[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Vào lúc xét xử, luật sư của bị cáo đã tranh cãi rằng các programs đó đã không tồn tại một cách hữu hình, vì thế các programs đó không thể được xem là “tài sản” (property) theo định nghĩa được đưa ra trong Đạo Luật; và rằng việc xóa bỏ các programs trên tấm cạc đó không gây thiệt hại cho tấm cạc. Sự thiệt hại phải được xét theo “nghĩa thông thường của nó” (its ordinary meaning).
Phía công tố viện thì cho rằng tấm cạc sẽ trở thành vô dụng nếu không có dự liệu được lưu trữ ở trên đó; và rằng việc xóa bỏ các dự kiện ở trên tấm cạc đó đã gây thiệt hại cho tấm cạc theo định nghĩa của Đạo Luật.
Cuối cùng tòa đã phạt bị cáo phục dịch 120 giờ cho cộng đồng, và trả án phí 120 bảng Anh. Bị cáo bèn kháng án.
Vào lúc kháng án vấn đề được đặt ra là liệu việc xóa bỏ program trên tấm thẻ dùng để điều hành máy cưa có cấu thành tội gây thiệt hại cho tài sản theo định nghĩa trong Đạo Luật hay không"
Luật sư của bị cáo tiếp tục tranh cãi để thuyết phục Tòa rằng vì các programs không thể nhìn thấy cũng như không thể sờ mó được, vì thế việc xóa bỏ các program bằng hành động xử dụng các chiếc nút bấm trên máy computer không thể được xem như là sự gây ra thiệt hại cho tài sản.
Tòa nhận thấy rằng tài sản được nói đến trong vụ kiện này là tấm cạc có chứa các mạch điện và dự kiện. Tấm cạc này là một tài sản hữu hình theo định nghĩa của Đạo Luật, và điều này không có gì để tranh cãi.
Vấn đề còn lại là liệu việc xóa bỏ program trên tấm cạc đó có tương đương với việc gây thiệt hại cho tài sản theo sự quy định của Đạo Luật hay không"
Tòa Kháng Án đã trưng dẫn vụ Henderson Kiện Battley. Trong vụ đó, bị cáo bị kiện về việc gây thiệt hại cho khu vực đất đai xây cất.
Sự kiện trong vụ đó có thể tóm lược như sau: bị cáo đã cho phép 30 chiếc xe vận tải chở đầy đất, gạch vụn và bùn đổ trên khu đất đó.
Hành động này đã được xem là gây thiệt hại cho đất đai, vì khu vực này được dọn dẹp sạch sẻ để chờ xây cất. Luật sư của bị cáo đã tranh cãi rằng đất vẫn không bị thiệt hại vì đất nằm ở dưới lớp rác rưới và gạch vụn, và đất vẫn giữ nguyên tình trạng của đất sau khi gạch vụn và rác được đổ lên trên đó.
Tuy nhiên bằng chứng đã cho thấy rằng chủ đất đã phải chi trả số tiền là 2,000 bảng Anh để di chuyển rác và gạch vụn mà bị cáo đã đổ lên trên đó. Bởi thế,Việc đất có bị thiệt hại hay không không còn là vấn đề nữa. Việc thiệt hại có gây ra đối với đất hay không còn tùy thuộc vào sự kiện và mức độ của sự thiệt hại. Theo định nghĩa của Tự Điển Oxford thì “sự thiệt hại” được định nghĩa là “sự làm sút giảm giá trị hoặc sự hữu ích” (‘damage’ is defined as ‘injury impairing value or usefulness’). Vì thế, Tòa đã buộc bị cáo bồi thường cho chủ đất.
Cuối cùng Tòa Kháng án đã bác bỏ sự kháng án của bị cáo.
Dựa vào luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc xóa bỏ các dự kiện trong máy vi tính của ông là một việc làm gây thiệt hại cho tài sản của công ty. Hành động này đã gây ra những tốn kém cho hãng khi hãng phải mướn chuyên viên hầu lưu trữ lại các dự kiện cần thiết cho việc điều hành thương nghiệp.
Để có thể được bồi hoàn lại số tiền mà hãng đã phải gánh chịu do hành động của cô nữ nhân viên này gây ra, ông phải trưng dẫn được bằng chứng về sự gây ra thiệt hại này. Bằng chứng mà ông đã ghi âm là hoàn toàn bất hợp pháp. Băng ghi âm này có được trưng dẫn để làm bằng chứng hay không điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào thẩm quyền tùy tiện của vị thẩm phán tọa xử. Tiền lương của cô nữ nhân viên này và việc cô ta xóa bỏ hoặc sữa đổi các dự kiện trong máy điện toán là hai việc hoàn toàn khác biệt nhau.
Đương nhiên, ông có quyền không trả lương cho đến khi có phán quyết của tòa, và cô ta cũng có quyền khiếu kiện để buộc ông phải trả lương cho cô ta.
Nếu ông còn thắc mắc xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Hỏi (Ông Lâm Văn Thế): Tôi làm chủ một hãng may tính đến nay đã gần 20 năm. Tại hãng chúng tôi luôn luôn có chừng 5 đến 7 người làm việc full-time. Ngoài ra, tùy theo lượng hàng của từng mùa, chúng tôi mướn thêm 5 đến 10 người khác làm việc thất thường vào những lúc có nhiều hàng.
Hơn 10 năm qua, tất cả những chi tiết liên hệ đến các hoạt động của hãng đều được lưu trữ trong máy vi tính. Mặc dầu đã được lưu trữ trong máy, chúng tôi cũng đã lưu trữ các dự kiện đó trong cac đĩa CD để phòng hờ khi bị trục trặc về kỹ thuật.
Cách đây gần 3 tháng, toàn bộ các chi tiết lưu trữ trong máy liên hệ đến thời gian làm việc của nhân viên, cùng một số soft ware khác đã bị xóa bỏ.
Tôi đã phải nhờ một chuyên viên điện toán lắp đặt lại cho tôi.
Tôi biết là một trong những người làm cho hãng đã cố tình xóa bỏ các dự kiện này, nhưng vẫn chưa rõ lý do, cũng như chưa biết được ai là người đã làm việc đó.
Cách đây chừng 2 tuần lễ, khi tôi đi công chuyện và trở về hãng, thì thấy một nhân viên đang ngồi trước máy vi tính. Tôi hỏi cô ta là đang làm gì ở đây. Cô ta không trả lời. Tôi hỏi tiếp thì cô ta thú nhận là đã xóa bỏ các dự kiện trong máy lần trước cũng như lần này. Tuy nhiên, cô ta vẫn không cho biết lý do. Khi tôi nhờ người kiểm soát lại thì mới biết được rằng không những cô ta chỉ xóa bỏ mà còn đổi nhiều sự kiện khác trong máy.
Cuối cùng cô ta thú nhận là cô ta muốn làm một số giấy chứng nhận để giúp người quen mượn tiền mua nhà. Tất cả những lời đối thoại của chúng tôi đều được ghi âm.
Tôi phải trả tiền để mướn một chuyên viên đến lắp đặt lại các dự kiện này. Vì cô ta chỉ là một người làm việc cho hãng khi có nhiều hàng, nên tôi đã thanh toán toàn bộ số tiền còn thiếu cho cô ta sau khi giữ lại gần $1,000 để khấu trừ vào tiền mướn chuyên viên vi tính. Cô ta dọa là sẽ kiện đòi tôi trả số tiền còn thiếu.
Xin LS cho biết là cô ta có quyền khiếu nại buộc tôi phải trả số tiền đó hay không"
*
Trả lời: Điều 195 Đạo Luật Hình Sự 1900 quy định rằng: “Người có ác ý hủy hoại hoặc gây thiệt hại tài sản thuộc về người khác sẽ bị (a) tù 5 năm . . .” (A person who maliciously destroys or damages property belonging to another is liable: (a) to imprisonment for 5 years . . .).
Trong vụ Cox v. Riley (Cox kiện Riley) (1986) 83 Cr App R 54. Trong vụ đó, bị cáo đã cố ý làm hư tấm cạc bằng nhựa ghi các mạch điện cùng các dự kiện để điều hành máy cưa bằng hệ thống vi tính, trị giá 620 bảng Anh.
Bị cáo là nhân viên của công ty Hi-Tech Profiles Ltd., được giao nhiệm vụ điều hành máy cưa bằng hệ thống vi tính của công ty. Máy cưa bằng hệ thống vi tính này được điều hành bởi một tấm cạc trên đó có ghi các mạch điện cùng các dự kiện.
Tấm cạc này sẽ không có giá trị gì nếu trên tấm cạc đó không lưu trữ các mạch điện cùng các dự kiện cần thiết để điều hành hệ thống cưa này.
Vào ngày 30 tháng 7 năm 1984, bị cáo đã xóa sạch 16 programs ở trên tấm cạc đó làm cho hệ thống cưa không thể hoạt động được. Công ty phải điều hành hệ thống cưa bằng tay và việc này đã đưa đến sự giảm sụt sản phẩm của công ty một cách đáng kể.
Bị cáo đã bị ghép tội gây thiệt hại cho tài sản của người khác vì hành động này đã vi phạm điều 1 khoản 1 của Đạo Luật Gây Thiệt Hại thuộc về Hình Sự 1971 của Anh Quốc.
Vào lúc xét xử, luật sư của bị cáo đã tranh cãi rằng các programs đó đã không tồn tại một cách hữu hình, vì thế các programs đó không thể được xem là “tài sản” (property) theo định nghĩa được đưa ra trong Đạo Luật; và rằng việc xóa bỏ các programs trên tấm cạc đó không gây thiệt hại cho tấm cạc. Sự thiệt hại phải được xét theo “nghĩa thông thường của nó” (its ordinary meaning).
Phía công tố viện thì cho rằng tấm cạc sẽ trở thành vô dụng nếu không có dự liệu được lưu trữ ở trên đó; và rằng việc xóa bỏ các dự kiện ở trên tấm cạc đó đã gây thiệt hại cho tấm cạc theo định nghĩa của Đạo Luật.
Cuối cùng tòa đã phạt bị cáo phục dịch 120 giờ cho cộng đồng, và trả án phí 120 bảng Anh. Bị cáo bèn kháng án.
Vào lúc kháng án vấn đề được đặt ra là liệu việc xóa bỏ program trên tấm thẻ dùng để điều hành máy cưa có cấu thành tội gây thiệt hại cho tài sản theo định nghĩa trong Đạo Luật hay không"
Luật sư của bị cáo tiếp tục tranh cãi để thuyết phục Tòa rằng vì các programs không thể nhìn thấy cũng như không thể sờ mó được, vì thế việc xóa bỏ các program bằng hành động xử dụng các chiếc nút bấm trên máy computer không thể được xem như là sự gây ra thiệt hại cho tài sản.
Tòa nhận thấy rằng tài sản được nói đến trong vụ kiện này là tấm cạc có chứa các mạch điện và dự kiện. Tấm cạc này là một tài sản hữu hình theo định nghĩa của Đạo Luật, và điều này không có gì để tranh cãi.
Vấn đề còn lại là liệu việc xóa bỏ program trên tấm cạc đó có tương đương với việc gây thiệt hại cho tài sản theo sự quy định của Đạo Luật hay không"
Tòa Kháng Án đã trưng dẫn vụ Henderson Kiện Battley. Trong vụ đó, bị cáo bị kiện về việc gây thiệt hại cho khu vực đất đai xây cất.
Sự kiện trong vụ đó có thể tóm lược như sau: bị cáo đã cho phép 30 chiếc xe vận tải chở đầy đất, gạch vụn và bùn đổ trên khu đất đó.
Hành động này đã được xem là gây thiệt hại cho đất đai, vì khu vực này được dọn dẹp sạch sẻ để chờ xây cất. Luật sư của bị cáo đã tranh cãi rằng đất vẫn không bị thiệt hại vì đất nằm ở dưới lớp rác rưới và gạch vụn, và đất vẫn giữ nguyên tình trạng của đất sau khi gạch vụn và rác được đổ lên trên đó.
Tuy nhiên bằng chứng đã cho thấy rằng chủ đất đã phải chi trả số tiền là 2,000 bảng Anh để di chuyển rác và gạch vụn mà bị cáo đã đổ lên trên đó. Bởi thế,Việc đất có bị thiệt hại hay không không còn là vấn đề nữa. Việc thiệt hại có gây ra đối với đất hay không còn tùy thuộc vào sự kiện và mức độ của sự thiệt hại. Theo định nghĩa của Tự Điển Oxford thì “sự thiệt hại” được định nghĩa là “sự làm sút giảm giá trị hoặc sự hữu ích” (‘damage’ is defined as ‘injury impairing value or usefulness’). Vì thế, Tòa đã buộc bị cáo bồi thường cho chủ đất.
Cuối cùng Tòa Kháng án đã bác bỏ sự kháng án của bị cáo.
Dựa vào luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc xóa bỏ các dự kiện trong máy vi tính của ông là một việc làm gây thiệt hại cho tài sản của công ty. Hành động này đã gây ra những tốn kém cho hãng khi hãng phải mướn chuyên viên hầu lưu trữ lại các dự kiện cần thiết cho việc điều hành thương nghiệp.
Để có thể được bồi hoàn lại số tiền mà hãng đã phải gánh chịu do hành động của cô nữ nhân viên này gây ra, ông phải trưng dẫn được bằng chứng về sự gây ra thiệt hại này. Bằng chứng mà ông đã ghi âm là hoàn toàn bất hợp pháp. Băng ghi âm này có được trưng dẫn để làm bằng chứng hay không điều đó hoàn toàn tùy thuộc vào thẩm quyền tùy tiện của vị thẩm phán tọa xử. Tiền lương của cô nữ nhân viên này và việc cô ta xóa bỏ hoặc sữa đổi các dự kiện trong máy điện toán là hai việc hoàn toàn khác biệt nhau.
Đương nhiên, ông có quyền không trả lương cho đến khi có phán quyết của tòa, và cô ta cũng có quyền khiếu kiện để buộc ông phải trả lương cho cô ta.
Nếu ông còn thắc mắc xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình