Nghỉ Tết bạn bè thân mấy đứa
Rũ về ăn giỗ sáng mai lên
Đông Xuân lúa gặt thơm mùi rạ
Ngọn chướng làm vui đất Vĩnh Kim
Tiếng chim sáo hót trên cành trúc
Gọi gió Xuân về đón khách xa
Từ hướng sông Tiền nghe mát mặt
Gió từ Xoài Hột gió bay qua
Những tàng vú sữa như giao nhánh
Làm mát đường quê dưới nắng vàng
Ghé lại …chủ vườn đang hái trái
Mua về quà nhỏ biếu song thân
Mấy bạn ngồi bên nia vú sữa
Trắng ngà da mỏng ngọt cơm thêm
Có cô chủ nhỏ tay cầm rổ
Gom trái vào nia …áo lụa mềm
Tay cô chủ trắng lông tơ mịn
Lụa Thái da mềm sữa nhú lên
Vú sữa Lò Rèn đây có phải
Bao tiền một ký vậy cô em ?
Trả lời bán chục không cân ký
Mời nếm rồi sau lựa muộn gì
Xẻ trái chim ăn vừa chín tới
Chỉ mong cô chẳng thiệt thòi chi
Mới hay ngọt lịm trên đầu lưỡi
Ít hột dày cơm trái chín cây
Gió cũng mát từ con rạch nhỏ
Nắng hồng khuôn mặt tóc bay bay
Lựa ra mười trái da trơn láng
Em lại thêm vào bốn trái kia
Một chục đủ đầu là thế nhỉ ?
Cũng như quà tặng chút duyên quê
Đứng lên …bao trái sao mà nặng ?
Càng nặng tình quê buổi gặp nầy
Tuổi cũng tròn trăng vừa chín tới
Cũng mềm vú sữa , mát hơi tay
Hồ Thanh Nhã
Vú sữa ( chrysophyllum Cainito ), có nguồn gốc ở các vùng đất thấp của Mexico , Trung Mỹ và quần đảo Caribe. Đây là loại cây lưỡng tính , tự thụ phấn, cao từ 6 mét – 30 mét , sống lâu tới 20-30 năm . Cây có tán lá dày và khỏe .Ở Việt Nam , cây vú sữa được trồng từ lâu với nhiều giống khác nhau .Thích hợp với đất phù sa của đồng bằng sông Cữu Long , được trồng nhiều nhất ở các tỉnh Tiền Giang , Bến Tre , Vĩnh Long , Đồng Tháp , Cần Thơ . Nổi tiếng nhất là Vú Sữa Lò rèn – Vĩnh Kim – Tiền Giang .Trái có nhiều loại khác nhau như vỏ màu tím dày hoặc màu xanh vỏ mỏng .
Vú sữa Lò Rèn - Vĩnh Kim, từ lâu được xem là loại trái cây đặc sản không chỉ trong nước mà còn cả ở nước ngoài . Hiện nay Việt Nam là nước duy nhất trên thế giới chọn trái vú sữa làm hàng hóa xuất khẩu . Hàng năm Hợp Tác Xã Vú Sữa Lò Rèn Vĩnh Kim – Tiền Giang xuất khẩu 10 tấn vú sữa sang Anh , Canada . Ngoài ra Hợp tác xã còn xuất sang Nga và Đức 50 tấn vào năm 2012 . Sau gần 10 năm đàm phán với Mỹ , tháng 12 năm 2017 chánh phủ Mỹ đã chấp thuận cho phép loại trái cây nầy được nhập khẩu sang thị trường Hoa Kỳ . Các siêu thị Việt đã bày bán loại trái cây nầy khi tới mùa . Vú sữa xuất sang Mỹ bán được giá cao nên nhiều hộ nông dân ở Vĩnh Kim có thể thu về tiền tỉ mỗi năm . Việc nầy khiến nhiều hộ nông dân tại đây rất phấn khởi
Bài thơ Vú sữa Lò Rèn nầy đã được nhạc sĩ Hào Quốc ở Vancover –Canada tình cờ đọc trên tuần báo Thời Báo xuất bản ở Toronto-Canada , và anh đã xin phép tác giả Hồ Thanh Nhã phổ nhạc cùng tên và đã phổ biến trên mạng Youtube , rất được thính giả hoan nghinh . Sau đây là bài thơ Bánh lọt Cầu Quây –Mỹ Tho- ghi lại những kỷ niệm tuổi thơ của tác giả . Xin mời đọc :
Bánh lọt cầu Quây
Bạn rũ đầu Xuân thăm Vĩnh Tràng
Chùa xưa rằm lớn ngát hương nhang
Vào trong lễ Phật ..cầu thi đậu
Cũng thấy lòng trai mấy rộn ràng
Trưa về nắng gắt mồ hôi chảy
Đạp mãi đường xa khát nước rồi
Ghé lại cầu Quây ăn bánh lọt
Chờ cho nắng dịu tiếp đi thôi
Quán cóc dẫu cho bằng lá xé
Cũng làm mát dạ khách đường xa
Mới hay cô quán xinh là thế !
Dịu nhiểu bàn tay cổ trắng ngà
Hai ly bánh lọt thơm mùi dứa
Càng đậm đà thêm nước cốt dừa
Nghe mát từ từng chân tóc nhỏ
Mát ra khuôn mặt nắng ban trưa
Liếc nghiêng cô quán bên quầy trúc
Lòng thấy lâng lâng bát ngát tình
Không dám hỏi gì , trai mới lớn
Nắng Xuân nghiêng lọt lá dừa xanh
Gọi thêm bánh lọt hai ly nữa
Bạn cũng nhìn tôi cúi mặt cười
Thì đấy ! lòng tao mầy đã rõ
Cả đời nhát gái…trắng tay thôi
Ngồi lâu cũng biết lâu là thế !
Nắng dịu sang chiều gió cũng lên
Chẳng lẽ gọi thêm , lòng cũng ngán
Trả tiền rời quán nghĩ liên miên
Năm sau thi đậu qua trường tỉnh
Mấy dịp quay tìm quán cóc xưa
Quầy trúc vẫn như quầy trúc cũ
Lão bà ngồi đó …tóc như tơ
Giòng sông nước đục miên man chảy
Đứng bóng …cầu Quây mát mạn thuyền
Bánh lọt bây giờ , không mát nữa
Cho dù vẫn có nắng Xuân nghiêng …
Hồ Thanh Nhã
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình