Tết năm nay là Tết buồn cho Việt Nam vì không may bệnh cúm gà lại tái phát dữ dội khiến nhà cầm quyền Hà Nội phải chính thức kêu gọi Y tế Quốc tế và Lương thực LHQ giúp đỡ. Nghiêm trọng nhất là có trường hợp nghi ngại siêu trùng cúm (H5N1) có khả năng truyền trực tiếp từ người qua người, không cần phải quá độ con gà. Tôi dùng chữ “quá độ” này như mấy anh Cộng sản Việt Nam hay dùng vì có lý do đặc biệt. Đó là bài diễn văn của Tổng bí thư đảng CSVN Nông Đức Mạnh nhìn nhận những sai lầm của đảng trong quá khứ. Báo chí thế giới đã nói đến tin này, tôi khỏi nhắc lại.
Mấy anh lãnh đạo Cộng sản nói gì thường quá quen thuộc, tôi không mấy quan tâm, nhưng có một đoạn trong bài diễn văn của Mạnh làm tôi thích thú. Ông ta nói đến những sai lầm về một số chủ trương chính sách lớn, chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện, “nhất là về nhận thức ta chưa hiểu thật đúng, thật phù hợp chủ nghĩa xã hội, chủ quan nóng vội trong việc xây dựng chủ nghĩa xã hội, cho nên nước ta đã lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế xã hội nghiêm trọng"(BBC). Tôi chú ý đến mấy hàng chữ đó. Thế nào là chủ quan nóng vội" Ai đã chủ quan nóng vội" Sau năm 1975, Lê Duẩn lúc đó làm Tổng bí thư đảng đã tuyên bố một câu xanh rờn: Nhất quyết đưa cả nước tiến lên chủ nghĩa cộng sản “không quá độ chủ nghĩa tư bản”. Quá độ có nghĩa nôm na là “đi qua”. Ông Mạnh nay dùng mấy chữ lờ mờ “chủ quan nóng vội” mà không dám nhắc đến hai tiếng “quá độ” mấy anh cán ngố lâu nay vẫn học thuộc lòng như cháo. Tại sao vậy" Sợ làm người ta nhớ lại vai trò của Lê Duẩn chăng"
Lê Duẩn là Tổng bí thư từ 1957 đến khi chết năm 1986. Triều đại của Duẩn đã có những cuộc thanh trừng đẫm máu nhất trong nội bộ đảng sau khi thừa kế Hồ Chí Minh. Ông ta có tài cán gì" Duẩn có nhiều kinh nghiệm ở tù Côn Đảo. Sau năm 1945 được thoát khỏi tù, Duẩn nằm trong bóng tối ở miền Nam tổ chức du kích chiến chống Pháp, đến năm 1957 được Hồ Chí Minh triệu ra Bắc lãnh chức Tổng bí thư đảng thay thế Trường Chinh bị hạ bệ vì vụ cải cách ruộng đất đẫm máu học được của Mao Trạch Đông. Ở địa vị chóp bu đảng, Duẩn đã có kinh nghiệm đấu đá trong nội bộ để củng cố quyền hành một cách triệt để. Ngoài những kinh nghiệm đó, Duẩn là người ít học, thiếu kiến thức tổng quát. Còn về Cộng sản, Duẩn chỉ biết áp dụng nông cạn chủ nghĩa Mác-Lê cốt để củng cố quyền lực cá nhân trong đảng, không có khả năng nhìn xa thấy rộng hơn bối cảnh thế giới. Tóm lại anh cán bộ chóp bu này cũng chỉ là loại đặc cán mai, cán thuổng.
