Bạn,
Theo tài liệu báo Lao Động, từ những năm đầu thế kỷ 15 -16, theo chân những lưu dân Bắc Việt mở cõi về phương Nam, nhiều ngành thủ công mỹ nghệ ra đời và phát triển trên vùng đất Quảng Nam. Hàng trăm năm thịnh vượng, thăng trầm, nhưng một số làng nghề Quảng Nam vẫn được gìn giữ theo truyền thống cha truyền con nối cho đến ngày nay. Trong số đó, có làng gốm Thanh Hà, là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng trong hơn 500 năm qua. Lịch sử của làng nghề này được báo Lao Động ghi nhận như sau.
Làng gốm Thanh Hà nằm bên hạ lưu sông Thu Bồn, cách khu phố cổ Hội An chừng 2km với những con đường nhỏ len lách, tiện lợi cho con buôn trước đây và du khách bây giờ đến với từng lò nung, xưởng gốm của các hộ dân trong làng. Một nhánh sông Thu Bồn đột ngột rẽ ngang, ôm trọn làng Thanh Hà trong màu xanh mượt mà và dòng chảy êm đềm. Ông Nguyễn Lành, 75 tuổi - một trong những lão nghệ nhân của làng gốm truyền thống Thanh Hà, Hội An trở nên hoạt bát và luôn tay làm việc nhiều hơn mọi ngày dù ngoài trời đã tốt mịt. Vừa sắp xếp lại những cái chậu gốm mỹ nghệ, ông Lành tiếp chuyện: "Ngày mai (11/2/2006) là khai hội "Năm du lịch Quảng Nam" rồi, khách du lịch sẽ tăng nhanh, tui phải sửa soạn tươm tất để đón chào. Sự chu đáo, hiếu khách của từng người, từng nhà, từ ngõ hẻm ở làng gốm Thanh Hà đã làm tăng thêm vẻ xinh xắn của làng nghề vốn nổi tiếng này...
Nghệ nhân Lành giải thích, giao thông ngày xưa cách trở, đi lại chủ yếu là đường thủy, cha ông làng gốm Thanh Hà chọn con đất này "đóng đô" để tiện chuyển hàng đi các miền bán buôn. "Thượng gia, hạ thuyền", - nhà và thuyền gần kề rất tiện lợi. Bao nhiêu đời nay đã truyền kiếp trường tồn. Cái bến nước giờ được kè bê tông sạch đẹp, uốn lượn mềm mại theo doi đất như bán đảo của làng. Vẻ nên thơ của vùng ngoại vi Hội An càng trở nên thi vị.
Gốm Thanh Hà có nguồn gốc từ Thanh Hoá, được hình thành từ cuối thế kỷ 15 và phát triển mạnh cùng với cảng thị Hội An trong các thế kỷ kế tiếp. Sản phẩm ở đây được làm từ nguồn nguyên liệu chính là đất sét bởi những bàn tay điêu luyện của nghệ nhân và kỹ thuật truyền thống của làng nghề. Sản phẩm chủ yếu là các đồ dùng phục vụ đời sống sinh hoạt hằng ngày như chén, bát, chum, vại, bình hoa, chậu cảnh, hình thù các con giống ... mang nhiều kiểu dáng, màu sắc rất phong phú và đặc biệt nhẹ hơn so với các sản phẩm cùng loại của những địa phương khác. Bây giờ nhiều gia đình còn tạo ra nhiều sản phẩm hàng lưu niệm tinh xảo, phục vụ du khách.
Bạn,
Cũng theo báo Lao Động, làng gốm Thanh Hà được lưu truyền liên tục, nên trở thành "một bảo tàng sống, một nguồn tài liệu quý giá" cho các nhà khoa học nhân văn muốn tìm hiểu, nghiên cứu về nghề gốm cổ truyền của Việt Nam.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình