Hôm nay,  

Cha Mẹ Dân

20/07/201800:00:00(Xem: 17035)
Vĩnh Hảo

 
Vào tháng 10, mùa đông, nhằm tiết đại hàn, giá lạnh, vua Lý Thánh Tông (1023 – 1072) nói với các quan hầu cận rằng: "Trẫm ở trong cung, sưởi than xương thú, mặc áo lông chồn còn rét thế này, nghĩ đến người tù bị giam trong ngục, khổ sở về gông cùm, chưa rõ ngay gian, ăn không no bụng, mặc không kín thân, khốn khổ vì gió rét, hoặc có kẻ chết không đáng tội, trẫm rất thương xót. Vậy lệnh cho Hữu ty phát chăn chiếu, và cấp cơm ăn ngày hai bữa.” (1)

Một lần khác, “Mùa hạ, tháng 4, vua ngự ở điện Thiên Khánh xử kiện. Khi ấy công chúa Động Thiên đứng hầu bên cạnh, vua chỉ vào công chúa, bảo ngục lại rằng: ‘Ta yêu con ta cũng như lòng ta làm cha mẹ dân. Dân không hiểu biết mà mắc vào hình pháp, trẫm rất thương xót, từ nay về sau, không cứ gì tội nặng hay nhẹ đều nhất luật khoan giảm’." (1)

Ở nơi chốn an ổn, ấm cúng mà chợt chạnh lòng nghĩ đến người đói rét trong ngục thất; cùng con gái chứng kiến việc xử kiện mà động lòng thương tưởng tội nhân.

Cả hai trường hợp trên, được ghi vắn tắt trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư theo lối biên niên (2), đều liên quan đến tội nhân, tù nhân. Xem ra, sử chỉ ghi sự quan tâm của nhà vua đối với tội nhân, tù nhân; nhưng nên hiểu lòng vua đối với dân cũng như thế. Nghĩa là vua cũng đặt lòng thương của mình đối với dân như cha mẹ đối với con cái, như quan niệm “dân chi phụ mẫu” (cha mẹ của dân) (3) được nói đến trong Kinh Thi (4).

Quan niệm vua/quan là cha mẹ của dân, ngay từ thời Mạnh Tử (372 – 289 trước Công nguyên), đã đổi khác, với chủ trương “dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh.” (5) Thực ra, triết học chính trị và lãnh đạo Tây phương và Đông phương từ ngàn xưa đã xem dân là chủ nhân ông của đất nước; vua/quan là công bộc của dân (servant of the people). Lãnh đạo có mặt để phục vụ quần chúng chứ không phải để được quần chúng phục vụ. Dù vậy, tư tưởng “dân chủ” nầy, trớ trêu thay, dường như chỉ mới được đón nhận về mặt lý thuyết (và khẩu hiệu) tại Việt Nam trễ tràng vào thế kỷ 19, 20. Thực tế cho thấy, quan chức thời nay, dưới chế độ độc đảng luôn miệng lên án sự bất minh và độc tài của các chế độ vua chúa thời xưa, đã công khai tự nhận mình là “cha mẹ của dân,” theo cái nghĩa là có quyền đè đầu cưỡi cổ người dân, định đoạt mọi thứ cho đời sống của nhân dân. Người dân Việt Nam cho đến thời đại văn minh tân tiến ngày nay—thời đại mà các tiêu đề “tự do, dân chủ” luôn được rêu rao nhắc đến trên từng bảng hiệu và giấy tờ hành chánh—vẫn chưa từng được quý trọng, thương yêu bởi những người “công bộc” hay “đầy tớ.” Theo cách ấy, quan chức lãnh đạo ngày nay làm cha mẹ thì là cha mẹ vô tâm, thiếu trách nhiệm với con cái; còn làm đầy tớ thì cũng là đầy tớ phản chủ, vô luân.

Làm thế nào mà một vị vua được cả nước tôn quý, đứng trên thiên hạ, ở nơi cung vàng điện ngọc mà vẫn xót thương, tưởng nghĩ đến tù nhân và dân đen? Có khi nào những người lãnh đạo ngày nay dành một phút nhìn thẳng vào thực trạng thống khổ của nhân dân, thay vì chỉ lo tìm cách trấn áp, bỏ tù người dân có ý kiến trái ngược với mình? Có thể nào lãnh đạo ngày nay dừng lại một phút, bớt nói bớt luận bàn, bớt tìm kế sách bảo vệ đảng phái và ngôi vị của mình, để lắng nghe tiếng nói trung thực và tiếng kêu đau thương của người dân?

Vua Lý Thánh Tông sở dĩ có tiếng là vị vua nhân đức, thành công trong việc trị quốc an dân, là nhờ lòng thương chân thành đối với con cái, cũng như đối với con dân (6). Lòng thương không hề là điểm yếu của một chế độ, một chính thể. Lòng thương không làm nhu nhược, yếu hèn đi dũng khí của trượng phu; ngược lại, có thể làm chất liệu hàn gắn những vụn vỡ, phân ly, tạo sức mạnh hòa hợp, đoàn kết trong toàn dân. Bằng chứng là trong thời gian 18 năm tại vị, ông vua nhân từ Lý Thánh Tông đã đánh Tống, bình Chiêm, với những chiến công lẫy lừng khiến quân Tống không còn dám xâm lấn Đại Việt, và vua Chiêm phải đầu hàng, triều cống cả ba Châu (Địa Lý, Ma Linh và Bố Chính – ngày nay là một số các huyện thuộc tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị).

Chuyện người xưa làm, không khó: cha mẹ thì phải ra cha mẹ, công bộc thì phải ra công bộc. Thương dân như con đẻ thì phải làm tất cả cho dân, vì dân; chứ không phải chỉ thương nơi cửa miệng hay khẩu hiệu. Đối với gia đình, cha mẹ ngoài trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng, còn phải biết lắng nghe, nhận biết sở trường, sở đoản, cảm nghĩ, lý tưởng và quan niệm sống của con; và trên tất cả, phải thương yêu con. Không có thương yêu thì cha mẹ không còn là cha mẹ.

Lãnh đạo có lẽ không cần phải học đòi chiêu thuật chính trị nào để an dân, mà chỉ cần nuôi lớn và biểu hiện lòng thương của cha mẹ, chân thành dành cho muôn dân. Cha mẹ sinh dưỡng con cái không phải để được con cái phụng sự, mà chính là để yêu thương, chăm sóc bằng cả lòng thương và trách nhiệm trọn đời của mình. Không thể làm cha mẹ của dân được thì hãy cúi mình làm công bộc, làm con cháu, tận tụy phụng dưỡng nhân dân như chính cha mẹ của mình.

Ý tưởng nầy không có gì mới. Nhưng cũng chẳng bao giờ lỗi thời trong việc hộ quốc an dân, nhất là trong giai đoạn cùng khốn nguy vong của đất nước.

 
California, ngày 19 tháng 7 năm 2018.

Vĩnh Hảo

 www.vinhhao.info

________

 
(1)  Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Bản Kỷ Toàn Thư, Quyển 3.

(2) Ghi chép sơ lược các sự kiện hay biến cố xảy ra từng năm, gom thành biên niên sử từng thập kỷ, thế kỷ, thiên kỷ.

(3) Quan niệm của Nho gia ngày xưa, xem vua là cha mẹ của dân; các quan chức lớn nhỏ cũng theo đó mà tự đặt mình vào ngôi bậc cha mẹ để chăm sóc, cai trị dân như cha mẹ chăm nom con cái. “Kinh Thi nói: "Vui thay người quân tử,  là cha mẹ của dân." Điều gì dân thích,  thì mình thích,  điều gì dân ghét,  thì mình ghét. Như vậy thì gọi là cha mẹ dân.” (Thi. Tiểu nhã. Nam Sơn hữu đài, chương 2, câu 3-4).” Trích lại từ Đại Học, phần Bình Thiên Hạ, do Tăng Tử (tức Tăng Sâm, 505 - 435 TCN) truyền lại.

(4) Kinh Thi là một trong Ngũ Kinh, 5 kinh điển nền tảng cho học thuyết Nho giáo (gồm Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Lễ, Kinh Dịch, Kinh Xuân Thu), tương truyền là do Khổng Tử biên soạn.

(5) Dân là quý nhất, thứ đến là xã tắc, sau cùng mới là vua. Mạnh Tử (372 – 289 trước Công nguyên) được xem là người kế thừa học thuyết của Khổng Tử (551 – 479 trước Công nguyên).

(6) Hãy đọc thêm nhận xét của sử gia Ngô Sĩ Liên viết về vua Lý Thánh Tông: “Xót thương vì hình ngục, nhân từ với nhân dân, là việc đầu tiên của vương chính. Thánh Tông lo tù nhân trong ngục hoặc có kẻ vô tội mà chết vì đói rét, cấp cho chiếu chăn ăn uống để nuôi sống, lo quan lại giữ việc hình ngục hoặc có kẻ vì nhà nghèo mà nhận tiền đút lót, cấp thêm cho tiền bổng và thức ăn để nhà được giàu đủ. Lo dân thiếu ăn thì xuống chiếu khuyến nông, gặp năm đại hạn thì ban lệnh chẩn cấp người nghèo, trước sau một lòng, đều là thành thực. Huống chi lại tôn sùng đạo học, định rõ chế độ, văn sự thi hành mau chóng bên trong; phía nam bình Chiêm; phía bắc đánh Tống, uy vũ biểu dương hiển hách bên ngoài.” (Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, Quyển 3)

Sri Lanka (Tích Lan) là một đảo quốc nhỏ. Dân số khoảng 21 triệu. Thủ Đô của Sri Lanka là thành phố Colombo. Phật giáo được truyền đến Sri Lanka từ thế kỷ thứ III trước Tây Lịch, Trong suốt 2,000 năm Phật giáo được xem là Quốc Giáo.Phật Giáo Sri Lanka ngày nay là Phật Giáo Theravada. Bất hạnh thay đến năm 1983 thì sanh ra nội chiến, kéo dài cho đến năm 2009 mới chấm dứt. Suốt 25 năm nội chiến người ta ước đoán có hơn 100,000 người đã chết. Hòa bình vãn hồi, nhờ Trung Quốc viện trợ mạnh mẽ, họ xây dựng hạ từng cơ sở, phát triển đường xá, khách du lịch ồ ạt đến Sri Lanka.
Việt Nam có thể rơi vào bẫy nợ của chính phủ Trung Quốc? Nghĩa là, sẽ có cơ nguy các thế hệ tương lai sẽ è cổ ra trả nợ do các lãnh đạo hiện nay vô tư vay? Đó là viễn aảh đáng sợ, nếu nhìn thấy gương trước mắt ở một sô quôc gia...
Trận chung kết diễn ra vào ngày thứ bẩy 27/01/2018 trong một tình trạng đặc biệt chưa hề xảy ra trong lịch sử túc cầu thế giới. Đặc biệt là vì chưa có bao giờ một trận chung kết được tổ chức trong hoàn cảnh thời tiết quá xấu. Sân đá ngập tuyết mà vẫn phải đá.
Điều 9 của HĐ Paris 1973: Chính phủ Hoa Kỳ và Chính phủ Việt-nam Dân chủ Cộng hòa cam kết tôn trọng...a) Quyền tự quyết của nhân dân miền Nam Việt Nam là thiêng liêng bất khả xâm phạm và phải được các nước tôn trọng. b) Nhân dân miền Nam Việt Nam tự quyết định tương lai chính trị miền Nam thông qua tổng tuyển cử thực sự tự do và dân chủ có giám sát quốc tế.
Hai Bộ trưởng Quốc Phòng Nga và Mỹ đều đến viếng VNCS vào thời điểm sát nhau. Hai Ông đều là Đại Tướng, Tướng Mattis là tướng 4 sao của Thuỷ Quân Lục Chiến Mỹ, còn Bộ Trưởng Quốc Phòng Nga là Đại tướng Sergei Shoigu. Cả hai đến VNCS để vận động VN hợp tác quốc phòng, nhưng đồng sàng mà dị mộng. Nga phát triển hợp tác quốc phòng với CSVN để tiếp viện cho TQ đối đầu với Mỹ, nhưng CSVN thì ‘bằng mặt mà không bằng lòng’ với TQ vì TQ xâm chiếm quá nhiều biển đảo của VN. Còn Mỹ cố biến phát triển hợp tác toàn diện với CSVN từ khá lâu thành phát triển đối tác chiến lược quân sự.
Trong khi các nguyên thủ thế giới chuẩn bị họp tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới (World Economic Forum) tại Davos, tổ chức bất vụ lợi Oxfam đưa ra bản nghiên cứu cho biết nhóm 1% những người giàu nhất thế giới thu tới 82% lượng tài sản tạo ra trong năm 2017, trong khi nhóm 1/2 người nghèo nhất thế giới không nhận được gì.
TAIPEI, Đài Loan -- Chính phủ Đaì Loan vẫn đang sôi sục, vận động Hoa Kỳ, đòi giũữ lá quôc kỳ Trung Hoa Dân Quốc (tức Đài Loan) trên website chính phủ Mỹ.
TOKYO -- Hiệp định TPP cần hiệu lực... là ưu tiên phải làm, Bản tin NHK ghi lời Bộ trưởng Nhật Bản: Cần ưu tiên đưa TPP đi vào hiệu lực. Ông Motegi Toshimitsu, Bộ trưởng Tái thiết Kinh tế Nhật Bản, hoan nghênh phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Mỹ có thể quay lại hiệp định thương mại tự do Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) nếu điều này có lợi cho người dân Mỹ.
TT Donald Trump sẽ cắt tài trợ cho Trạm Không Gian Quốc Tế (ISS) vào năm 2024, theo dự thảo đề nghị ngân sách được báo Verge nhìn thấy cho biết.
Hàng triệu tấn rác nhựa dồn tụ trong biển mỗi năm. Và rác vẫn tồn tại ở đó: dù nó là những bao chứa hàng hay những chai nước hay đồ chơi trẻ em, nhựa thì không thể phá hủy được.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.