Nhưng cái cán đặc đó lại thích hợp với thời kiêu binh mù quáng liền sau chiến thắng năm 1975. Duẩn cho rằng đã thắng được tên “đế quốc đầu sỏ Mỹ” thì làm gì cũng được, bởi vậy đã “chủ quan nóng vội”. Năm 1976, Duẩn đổi tên nước là “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam”, loại trừ luôn tên cũ “Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa” do ông Hồ chí Minh đặt ra và nhờ danh hiệu này đạt được lời kêu gọi toàn dân kháng chiến vì độc lập tổ quốc. Danh hiệu “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa” của Duẩn đã vẽ ra cho cả nước một đường hướng mới: bỏ Tầu, theo Nga. Liên Xô là chữ tắt của Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô-viết. Duẩn đặt lại tên nước là “Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa” có ý ngầm cho thấy chỉ cần thay chữ Việt Nam bằng chữ Xô viết là đã nói lên ngôi nhà Liên bang ta cùng ở rồi. Đang thời kiêu binh, ai dám nói khác" Sau khi ký hiệp ước liên kết Việt-Xô, năm 1978 Duẩn đem quân đánh Cam Bốt diệt trừ bọn Pol Pot theo Tầu, không cần nghĩ xa hơn.
Trong nội bộ, Duẩn đã tạo được một số cán đặc đã ngu lại hăng, sau khi các cấp lãnh đạo trước có học hơn như Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Lê Đức Thọ, Võ Nguyên Giáp...bị loại trừ hay chết dần. Duẩn chết rồi, một nhóm cán khác cũng vào loại đặc cán mai như Đỗ Mười, Lê Khả Phiêu, Lê Đức Anh... đã nhờ di sản đẫm máu của Duẩn mà xiết chặt được nội bộ đảng, tiếp tục theo con đường đưa đến thế sụp đổ kinh tế-xã hội. Năm 1991, Liên Xô rã đám, Mười-Phiêu vội vàng sang Tầu sám hối cầu thân. Đây là thế “Nga tan, van Tầu”, một chiến lược thật anh hùng. Nó đã đưa đến chuyện chua sót ngàn đời “cắt đất nhượng biển”. Mấy năm trước đây, có người ở bên ngoài lên tiếng “cố vấn": Hà Nội không nên ôm chân Nga hay Tầu, theo Mỹ là tốt nhất. Không biết mấy ông lãnh đạo Hà Nội nghĩ thế nào, nhưng lời khuyên đó đã toát ra khẩu khí của một anh chuyên nghề đi làm đầy tớ thiên hạ chớ không phải người làm lãnh đạo.
Dù sao cái di sản tiêu cực của Lê Duẩn vẫn còn tồn tại đến nay. Nó tạo ra một chế độ chỉ giỏi về đàn áp chính trị nhưng lại rất dở về bảo vệ an toàn cho người dân và hầu như bất lực trước những tệ nạn xã hội, đĩ điếm trộm cướp, xì ke ma túy lan tràn, cán bộ thoái hóa, quan liêu tham nhũng. Mỗi năm vào mùa bão lụt, người ta càng thấy sự yếu kém của mạng lưới y tế và phòng chống thiên tai. Và bây giờ một thử thách nghiêm trọng nhất đến với mấy ông cán đặc điều hành. Việt Nam đã mắc nạn “cúm gà” từ khi nó bộc phát ở Á châu năm 2003. Nó đã bành trướng mau lẹ ở đồng bằng Cửu Long làm chết 42 người. Trước Tết, cúm gà đã lan ra một nửa trong số 64 tỉnh Việt Nam. Riêng trong tháng qua đã có 13 người chết. Các chuyên gia quốc tế nói 80% người mắc cúm gà sẽ chết. Họ cho biết dịch cúm H5N1 càng kéo dài lâu, sự lây lan càng mạnh, và sự bùng nổ một thứ dịch tễ khủng khiếp cho con người càng đến gần hơn, vì nó giúp cho siêu trùng cúm xâm nhập các loài gia súc như heo. Heo cũng có thể mang vi khuẩn cảm cúm của người. Và nếu nó có thể trực tiếp nhẩy từ người này qua người khác, sự kinh hoàng còn đến đâu nữa"
Tết năm Gà gặp đúng nạn gà toi có thể là điềm gở. Cầu Trời khấn Phật cứu hộ độ trì cho dân ta sớm thoát khỏi hai đại nạn: nạn cúm gà quá độ tác quái và nạn cán lớn cán nhỏ quá độ lộng hành, vừa tham vừa dốt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình