Cuối tuần qua một lời tuyên bố của một giới chức cao cấp trong chính phủ Bush đã gây sửng sốt trong chính giới Mỹ, nhiều nhân vật trong cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ cũng phải bàng hoàng. Bạch Cung nói có ý định bảo với Trung Quốc rằng Mỹ không chống đối kế hoạch của Bắc Kinh phát triển kho vũ khí phi đạn hạt nhân giới hạn của họ, đồng thời Mỹ có thể sẽ bảo Trung Quốc cả hai nước cùng mở những cuộc thí nghiệm nguyên tử ngầm dưới đất hiện đang bị thế giới cấm. Ngoài ra Mỹ có thể cho Trung Quốc thấy kế hoạch lá chắn Mỹ, cốt để Trung Quốc yên lòng.
Đây cũng giống như kiểu “hối lộ” để Bắc Kinh khỏi chống đối chương trình thiết lập lá chắn phi đạn của Mỹ. Chính phủ Mỹ đã duyệt lại chiến lược đối với Trung Quốc trước khi Tổng Thống Bush đến thăm nước này lần đầu tiên vào tháng tới. Món hối lộ quá mắc và di hại đến chiến lược quốc gia của Mỹ. Hiện nay Trung Quốc đã có phi đạn tầm xa kiểu DF-31 có thể bắn tới miền Tây Bắc Hoa Kỳ. Nhưng tin tình báo Mỹ cho biết Trung Quốc đang nỗ lực phát triển một loại phi đạn mới, DF-41, có khả năng bắn tới toàn bộ lãnh thổ Mỹ. Bây giờ Mỹ sẵn sàng nhắm mắt cho Trung Quốc phát triển loại phi đạn đó chăng" Vì những lời chỉ trích gắt gao cả trong giới chuyên gia vũ khí và các học giả về Trung Quốc, đầu tuần này một giới chức Mỹ đã vuốt lại cho nhẹ đi một chút và nói: “Nếu Trung Quốc tiếp tục kế hoạch hiện đại hóa và xây dựng sức mạnh của họ, khi ấy chúng ta sẽ tính đến chuyện đó trong việc hoạch định quân sự của chúng ta”. Điều đó có nghĩa là lúc này Mỹ bất chấp, khi nào thấy nguy sẽ hay.
Việc Mỹ không chống đối Bắc Kinh xây dựng thêm các phi đạn tầm xa sẽ có những hậu quả như thế nào" Trước hết nó châm ngòi cho một chạy đua vũ trang mà trước đây Mỹ đã cố ngăn chặn. Nếu Trung Quốc được Mỹ mặc nhiên cho phép bành trướng sức mạnh phi đạn, Ấn Độ sẽ chịu ngồi yên hay sao" Kình địch của Trung Quốc là Ấn Độ, nước đông dân thứ hai trên thế giới và từng có chiến tranh biên giới với Trung Quốc. Tất nhiên Ấn Độ cũng phải tăng cường kho vũ khí phi đạn và nếu Ấn Độ làm như vậy, Hồi Quốc không biết làm theo để trả đũa hay sao. Hiểm họa chiến tranh Nguyên tử Ấn-Hồi lại càng gia tăng. Còn Nhật Bản nghĩ sao khi đã quyết định không tạo vũ khí nguyên tử. Khốn khổ hơn nữa là Đài Loan ở vào thế kẹt. Còn các nước Đông Nam Á chỉ thấy hãi hùng thêm trước con khủng long mở rộng cánh hạt nhân.
Mỹ bất chấp phi đạn của Trung Quốc là vì sẽ có lá chắn phi đạn, nhưng lá chắn đó chưa làm được và cũng chưa có gì chắc chắn nó sẽ hiệu quả. Bates Gill, một chuyên gia về chiến lược hạt nhân Trung Quốc ở viện Brookings nói: “Liệu chúng ta có thể chấp nhận cho Trung Quốc có thêm 50 hay 60 phi đạn hạt nhân trong khi dân Mỹ tin rằng không còn là mục tiêu của phi đạn nguyên tử"”. Còn về vụ cấm thí nghiệm hạt nhân dưới hầm sâu, cả Mỹ lẫn Trung quốc đều đã ký vào bản Hiệp ước quốc tế Nghiêm cấm Thí nghiệm bao quát mọi loại, nhưng hai nước đều không phê chuẩn hiệp ước. Nay Mỹ cùng Trung Quốc xé rào cũng chẳng sao. Nhưng trên thực tế vũ khí hạt nhân của Mỹ đã có tiến bộ rất nhiều, chẳng cần thí nghiệm nữa cũng không sao. Chỉ có Bắc Kinh với kỹ thuật còn kém nên cần nổ bom thử. Như vậy Mỹ dụ “đôi ta cùng làm”, nhưng sự thật chỉ có Bắc Kinh được lợi.
Theo tin báo Washington Post, bà Condoleezza Rice, cố vấn an ninh của Tổng Thống Bush, nói Mỹ có kế hoạch cung cấp cho Trung Quốc những thông tin về việc thử nghiệm lá chắn phi đạn, cũng như đã cung cấp cho Nga và các nước đồng minh của Mỹ. Bà nói đây không phải là đề nghị một sự đổi chác, chẳng hạn “nếu Trung Quốc chấp nhận lá chắn của Mỹ, chúng tôi sẽ chấp nhận Trung Quốc gia tăng vũ khí hạt nhân”. Chẳng nói thì ai cũng biết họ đã hiện đại hóa vũ khí của họ từ ít lâu nay. Theo AP, một giới chức khác của chính phủ Bush nói: “Chúng tôi biết Trung Quốc đang tăng cường khả năng hạt nhân của họ, nhưng chúng tôi sẽ không bảo họ đừng làm thế”.
Rút cuộc sự thật vẫn là một mặt chính phủ Bush nhất quyết bỏ ra rất nhiều tiền để xây dựng lá chắn chống phi đạn và mất nhiều công sức tiền bạc để thử nghiệm cho chắc ăn có thể bảo vệ được nước Mỹ, nhưng mặt khác lại mặc nhiên để Trung Quốc gia tăng khả năng và sức mạnh các dàn hỏa tiễn có thể đánh tới Mỹ, đồng thời lại sẵn sàng cung cấp những thông tin về thí nghiệm lá chắn để Trung Quốc nghiên cứu hầu tìm cách chọc thủng lá chắn đó.
Ông Robert Kagan, một chuyên gia nổi tiếng về Trung Quốc và cũng là một nhà nghiên cứu cao cấp của viện Carnegie Cống Hiến Hòa Bình Quốc tế, nói “những tin tức đó khiến một người chủ trương mạnh mẽ việc phòng thủ chống phi đạn như tôi cũng phải tự hỏi liệu cái giá phải trả có cao quá hay không. Chúng ta muốn làm dịu sự nhậy cảm của Trung Quốc bằng cách bảo chúng ta chấp nhận chương trình hiện đại hóa của họ. Chúng ta tế nhị đưa ra dấu hiệu cho họ thấy không có lý do gì phải lo sợ lá chắn chống phi đạn, và chấp nhận cho họ tạo lập được khả năng đánh thủng lá chắn đó. Đối với tôi, chuyện đó giống như một thứ điên khùng chiến lược”.
Trung Quốc chưa có phản ứng gì về những tin đó. Họ không dại gì lên tiếng trước những quả bóng thăm dò. Có lẽ họ thủng thẳng khoanh tay ngồi chờ Mỹ chính thức nói như thế nào. Nhưng cũng không nên quên Trung Quốc đã “hợp tác chiến lược” với Nga và Bắc Hàn thề chống lá chắn phi đạn Mỹ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình