Nội vậy… vừa độc quyền, vừa bưng bít thông tin. Như thế, sẽ chẳng có lò nào nóng để xóa sổ tha nhũng cả.
Nếu Việt Nam không có tham nhũng? Nghĩa là, nếu nghiêm ngặt, không có tham nhũng? Xã hội sẽ không chạy bình thường được, có thể thấy như thế. Bởi vì, lương cán bộ không sống nổi. Chúng ta từng đọc thấy có một số công an bỏ nghề, xin xuất ngũ để vào Sài Gòn kiếm nghề khác mưu sinh, vì lương công an không sống nổi. Huống gì là lương công nhân…
Thêm nữa, nếu cán bộ không tham nhũng, các quán bia, quán rượu hẳn là không bán gì được. Thậm chí, các quán mát-xa cũng sẽ vắng, vì không chiêu đãi các quan thì làm thế nào có đủ khách. Đó là chưa kể tới tham nhũng kiểu BOT…
Vậy mà, các quan lớn luôn luôn kêu gọi chống tham nhũng, vì kêu gọi là một cách phất cờ chính nghĩa. Bản tin VOV mấy tháng trước ghi lời ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong Phiên họp thứ 12 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tổ chức ngày 31/7.
Ông Trọng nói chuyện nhóm lửa, nung lò nóng lên, thảy củi vào, dù là củi gì đi nữa cũng cháy rụi. Ý nói, tham nhũng là củi, phải thảy vô lò.
Ông Trọng nói: “Khi tiếp xúc cử tri, tôi hay nói: Cái lò đã nóng lên rồi thì củi tươi vào đây cũng phải cháy. Củi khô, củi vừa vừa cháy trước, rồi cả lò nóng lên, tất cả các cơ quan vào cuộc, có ai đứng ngoài đâu. Và không thể đứng ngoài được. Cá nhân nào muốn không làm cũng không thể được, thế mới là thành công…”
Ông Trọng nói như thế cuối tháng 7/2017. Gần 4 tháng sau, các báo kể rằng: Tham nhũng gây thiệt hại gần 60.000 tỷ, chỉ thu hồi được hơn 4.500 tỷ…
Hẳn là, các con số này cũng là đoán thôi. Chứ làm sao mà khui hết ra được.
Các báo kể rằng theo một thống kê đưa ra trước Quốc hội, trong 10 năm, số thiệt hại do tham nhũng là hơn 59.750 tỷ đồng và 400 ha đất, nhưng chỉ thu hồi được 4.676 tỷ đồng và 216 ha đất, xấp xỉ 10%.
Lâu lâu lại lác đác có tin chống tham nhũng, như để hâm lò cho nóng. Nhưng có thiêu được củi nào chăng, hẳn chỉ là không bao nhiêu.
Bản tin Zing hôm 8/12/2017 kể chuyện Gia Lai: Người cấp tin tố cáo tham nhũng ở Gia Lai được nhận 10 triệu đồng…
Ban Nội chính Tỉnh ủy Gia Lai vừa trả 10 triệu đồng cho một công dân tại huyện Đắk Pơ vì có thông tin tố cán bộ tham nhũng.
Sáng 8/12, ông Rah Lan Chung, Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Gia Lai cho biết đơn vị vừa trả 10 triệu đồng cho một công dân cung cấp thông tin về hành vi giả mạo chữ ký của lãnh đạo huyện Đắk Pơ.
Trong tuần lễ này cũng là tuần lễ quốc tế chống tham nhũng. Bởi vì, ngày 9 tháng 12 hàng năm được gọi là Ngày Quốc tế chống tham nhũng, viết tắt là IACD (International Anti-Corruption Day), kể từ khi thông qua Công ước Liên Hiệp Quốc về chống tham nhũng vào ngày 31 Tháng 10 năm 2003.
Tự điển Wikipedia ghi rằng đây là một sự kiện thường niên do Liên Hiệp Quốc tổ chức, với mục đích nâng cao nhận thức của công chúng về tham nhũng, hối lộ và các vấn đề có liên quan, và vinh danh những người chống tham nhũng trong cộng đồng và chính phủ của họ.
Khi còn giữ chức Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, ông Ban Ki-moon từng đưa ra lời kêu gọi vào ngày 9 tháng 12/2013:
“...Nhân Ngày quốc tế chống tham nhũng năm nay, tôi kêu gọi các Chính phủ, khu vực tư nhân và các tổ chức xã hội dân sự hãy cùng nhau đứng dậy chung tay chống lại và ngăn chặn những hậu quả của tham nhũng ảnh hưởng tới xã hội, chính trị và kinh tế ở tất cả các nước. Để hướng tới một tương lai công bằng, toàn diện và thịnh vượng cho tất cả mọi người, chúng ta phải nuôi dưỡng một nền văn hóa toàn vẹn, mang tính minh bạch, có trách nhiệm giải trình và quản trị tốt.”
Nhưng tham nhũng làm sao nhận diện?
Trên một trang Wikipedia về chống tham nhũng, có phân tích rằng, trích:
“Công cụ nhận dạng
Các tác giả trong cuốn sách Tools to support transparency in local governance (Công cụ hỗ trợ cho tính minh bạch trong công tác cai trị ở địa phương) đã xác định ra quy luật hoạt động của tham nhũng trong thực tế công quyền dưới dạng công thức tạm dịch như sau:
Tham nhũng (Corruption) = Độc quyền (Monopoly) + Bưng bít thông tin (Discretion) - Trách nhiệm giải trình (Accountability).
Theo công thức trên, có thể dễ dàng nhận dạng tham nhũng trong các biểu hiện của nó: thừa độc quyền, thừa bưng bít thông tin, thiếu (phi) trách nhiệm giải trình.
Một công cụ nhận dạng khác dựa theo công thức của C. Stephan tạm dịch như sau:
Tham nhũng (Corruption) = Độc quyền (Monopoly) + Bưng bít thông tin (Discretion) - Tính minh bạch (Transparency) - Đạo đức luân lý (Morality)
Theo đó, tham nhũng dựa trên 4 yếu tố:
Độc quyền: Một hệ thống (thường là chính quyền) sở hữu phần lớn hoặc toàn bộ tài sản, và chi phối thị trường mà không thông qua quy luật thị trường.
Bưng bít thông tin: Nắm quyền chi phối thông tin, thậm chí định hướng và lừa dối dư luận.
Tính minh bạch: Minh bạch trong chính sách hành chính công, các chi phí công, và minh bạch trong đấu thầu dự án công.
Đạo đức luân lý: Năng lực đạo đức luân lý của người tham gia vào hệ thống, năng lực này để nhận biết điều đúng sai, và có khả năng làm điều đúng tránh điều sai.
Công cụ nhận dạng tham nhũng cho thấy được bản chất của tham nhũng, mà con người là yếu tố quan trọng tham gia vào.”(ngưng trích)
Nghĩa là, 2 yếu tố lớn gây ra tham nhũng là: Độc quyền, Bưng bít thông tin…
Than ôi, đó chính là đặc tính của nhà nước Hà Nội vậy… vừa độc quyền, vừa bưng bít thông tin. Như thế, sẽ chẳng có lò nào nóng để xóa sổ tha nhũng cả.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình