Anh chàng đang phóng xe trên đường cái. Xe pick-up tám máy chạy phom phom. Xăng dầu lên giá là chuyện lẻ tẻ của bọn tiểu dân phàm tục. Không đáng kể.
Bất chợt, chàng thấy có cái hố. Một cái hố rất đẹp. Tiếng sét ái tình nổi lên, chàng đạp thắng nhìn nghiêng xuống hố. Tròn lẳn, đẹp não nùng. Thế là chàng hạ quyết tâm. Bước xuống đường, mở thùng đồ phụ tùng phía sau xe, chàng moi ra cái sẻng. Hì hục đào chốc lát là lấy được nguyên cái hố, chàng nâng niu chất lên sàn sau của chiếc xe. Phen này, vườn nhà sẽ có cái hố đẹp nhất xóm.
Anh chàng chở cái hố về nhà, lâu lâu lại liếc kính chiếu hậu ngắm nhìn cái hố tròn trịa. Đẹp thật. Bỗng dưng, đường xá gập ghềnh thế nào, cái hố lại lăn đâu mất. Chàng thắng xe nhìn lại phía sau hun hút, thấy tần ngần tiếc của. Và lại hạ quyết tâm.
Lùi xe trên đường thiên lý ngút ngàn, chàng quyết tìm lại và lấy lại cái hố. Lùi được ít lâu bỗng thấy cái rầm! Trời đất tối thui.
Xe chàng vừa rơi xuống hố.
Truyện tiếu lâm trên nói về tâm trí người mất trí. Người điên. Nên mới phi lý như vậy.
Nhưng, như mọi truyện tiếu lâm, người tinh ý có thể tìm ra chi tiết rất thật, của cuộc đời tỉnh táo ngày nay.
Cái hố đó là chuyện Việt Nam, chàng tài xế tỉnh tỉnh mê mê đó là John Kerry.
Nước Mỹ đã đi gần hết năm thứ tư của thế kỷ 21, mắc mớ chi mà lại mê cái hố nông choèn choèn - chỉ bốn tháng là đào xong - tại Việt Nam, 35 năm trước" Nước Mỹ ngày nay thiếu gì chuyện cần làm, mắc mớ chi lại ôm lấy thành tích dù sao cũng chẳng có gì" Huống hồ, theo chính sự mô tả của chàng, đó chỉ là hố sâu của địa ngục, của biết bao sai lầm về chánh sách, của những tội ác chiến tranh chồng chất"
Kerry khệ nệ ôm lấy cái hố đó, trình ra trước Đại hội đảng trong tư thế nghiêm chào. Bây giờ lùi xe về tìm hố thì rơi ngay vào giữa.
Nếu không mắc bệnh tâm trí như người trong truyện, Kerry nên ngoi lên miệng hố và "thành thật khai báo" như các đồng chí ta trong kia ưa dạy, rằng mình đã làm gì, được gì và mất gì ở Việt Nam. Công khai hoá quân bạ của mình. Sau đó, rất nghiêm và buồn, ông kết luận rằng đó là chuyện xưa. Chuyện trước mắt là bao vấn đề thiết thực và gần xa của nước Mỹ. Và ông chủ trương giải quyết những vấn đề ấy như thế nào.
Bill Clinton chơi vậy mà thoát và lên ngôi. Trong khi John F. Kennedy, George H. Bush hay Bob Dole, toàn là anh hùng thời chiến mà là anh hùng thứ thiệt, có ai nói đến thành tích đó khi tranh cử tổng thống đâu"
Còn loay hoay với chuyện cái hố đó, dù là hố cũng vẫn rất đẹp - đáng giá một xâu năm huy chương cơ mà - ông vẫn nằm dưới hố. Vẫn hố to. Điều đó chẳng có lợi gì cho đảng Dân chủ của ông. Và hoàn toàn là truyện tâm thần của nước Mỹ. Nói theo người Pháp, mà Kerry thấy rất gần gũi, "lève toi et marche".
Hay... "dậy mà đi!"
Bất chợt, chàng thấy có cái hố. Một cái hố rất đẹp. Tiếng sét ái tình nổi lên, chàng đạp thắng nhìn nghiêng xuống hố. Tròn lẳn, đẹp não nùng. Thế là chàng hạ quyết tâm. Bước xuống đường, mở thùng đồ phụ tùng phía sau xe, chàng moi ra cái sẻng. Hì hục đào chốc lát là lấy được nguyên cái hố, chàng nâng niu chất lên sàn sau của chiếc xe. Phen này, vườn nhà sẽ có cái hố đẹp nhất xóm.
Anh chàng chở cái hố về nhà, lâu lâu lại liếc kính chiếu hậu ngắm nhìn cái hố tròn trịa. Đẹp thật. Bỗng dưng, đường xá gập ghềnh thế nào, cái hố lại lăn đâu mất. Chàng thắng xe nhìn lại phía sau hun hút, thấy tần ngần tiếc của. Và lại hạ quyết tâm.
Lùi xe trên đường thiên lý ngút ngàn, chàng quyết tìm lại và lấy lại cái hố. Lùi được ít lâu bỗng thấy cái rầm! Trời đất tối thui.
Xe chàng vừa rơi xuống hố.
Truyện tiếu lâm trên nói về tâm trí người mất trí. Người điên. Nên mới phi lý như vậy.
Nhưng, như mọi truyện tiếu lâm, người tinh ý có thể tìm ra chi tiết rất thật, của cuộc đời tỉnh táo ngày nay.
Cái hố đó là chuyện Việt Nam, chàng tài xế tỉnh tỉnh mê mê đó là John Kerry.
Nước Mỹ đã đi gần hết năm thứ tư của thế kỷ 21, mắc mớ chi mà lại mê cái hố nông choèn choèn - chỉ bốn tháng là đào xong - tại Việt Nam, 35 năm trước" Nước Mỹ ngày nay thiếu gì chuyện cần làm, mắc mớ chi lại ôm lấy thành tích dù sao cũng chẳng có gì" Huống hồ, theo chính sự mô tả của chàng, đó chỉ là hố sâu của địa ngục, của biết bao sai lầm về chánh sách, của những tội ác chiến tranh chồng chất"
Kerry khệ nệ ôm lấy cái hố đó, trình ra trước Đại hội đảng trong tư thế nghiêm chào. Bây giờ lùi xe về tìm hố thì rơi ngay vào giữa.
Nếu không mắc bệnh tâm trí như người trong truyện, Kerry nên ngoi lên miệng hố và "thành thật khai báo" như các đồng chí ta trong kia ưa dạy, rằng mình đã làm gì, được gì và mất gì ở Việt Nam. Công khai hoá quân bạ của mình. Sau đó, rất nghiêm và buồn, ông kết luận rằng đó là chuyện xưa. Chuyện trước mắt là bao vấn đề thiết thực và gần xa của nước Mỹ. Và ông chủ trương giải quyết những vấn đề ấy như thế nào.
Bill Clinton chơi vậy mà thoát và lên ngôi. Trong khi John F. Kennedy, George H. Bush hay Bob Dole, toàn là anh hùng thời chiến mà là anh hùng thứ thiệt, có ai nói đến thành tích đó khi tranh cử tổng thống đâu"
Còn loay hoay với chuyện cái hố đó, dù là hố cũng vẫn rất đẹp - đáng giá một xâu năm huy chương cơ mà - ông vẫn nằm dưới hố. Vẫn hố to. Điều đó chẳng có lợi gì cho đảng Dân chủ của ông. Và hoàn toàn là truyện tâm thần của nước Mỹ. Nói theo người Pháp, mà Kerry thấy rất gần gũi, "lève toi et marche".
Hay... "dậy mà đi!"
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình