Hỏi (Ông Lê Phúc Thành): Con trai tôi năm nay 21 tuổi, cháu đang theo học năm thứ ba ngành cơ khí tại đại học. Vào năm 2002, khi cháu còn học năm thứ hai, sau một chuyến về thăm Việt Nam, cháu đã quyết định và xin phép chúng tôi cho cháu lập gia đình với cô bạn gái của cháu tại Việt Nam. Cháu có cho biết là cô bạn gái của cháu lớn hơn cháu 3 tuổi, và cô ta đã tốt nghiệp bằng cử nhân ngoại ngữ.
Chúng tôi đã cố gắng giải thích cũng như khuyên can về cuộc tình nông nổi và vội vàng đó của cháu, nhưng cháu một mực đòi về Việt Nam kết hôn. Chúng tôi không còn cách nào khác hơn là để cháu tự quyết định lấy tương lai của cháu.
Sau khi về Việt Nam kết hôn, cháu đã làm thủ tục bảo lãnh cho cô ta, và vợ của cháu đã đến Úc vào tháng 9 năm 2003.
Vào đầu năm 2004, cháu đã xin được việc làm và tự ý mướn nhà dọn ra sống riêng.
Cách đây 4 tuần lễ, cháu đã trở về nhà và cho biết rằng vợ cháu đã dọn ra ở riêng sau nhiều lần gây gỗ và đánh lộn với cháu. Đồng thời cháu cho biết hiện thời cháu đang bị cáo buộc về tội common assault và tội assault occasioning bodily harm. Cháu đang chờ hầu tòa mặc dầu cháu không hề đánh đập vợ cháu.
Sau khi bị cáo buộc về các tội nêu trên, cháu có đến gặp luật sư và cho biết rằng LS đã cố vấn cho cháu là nên đồng ý nhận tội common assault để ông ta thương lượng với công tố viên bỏ tội assault occasioning bodily harm.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu, việc LS của cháu cố vấn để yêu cầu cháu nhận tội common assault để ông ta thương lượng với công tố viên bỏ tội assault occasioning bodily harm là việc có nên làm hay không, vì cháu cho biết là chưa hề đáng đập vợ cháu.
Những lý do cần thiết để mặc cả về tội danh có thể liệt kê như sau: a) LS của bị cáo có thể bảo đảm đạt được kết quả tốt hơn cho bị cáo bằng cách thương lượng hơn là theo phương cách tranh cãi tại tòa; b) Sự mặc cả về tội danh giúp cho LS ra tòa với những sự chuẩn bị và sự biết trước về kết quả của phiên xử.
Việc chuẩn bị trước khi ra tòa, sau khi đã mặc cả về tội danh gồm có những lợi điểm sau:
1.Không còn phải lo lắng về việc bị cáo có thể bị kết buộc vào các tội trạng mà trước đây đương sự đã bị cáo buộc. Nếu không mặc cả về tội danh thì bị cáo có thể bị kết tội nghiêm trọng hơn, và điểm lợi khác là bị cáo sẽ được hưởng sự khoan hồng về việc nhận tội khi tòa tuyên án.
2.Sự mặc cả về tội danh, nếu thích đáng, sẽ giúp cho công tố viện rút lại sự truy tố và điều này giúp cho bị cáo tránh được những sự lo lắng hoặc sự triển hoãn hầu tòa và vì thế tránh được việc trả án phí cao.
3.Sự mặc cả để nhận tội nhẹ hơn không những chỉ bảo đảm cho bị cáo về việc chịu một tội danh nhẹ hơn mà còn giúp cho bị cáo hưởng được sự ân giảm hình phạt do sự nhận tôïi mang lại.
4.Sự mặc cả về tội danh giúp cho bị cáo tránh được việc phải đương đầu với nhiều tội danh khác nhau do một hành vi hình sự gây ra.
5.Một lợi điểm khác của sự mặc cả về tội danh là LS có thể giữ vụ án để được xét xử tại tòa sơ thẩm, hoặc tòa án địa phương thay vì vụ án sẽ được chuyển lên tòa cao hơn.
Dựa vào các lợi điểm vừa nêu, LS của bị cáo phải nghiên cứu kỹ lưỡng về các sự kiện và lời khai của bị cáo để xem liệu các tội trạng mà bị cáo bị cáo buộc có đúng với sự quy định của luật pháp hay không trước khi quyết định là liệu có cần mặc cả về tội danh hay không.
Nếu LS xét thấy không đủ yếu tố để buộc tội hoặc truy tố thì LS phải thảo luận hoặc thông báo cho công tố viện biết điều đó ngay, vì nếu công tố viện không chịu sửa lại những sai sót đó sau khi đã được thông báo, hoặc trì hoãn một cách phi lý thì LS của bị cáo có quyền và có lý do để khiếu nại về án phí.
Nếu công tố viện chuyển giao toàn bộ hồ sơ và lời khai cho LS thì LS phải nghiên cứu cẩn thận để xem liệu các yếu tố cần thiết để cấu thành tội phạm đã hội đủ hay chưa" Hoặc liệu công tố viện có đưa ra những sự kiện trái với sự thật để buộc tội bị cáo hay không" Đó là những điều mà LS của bị cáo cần phải suy tưởng khi nhận được hồ sơ truy tố hình sự.
Nếu LS nhận thấy rằng các yếu tố cấu thành tội phạm chưa hội đủ, hoặc không có đủ bằng chứng thích đáng để hỗ trợ cho các tội trạng bị cáo buộc, hoặc thấy rằng bị cáo hoàn toàn vô tội thì LS phải đệ trình và giải thích các điều này cho công tố viện.
Như trên đã trình bày ông có thể thấy được rằng việc LS yêu cầu cháu nên nhận “tội hành hung thường” để họ có thể thương lượng với công tố viện hủy bỏ “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” là một việc nên làm vì tội hành hung thường, nếu đây là sự vi phạm lần đầu, thì chắc chắn tòa sẽ chỉ buộc cháu giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó. Ngược lại “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” tòa thường buộc cháu không những chỉ giữ gìn tánh hạnh mà còn đưa ra hình phạt tiền và trong một vài trường hợp đặc biệt có thể bị án tù.
Trong thư ông có cho biết là cháu không hề đánh đập vợ cháu, điều này, theo thiển ý của chúng tôi, thì khó có thể thuyết phục được tòa, vì nếu không có dấu tích trên thân thể thì cảnh sát không thể buộc cháu về “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” được.
Vì thế, điều mà LS của cháu thương lượng để công tố viên bỏ bớt “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” là điều nên làm.
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải thích rõ ràng hơn.
Chúng tôi đã cố gắng giải thích cũng như khuyên can về cuộc tình nông nổi và vội vàng đó của cháu, nhưng cháu một mực đòi về Việt Nam kết hôn. Chúng tôi không còn cách nào khác hơn là để cháu tự quyết định lấy tương lai của cháu.
Sau khi về Việt Nam kết hôn, cháu đã làm thủ tục bảo lãnh cho cô ta, và vợ của cháu đã đến Úc vào tháng 9 năm 2003.
Vào đầu năm 2004, cháu đã xin được việc làm và tự ý mướn nhà dọn ra sống riêng.
Cách đây 4 tuần lễ, cháu đã trở về nhà và cho biết rằng vợ cháu đã dọn ra ở riêng sau nhiều lần gây gỗ và đánh lộn với cháu. Đồng thời cháu cho biết hiện thời cháu đang bị cáo buộc về tội common assault và tội assault occasioning bodily harm. Cháu đang chờ hầu tòa mặc dầu cháu không hề đánh đập vợ cháu.
Sau khi bị cáo buộc về các tội nêu trên, cháu có đến gặp luật sư và cho biết rằng LS đã cố vấn cho cháu là nên đồng ý nhận tội common assault để ông ta thương lượng với công tố viên bỏ tội assault occasioning bodily harm.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu, việc LS của cháu cố vấn để yêu cầu cháu nhận tội common assault để ông ta thương lượng với công tố viên bỏ tội assault occasioning bodily harm là việc có nên làm hay không, vì cháu cho biết là chưa hề đáng đập vợ cháu.
Trả lời: “Common assault” được dịch là “tội hành hung thường” và “assault occasioning bodily harm” được dịch là “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất.”
Trước khi trả lời câu hỏi của ông, thiết tưởng là chúng ta nên tìm hiểu xem luật pháp định nghĩa thế nào là “sự mặc cả về tội danh, hoặc sự thương lượng về tội danh” (charge bargaining, charge bargain or charge negotiation)"
“Sự mặc cả về tội danh có thể được định nghĩa là sự thỏa thuận không chính thức giữa công tố viện và bên biện hộ mà theo đó công tố viện sẽ không khởi tố về những cáo buộc nghiêm trọng hơn trước đây để đổi lấy sự nhận tội của bị cáo về những vi phạm ít nghiêm trọng hơn.” (Charge bargaining may be defined as an informal agreement between the prosecution and the defence by which the prosecution will not proceed on the earlier more serious charge in return for the accused pleading guilty on the less serious offences).
Sự mặc cả về tội danh có 4 hình thức: 1. Cố gắng thuyết phục công tố viện rút lại toàn bộ các tội danh mà họ đã cáo buộc, điều này cũng được gọi là “no bill application” (đơn xin miễn tố, hoặc sự thỉnh cầu ngưng truy tố); 2. Cố gắng thuyết phục công tố viện chấp nhận sự nhận tội ít nghiêm trọng hơn để công tố viện rút lại hoặc ngưng truy tố các tội nặng hơn; 3. Trong trường hợp bị cáo bị cáo buộc nhiều tội trạng thì LS có thể thương lượng với công tố viện để bị cáo có thể nhận một vài tội và yêu cầu công tố viện hủy bỏ các tội trạng khác; 4. Trong trường hợp bị cáo bị buộc phải nhận các tội trạng thì LS nên thương lượng với công tố viện để yêu cầu công tố viện chấp nhận sửa đổi lại một số tình huống về các sự kiện vào lúc tội phạm xảy ra hoặc các lời khai trong biên bản hầu giúp cho bị cáo được hưởng một bản án khoan hồng hơn vào lúc xét xử.
Tại sao cần phải “mặc cả về tội danh”"
Những lý do cần thiết để mặc cả về tội danh có thể liệt kê như sau: a) LS của bị cáo có thể bảo đảm đạt được kết quả tốt hơn cho bị cáo bằng cách thương lượng hơn là theo phương cách tranh cãi tại tòa; b) Sự mặc cả về tội danh giúp cho LS ra tòa với những sự chuẩn bị và sự biết trước về kết quả của phiên xử.
Việc chuẩn bị trước khi ra tòa, sau khi đã mặc cả về tội danh gồm có những lợi điểm sau:
1.Không còn phải lo lắng về việc bị cáo có thể bị kết buộc vào các tội trạng mà trước đây đương sự đã bị cáo buộc. Nếu không mặc cả về tội danh thì bị cáo có thể bị kết tội nghiêm trọng hơn, và điểm lợi khác là bị cáo sẽ được hưởng sự khoan hồng về việc nhận tội khi tòa tuyên án.
2.Sự mặc cả về tội danh, nếu thích đáng, sẽ giúp cho công tố viện rút lại sự truy tố và điều này giúp cho bị cáo tránh được những sự lo lắng hoặc sự triển hoãn hầu tòa và vì thế tránh được việc trả án phí cao.
3.Sự mặc cả để nhận tội nhẹ hơn không những chỉ bảo đảm cho bị cáo về việc chịu một tội danh nhẹ hơn mà còn giúp cho bị cáo hưởng được sự ân giảm hình phạt do sự nhận tôïi mang lại.
4.Sự mặc cả về tội danh giúp cho bị cáo tránh được việc phải đương đầu với nhiều tội danh khác nhau do một hành vi hình sự gây ra.
5.Một lợi điểm khác của sự mặc cả về tội danh là LS có thể giữ vụ án để được xét xử tại tòa sơ thẩm, hoặc tòa án địa phương thay vì vụ án sẽ được chuyển lên tòa cao hơn.
Dựa vào các lợi điểm vừa nêu, LS của bị cáo phải nghiên cứu kỹ lưỡng về các sự kiện và lời khai của bị cáo để xem liệu các tội trạng mà bị cáo bị cáo buộc có đúng với sự quy định của luật pháp hay không trước khi quyết định là liệu có cần mặc cả về tội danh hay không.
Nếu LS xét thấy không đủ yếu tố để buộc tội hoặc truy tố thì LS phải thảo luận hoặc thông báo cho công tố viện biết điều đó ngay, vì nếu công tố viện không chịu sửa lại những sai sót đó sau khi đã được thông báo, hoặc trì hoãn một cách phi lý thì LS của bị cáo có quyền và có lý do để khiếu nại về án phí.
Nếu công tố viện chuyển giao toàn bộ hồ sơ và lời khai cho LS thì LS phải nghiên cứu cẩn thận để xem liệu các yếu tố cần thiết để cấu thành tội phạm đã hội đủ hay chưa" Hoặc liệu công tố viện có đưa ra những sự kiện trái với sự thật để buộc tội bị cáo hay không" Đó là những điều mà LS của bị cáo cần phải suy tưởng khi nhận được hồ sơ truy tố hình sự.
Nếu LS nhận thấy rằng các yếu tố cấu thành tội phạm chưa hội đủ, hoặc không có đủ bằng chứng thích đáng để hỗ trợ cho các tội trạng bị cáo buộc, hoặc thấy rằng bị cáo hoàn toàn vô tội thì LS phải đệ trình và giải thích các điều này cho công tố viện.
Như trên đã trình bày ông có thể thấy được rằng việc LS yêu cầu cháu nên nhận “tội hành hung thường” để họ có thể thương lượng với công tố viện hủy bỏ “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” là một việc nên làm vì tội hành hung thường, nếu đây là sự vi phạm lần đầu, thì chắc chắn tòa sẽ chỉ buộc cháu giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó. Ngược lại “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” tòa thường buộc cháu không những chỉ giữ gìn tánh hạnh mà còn đưa ra hình phạt tiền và trong một vài trường hợp đặc biệt có thể bị án tù.
Trong thư ông có cho biết là cháu không hề đánh đập vợ cháu, điều này, theo thiển ý của chúng tôi, thì khó có thể thuyết phục được tòa, vì nếu không có dấu tích trên thân thể thì cảnh sát không thể buộc cháu về “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” được.
Vì thế, điều mà LS của cháu thương lượng để công tố viên bỏ bớt “tội hành hung gây thiệt hại về thể chất” là điều nên làm.
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải thích rõ ràng hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình