Hỏi (Bà Trần Thị Hoa): Tôi được chồng tôi bảo lãnh đến Úc tính đến nay đã hơn 10 năm. Chúng tôi có 3 người con, cháu nhỏ nhất hiện học lớp 12.
Căn nhà hiện chúng tôi đang ở là do chồng tôi mua vào năm 1987. Anh ta đứng tên làm chủ. Hiện còn thiếu ngân hàng khoảng gần 50,000.
Đến Úc được 3 năm thì tôi kiếm được việc làm trong một hãng làm đồ điện tử và làm việc toàn thời cho đến nay.
Kể từ lúc tôi có việc làm thì tôi và chồng tôi đã đồng ý mở chung một trương mục. Chúng tôi cũng báo với ngân hàng là cả hai chúng tôi đều có quyền rút tiền.
Vì trương mục này là trương mục chung của vợ chồng chúng tôi nên lương của cả hai chúng tôi được chuyển thẳng vào trong trương mục này. Đồng thời ngân hàng cũng trừ thẳng tiền nhà còn thiếu hàng tháng trong trương mục này.
Việc điều hành trương mục chung theo lối này không gặp trở ngại nào cả mà còn tỏ ra rất thuận tiện cho gia đình chúng tôi.
Mãi cho đến cuối năm 2003, khi chồng tôi về Việt Nam lo tang chế cho mẹ của anh ta. Khi trở lại Úc ông yêu cầu tôi đưa Key Card để ông rút tiền, vì tin tưởng ông ta nên tôi đã quên đòi lại thẻ rút tiền, và chỉ trong vòng hơn hai tuần lễ ông ta đã rút hết gần $14,000 trong trương mục chung của chúng tôi.
Tôi hỏi ông ta lý do thì ông ta gây sự với tôi, vào tháng 4 năm 2004 ông ta lại mua vé máy bay để về Việt Nam. Hiện ông đã trở lại Úc và đang tá túc tại nhà của một người bạn. Xin LS cho biết là tôi có thể thưa ông ta về tội sang đoạt tiền bạc của tôi được không"
Việc ông Croton nhận tiền từ ngân hàng không thể cấu thành tội ăn cắp bởi nhiều lý do. Lý do thứ nhất việc chuyển giao quyền sở hữu về tiền bạc là việc tự nguyện của ngân hàng vì không có sự lấy tiền bạc ra khỏi sự thủ đắc trái với ý muốn của ngân hàng. Lý do thứ hai là bà Webster chưa bao giờ thủ đắc tiền bạc đó và ngân hàng đã không giữ tiền bạc đó với tư cách là đại lý của bà. Hơn nữa, quyền sở hữu về tiền bạc đó thuộc về ngân hàng ngay trước khi ngân hàng giao tiền đó cho Ông Croton, quyền sở hữu đó không thuộc về bà Webster, cũng như không thuộc về quyền sở hữu chung của ông Croton và bà Webster.
Chánh Án Tối Cao Pháp Viện Liên Bang Barwick đã bác bỏ mọi tranh luận cho rằng ông Croton trở thành “người nhận hàng để bảo quản” (bailee) về tiền bạc mà ông ta đã nhận được từ ngân hàng, và rằng ông Croton đã phạm “tội ăn cắp bởi người nhận hàng hóa để bảo quản” (larceny by a bailee), và ý định phạm tội của ông đã được thiết định khi ông ký thác số tiền đó vào trương mục của ông.
[Ghi Chú: larceny by a bailee (tội ăn cắp bởi người nhận hàng hóa để bảo quản): Tội phạm phải bởi người nhận hàng hóa để bảo quản mà người đó đã lấy hoặc sang đoạt một cách gian trá tài sản đó cho chính sự xử dụng của đương sự. (The offence committed by a bailee who fraudulently takes or converts such property to his own use).]
Chánh Án Barwick đã bác bỏ sự tranh cãi này vì cho rằng trước khi có “sự ký gởi” (bailment) thì phải có sự chuyển giao của “người ký gởi” (bailor) điều này đòi hỏi là phải có sự thủ đắc thực tế vềà vật được ký gởi.
Chánh án Barwick cho rằng vì đây là một trương mục chung với quyền của mỗi bên đương sự được phép rút tiền. Liệu có bằng chứng bó buộc về phương diện pháp lý đối với việc sắp xếp để xử dụng số tiền trong trương mục hay không" Nếu không có sự sắp xếp đó thì cả hai bên đương sự đều có quyền rút một phần hoặc toàn bộ số tiền trong trương mục mà không cần phải giải thích.
Ngay cả trong trường hợp có sự sắp xếp đối với việc xử dụng số tiền trong trương mục hoặc có sự thỏa thuận để số tiền trong trương mục được rút ra và xử dụng theo một phương thức nào đó, thì tội trạng có thể cáo buộc sẽ là “tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá” (fraudulent misappropriation) chứ không thể cáo buộc về “tội ăn cắp” (larceny) được.
[Ghi chú: fraudulent misappro- priation (tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá, tội lạm dụng tài sản một cách gian trá): Thuật từ được dùng để chỉ sự xử dụng tài sản hoặc ngân quỹ của người khác một cách khi trá, hoặc sự xử dụng ngân quỹ hoặc tài sản đó một cách gian trá vì lợi ích của bất cứ người nào khác hơn là người mà tiền bạc hoặc tài sản đó thuộc về họ. Ví dụ; sự xử dụng một cách khi trá quỹ tín thác vào mục đích khác hơn là mục đích được ủy thác. (The term used to denote the use of the property or funds of another person fraudulently, or the use of such funds or property fraudulently for the benefit of any person other than the one to whom the money or property belongs. For example; fraudulently using trust funds for a purpose other than the purpose authorised).]
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng việc thưa kiện chồng bà về hành vi rút tiền từ trương mục chung để tiêu xài vào việc riêng của ông ta là một việc làm mà luật pháp khó có thể can thiệp được.
Số tiền này bà chỉ có thể khấu trừ vào tiền chia tài sản trong trường hợp hôn nhân của ông bà bị gãy đổ đến mức độ không thể hàn gắn được và đưa đến việc tranh chấp để chia tài sản. Tôi đề nghị bà nên thương thảo với chồng bà để giải quyết vấn đề này trong phạm vi gia đình. Nếu bà còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Căn nhà hiện chúng tôi đang ở là do chồng tôi mua vào năm 1987. Anh ta đứng tên làm chủ. Hiện còn thiếu ngân hàng khoảng gần 50,000.
Đến Úc được 3 năm thì tôi kiếm được việc làm trong một hãng làm đồ điện tử và làm việc toàn thời cho đến nay.
Kể từ lúc tôi có việc làm thì tôi và chồng tôi đã đồng ý mở chung một trương mục. Chúng tôi cũng báo với ngân hàng là cả hai chúng tôi đều có quyền rút tiền.
Vì trương mục này là trương mục chung của vợ chồng chúng tôi nên lương của cả hai chúng tôi được chuyển thẳng vào trong trương mục này. Đồng thời ngân hàng cũng trừ thẳng tiền nhà còn thiếu hàng tháng trong trương mục này.
Việc điều hành trương mục chung theo lối này không gặp trở ngại nào cả mà còn tỏ ra rất thuận tiện cho gia đình chúng tôi.
Mãi cho đến cuối năm 2003, khi chồng tôi về Việt Nam lo tang chế cho mẹ của anh ta. Khi trở lại Úc ông yêu cầu tôi đưa Key Card để ông rút tiền, vì tin tưởng ông ta nên tôi đã quên đòi lại thẻ rút tiền, và chỉ trong vòng hơn hai tuần lễ ông ta đã rút hết gần $14,000 trong trương mục chung của chúng tôi.
Tôi hỏi ông ta lý do thì ông ta gây sự với tôi, vào tháng 4 năm 2004 ông ta lại mua vé máy bay để về Việt Nam. Hiện ông đã trở lại Úc và đang tá túc tại nhà của một người bạn. Xin LS cho biết là tôi có thể thưa ông ta về tội sang đoạt tiền bạc của tôi được không"
Trả lời: Trong vụ Croton (1967) 117 CLR 326, “Tối Cao Pháp Viện” (The High Court) đã phân biệt “tội ăn cắp” và “tội lạm dụng ngân quỹ một cách khi trá.”
Trong vụ đó, Croton là một người đàn ông đã lập gia đình nhưng sống tách biệt với vợ của ông ta, nên ông đã có mối quan hệ ngoại hôn với bà Webster. Họ đã mở một trương mục chung tại ngân hàng mà cả hai đều có quyền rút tiền.
Họ dùng tiền lương của Croton để tiêu xài còn tiền lương của bà Webster thì được ký thác vào trương mục chung này. Ông Croton giữ cuốn sổ trương mục.
Vào ngày 4 tháng 4 năm 1967, ông Croton đã rút $130 từ trương mục chung này. Vào ngày 7 tháng 4, sau khi gây lộn, ông ta lại rút thêm $100 nữa và sau đó ông ta rút hết tiền còn lại trong trương mục là $736.
Cùng ngày hôm đó, ông Croton đã ký thác $220 vào trương mục tiết kiệm tại một ngân hàng khác do một mình ông đứng tên. Số tiền này sau đó ông ta nhận là đã dùng số tiền rút ra từ trương mục chung để ký thác vào trương mục tiết kiệm của riêng ông.
Sau đó ông ta lại ký thác thêm $600 và ông ta cũng nhận rằng số tiền này ông cũng rút ra từ trương mục chung của hai người. Bà Webster khiếu nại rằng bà ta không ủy quyền cho ông Croton về việc rút và ký thác các số tiền này, và bà ta hoàn toàn không hề hay biết việc này cho đến ngày 6 tháng 6. Ông Coton đã bị kết buộc 3 “tội ăn cắp” (larceny) liên hệ đến 3 lần rút tiền riêng biệt từ trương mục chung của 2 người.
Theo điều 162 của Đạo Luật Hình Sự thì “người đồng sở hữu chủ lấy cắp hoặc biển thủ bất cứ tài sản nào thuộc về những người đồng sỡ hữu chủ có thể bị kết tội ăn cắp như là đương sự không phải là người đồng sở hữu chủ đối với tài sản ăn cắp đó.” (one joint owner who steals or embezzles any property belonging to joint owners may be convicted of larceny as if he were not a joint owner of the property stolen). Ông Croton bèn kháng án.
Vào lúc kháng án Tối Cao Pháp Viện liên bang đã bác bỏ phán quyết của tòa dưới và tuyên bố rằng:
Việc ông Croton nhận tiền từ ngân hàng không thể cấu thành tội ăn cắp bởi nhiều lý do. Lý do thứ nhất việc chuyển giao quyền sở hữu về tiền bạc là việc tự nguyện của ngân hàng vì không có sự lấy tiền bạc ra khỏi sự thủ đắc trái với ý muốn của ngân hàng. Lý do thứ hai là bà Webster chưa bao giờ thủ đắc tiền bạc đó và ngân hàng đã không giữ tiền bạc đó với tư cách là đại lý của bà. Hơn nữa, quyền sở hữu về tiền bạc đó thuộc về ngân hàng ngay trước khi ngân hàng giao tiền đó cho Ông Croton, quyền sở hữu đó không thuộc về bà Webster, cũng như không thuộc về quyền sở hữu chung của ông Croton và bà Webster.
Chánh Án Tối Cao Pháp Viện Liên Bang Barwick đã bác bỏ mọi tranh luận cho rằng ông Croton trở thành “người nhận hàng để bảo quản” (bailee) về tiền bạc mà ông ta đã nhận được từ ngân hàng, và rằng ông Croton đã phạm “tội ăn cắp bởi người nhận hàng hóa để bảo quản” (larceny by a bailee), và ý định phạm tội của ông đã được thiết định khi ông ký thác số tiền đó vào trương mục của ông.
[Ghi Chú: larceny by a bailee (tội ăn cắp bởi người nhận hàng hóa để bảo quản): Tội phạm phải bởi người nhận hàng hóa để bảo quản mà người đó đã lấy hoặc sang đoạt một cách gian trá tài sản đó cho chính sự xử dụng của đương sự. (The offence committed by a bailee who fraudulently takes or converts such property to his own use).]
Chánh Án Barwick đã bác bỏ sự tranh cãi này vì cho rằng trước khi có “sự ký gởi” (bailment) thì phải có sự chuyển giao của “người ký gởi” (bailor) điều này đòi hỏi là phải có sự thủ đắc thực tế vềà vật được ký gởi.
Chánh án Barwick cho rằng vì đây là một trương mục chung với quyền của mỗi bên đương sự được phép rút tiền. Liệu có bằng chứng bó buộc về phương diện pháp lý đối với việc sắp xếp để xử dụng số tiền trong trương mục hay không" Nếu không có sự sắp xếp đó thì cả hai bên đương sự đều có quyền rút một phần hoặc toàn bộ số tiền trong trương mục mà không cần phải giải thích.
Ngay cả trong trường hợp có sự sắp xếp đối với việc xử dụng số tiền trong trương mục hoặc có sự thỏa thuận để số tiền trong trương mục được rút ra và xử dụng theo một phương thức nào đó, thì tội trạng có thể cáo buộc sẽ là “tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá” (fraudulent misappropriation) chứ không thể cáo buộc về “tội ăn cắp” (larceny) được.
[Ghi chú: fraudulent misappro- priation (tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá, tội lạm dụng tài sản một cách gian trá): Thuật từ được dùng để chỉ sự xử dụng tài sản hoặc ngân quỹ của người khác một cách khi trá, hoặc sự xử dụng ngân quỹ hoặc tài sản đó một cách gian trá vì lợi ích của bất cứ người nào khác hơn là người mà tiền bạc hoặc tài sản đó thuộc về họ. Ví dụ; sự xử dụng một cách khi trá quỹ tín thác vào mục đích khác hơn là mục đích được ủy thác. (The term used to denote the use of the property or funds of another person fraudulently, or the use of such funds or property fraudulently for the benefit of any person other than the one to whom the money or property belongs. For example; fraudulently using trust funds for a purpose other than the purpose authorised).]
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng việc thưa kiện chồng bà về hành vi rút tiền từ trương mục chung để tiêu xài vào việc riêng của ông ta là một việc làm mà luật pháp khó có thể can thiệp được.
Số tiền này bà chỉ có thể khấu trừ vào tiền chia tài sản trong trường hợp hôn nhân của ông bà bị gãy đổ đến mức độ không thể hàn gắn được và đưa đến việc tranh chấp để chia tài sản. Tôi đề nghị bà nên thương thảo với chồng bà để giải quyết vấn đề này trong phạm vi gia đình. Nếu bà còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình