Trong bản tin loan tải về những sự kiện Việt Nam nổi bật trong năm 2004, thông tấn xã Việt Cộng viết rằng qua bình bầu của độc giả thì sự kiện đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức Hội nghị trung ương đảng lần thứ 9 họp từ ngày 5 đến 12 tháng 1 năm 2004, được chọn là biến cố quan trọng nhất, vượt lên trên cả dịch cúm gà, Tiger Cup và Hội nghị ASEM V. Không biết là Thông tấn xã Việt cộng có chọn lầm người để bình bầu hay không mà nhìn kết quả ai cũng thấy có gì đó bất ổn. Mặc dù đối với đảng Cộng sản Việt Nam, hội nghị Trung ương đảng lần thứ 9 là mốc điểm quan trọng để cho họ định lượng về kế hoạch công nghiệp hóa đưa vào từ giữa năm 2001; nhưng đó không phải là sự bận tâm của người dân.
Hơn thế nữa, năm 2005 lại là năm Cộng sản Việt Nam chuẩn bị nội dung và nhân sự cho đại hội toàn đảng kỳ thứ X sẽ diễn ra vào mùa Xuân năm 2006. Theo thông lệ, năm chuẫn bị đại hội đảng là năm mà nội bộ ở trong cơn sốt quyền lực. Các phe nhóm sẽ ở thế ghìm nhau để giành ưu thế trong việc cử đại biểu đi dự đại hội cũng như đề bạt các nhân sự vào trong cơ chế Trung Uơng Đảng, Bộ chính trị và nhất là ghế Tổng bí thư.
Thật vậy, người ta sẽ không ngạc nhiên nếu Thông Tấn xã Việt cộng loan báo rằng Tiger Cup và Hội nghị ASEM V là những sự kiện nổi bật nhất trong năm 2004. Lý do dể hiểu là đội Việt Nam đã thảm bại một cách nhục nhã ngay sân nhà trong sự bàng hoàng của khán giả ngay tại chỗ và trên hệ thống truyền hình qua cuộc thi Tiger Cup hồi tháng 11 năm ngoái. Ngay cả việc tổ chức Hội nghị ASEM V cũng đã làm cho dân chúng cả nước lên ruột khi Hà Nội bỏ tiền ra mua 70 chiếc xe BMW để gọi là tiếp rước các phái bộ ngoại giao đoàn, trong khi dân chúng thì nghèo xơ nghèo xác. Sở dĩ dư luận lên ruột là vì sau khi dùng 70 chiếc xe hơi BMW cho Hội nghị ASEM V, thì các quan chức sẽ giành nhau trưng dụng những chiếc xe này trong khi đảng và chính quyền lại ra chỉ thị tiết kiệm và tránh lãng phí.
Đề cập về các sự kiện nói trên không phải để nói về bản đúc kết' ý kiến độc giả của Thông tấn xã Việt cộng mà để nói đến một vấn đề khác có liên hệ đến ông Phan Văn Khải trong hai hội nghị bàn về kế hoạch công tác, ngân sách, và tư pháp vào cuối năm 2004. Tại hai hội nghị này, ông Khải đã kêu gọi phải chống lãng phí, chống tham nhũng và phải minh bạch hóa các vụ xét xử, coi đó là chỉ tiêu hoạch định công việc trong năm 2005. Ông Khải nói rằng để đất nước phát triển nhanh và bền vững, ngoài những giải pháp về kinh tế, công tác cải cách hành chánh giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Ông Khải yêu cầu các bộ và các tỉnh phải kiểm tra chặt chẽ những khâu, bộ phận nảy sinh hiện tượng tiêu cực, hay tệ nạn nhũng nhiễu, hối lộ. Tất cả những điều ông Khải phát biểu không phải là những vấn đề mới, đã xảy ra từ nhiều thập niên qua; nhưng sở dĩ ông Khải nhấn mạnh điều này vì Cộng sản Việt Nam đang bị sức ép đáng kể từ những chủ nợ và các nhà tài trợ ngoại quốc bỏ tiền cho Hà Nội vay trong năm 2005.
Có thể nói năm 2005 là năm có rất nhiều khó khăn cho Cộng sản Việt Nam. Đây là năm mà Hà Nội dồn mọi nỗ lực đàm phán để được gia nhập vào Tổ chức mậu dịch thế giới (WTO) và cũng là năm mà Hà Nội phải áp dụng những khuyến cáo của các nhà tài trợ hầu có thể được tháo khoán 3,6 tỷ Mỹ kim tiền vay trong năm 2005, một số tiền vay lớn nhất so với các năm vừa qua. Trong những điều kiện ràng buộc để được gia nhập WTO hay để tháo khoán tiền tài trợ ODA, Cộng sản Việt Nam phải 'nghiêm chỉnh' giải quyết nạn cửa quyền, tham nhũng và lãng phí đang xảy ra một cách phổ biến trong mọi cơ chế. Cái khó của Việt cộng không phải là không biết cách diệt tham nhũng, ngăn chận lãng phí mà là vì có quá nhiều phe nhóm quyền lực chi phối lên trên các quyết định của đảng.
Hơn thế nữa, năm 2005 lại là năm Cộng sản Việt Nam chuẩn bị nội dung và nhân sự cho đại hội toàn đảng kỳ thứ X sẽ diễn ra vào mùa Xuân năm 2006. Theo thông lệ, năm chuẫn bị đại hội đảng là năm mà nội bộ ở trong cơn sốt quyền lực. Các phe nhóm sẽ ở thế ghìm nhau để giành ưu thế trong việc cử đại biểu đi dự đại hội cũng như đề bạt các nhân sự vào trong cơ chế Trung Uơng Đảng, Bộ chính trị và nhất là ghế Tổng bí thư.
Hiện nay các phe nhóm ở vào thế 'cá mè' không có một nhóm nào vượt trội và đủ sức cầm chịch quyền lực mà phải nương vào nhau để giữ quyền và lợi, nên nó là thế thỏa hiệp rất bấp bênh. Vụ án Tổng Cục 2, tuy trên bề nổi là sự đối đầu giữa hai ông tướng về hưu: Võ Nguyên Giáp và Lê Đức Anh; nhưng ảnh hưởng của nó không chỉ dừng ở trong thành phần quân đội mà lan ra cả trong các bộ phận của đảng và ngay cả trong cơ quan nhà nước. Sự xung đột này mang nhiều đặc tính sỉ diện hơn là quyền và lợi; nhưng chính yếu tố sỉ diện này, sẽ làm cho hai bên khó đi đến 'hòa giải' khi mà ở vào thế ngang ngửa và sẵn sàng khuynh loát lẫn nhau. Trong khi đó, Nông Đức Mạnh trên nguyên tắc là Tổng bí thư nhưng tiếng nói không mạnh bằng Đỗ Mười và nhất là quyền lực của Mạnh không hơn gì Phan Văn Khải, Trần Đức Lương, thậm chí còn có thể bị cả Phan Diễn, Nguyễn Minh Triết lấn lướt ở một số trường hợp.
Trong khi đó, những chống đối của nông dân về các chính sách bồi hoàn ruộng đất của chế độ sẽ chỉ gia tăng theo đà thi công xây dựng nhũng khu ăn chơi, giải trí để phục vụ các doanh nhân ngoại quốc. Nếu năm ngoái có bốn vụ nổi dậy của nông dân tại Lai Châu (2/2004); Tây Nguyên (4/2004); Ba Vì (9/2004) và Kim Nỗ (12/2004) vì những ruộng đất của dân đã không được bồi hoàn xứng đáng thì trong năm 2005 những chống đối sẽ xảy ra nhiều hơn khi Hà Nội thực sự bắt vào việc xây dựng con đường xa lộ Hồ chí minh cũng như hai con đường xe điện ngầm tại Hà Nội và Sài Gòn. Khi nội bộ bị những xung đột phe nhóm; dân chúng chống đối vì những bất công về ruộng đất, và bị thế giới áp lực thay đổi theo ý đồ của họ vì những vay mượn từ bên ngoài, chắc chắn là đảng Cộng sản Việt Nam sẽ bị rối loạn và không còn đủ sáng suốt để đối phó tình hình. Đây là lúc mà các lực lượng đấu tranh ở hải ngoại sẽ phải mở nhiều mặt trân tiến công để vừa tạo thêm áp lực từ bên ngoài, vừa tiếp sức các nhóm đối kháng ở quốc nội vùng dậy không cho đảng Cộng sản Việt Nam biến chiêu thoát hiểm.
Khi nhìn thấy viễn cảnh nói trên, thế đấu tranh của chứng ta sẽ không thể tiếp tục ỏthủ thànhõ ngay tại hải ngoại mà phải dồn sức tác động lên mặt trận quốc nội, để phá vỡ bưng bít thông tin và phá vỡ sự kềm kẹp của Hà Nội, giúp cho các mầm đối kháng lớn mạnh, trong sự quật khởi của toàn dân. Viễn cảnh này tuỳ thuộc rất nhiều ở sự sáng suốt trong việc chọn lựa thế đấu tranh của mỗi chúng ta.
Lý Thái Hùng
Jan 5 2005.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình