[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Việc Crawford [người mua] lắp ráp các bộ phận nặng nề do Fram [người bán] cung cấp được xem như là hành động đi ngược lại với quyền sở hữu của Fram [người bán]. Vì thế Tòa Kháng Án đã hủy bỏ phán quyết sơ thẩm và buộc Crawford phải trả cho Fram số tiền là $6,298.
(II) Người mua cũng được xem như là đã nhận hàng khi đương sự có cơ hội để kiểm xét và đã không chịu trả lại hàng, hoặc không chịu báo cho người bán biết là không nhận hàng, như đã được xét xử trong vụ Shokai Far East Ltd v Energy Conservation Systems Inc 628 F Supp 1462 (1986).
Trong vụ đó, công ty xuất nhập khẩu cũng là người bán các “máy tụ điện” (capacitor) đã kiện người mua để đòi số tiền còn thiếu mà người mua đã đặt hàng sau đó không chịu trả vì cho rằng các máy tụ điện có khiếm khuyết.
Thẩm Phán Sweet thuộc Tòa Án Vùng tại New York đã đưa ra phán quyết rằng: (1) người mua đã thông báo quá trễ việc từ chối không chịu nhận hàng; (2) việc người mua đã xử dụng các máy tụ điện sau khi thử nghiệm, hành động này đã cấu thành “sự chấp nhận hàng;” (3) người bán được quyền truy đòi số tiền mà người mua còn thiếu; (4) người bán có quyền truy đòi các phí tổn liên hệ.
(III) Người mua cũng được xem như là đã nhận hàng “khi người mua thực hiện bất cứ hành động nào đi ngược lại với quyền sở hữu của người bán” như đã được xét xử trong vụ C.R. Daniels. Inc v Yazoo MFG Inc 641 F Supp 205 (1986).
Trong vụ đó, nguyên đơn Daniels đã đồng ý “thiết kế và chế tạo các túi đựng cỏ cho máy cắt cỏ loại ‘S’ được chế tạo bởi bị đơn Yazoo” (to design and manufacture grass catcher bags for ‘S’ series lawn mowers to be manufactured by Yazoo).
Daniels đã thiết kế và sản xuất các túi đựng cỏ này sau khi được Yazoo chấp thuận mẫu thiết kế. Sau khi giao hàng một số túi đựng cỏ đã có khiếm khuyết vì ống của túi không chịu mở khi xử dụng. Tuy thế, bị đơn Yazoo vẫn tiếp tục bán các túi đựng cỏ và hủy bỏ các túi có khiếm khuyết. Nguyên đơn Daniel đã đòi bị đơn trả tiền, nhưng bị đơn Yazoo đã không chịu trả và khiếu nại ngược lại rằng các túi đựng cỏ đã có những khiếm khuyết.
Thẩm Phán Tom S. Lee của Tòa Án Vùng đã đưa ra phán quyết rằng hành động của người mua, yazoo, mặc dầu biết được tầm quan trọng của vấn đề khi miệng của túi đựng cỏ không chịu mở khi xử dụng, Yazoo đã báo cho người bán Daniels rằng đương sự sẽ tiếp tục cố gắng bán các túi đựng cỏ hiện có trong nhà kho và tiên đoán về việc giao thêm hàng trong tương lai. Khi kết hợp việc người mua cố gáng tiếp tục bán các túi đựng cỏ và vứt bỏ các túi bị khiếm khuyết, hành động này “đã cấu thành sự chấp nhận hàng” (constituted an acceptance of goods) theo luật của Bang Mississippi, và vì thế người bán có quyền truy đòi giá cả của hàng hóa.
Dựa vào luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc người đại diện của công ty đã nhận hàng và cho phân phối hàng hóa đó cho các cửa hàng bán lẻ đã cấu thành hành vi chấp nhận nhận hàng. Vì thế, việc ông phát hiện các màu sắc của vải không đúng với màu sắc mà ông đã đặt hàng là quá trễ để đòi bồi hoàn.
Mặc dầu hợp đồng mà ông ký kết đã vượt ra ngoài ranh giới của một quốc gia và vì thế sẽ bị chi phối theo các nguyên tắc của quốc tế tư pháp, tuy nhiên, điều này cũng còn tùy thuộc vào những điều khoản và điều kiện được quy định trong hợp đồng mà ông đã ký kết, vì các nguyên tắc của “tư pháp quốc tế” (private international law) chỉ áp dụng khi hợp đồng không quy định rõ các điều khoản để áp dụng, hoặc khi các điều khoản của hợp đồng đã vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Hỏi (ông Lê T Quang): Tôi định cư tại Úc tính đến nay gần 20 năm. Vào năm 1997 tôi lập gia đình, vợ tôi là người Việt nhưng mang quốc tịch Mỹ. Hiện giờ tôi mang song tịch.
Vào năm 2004, tôi trở lại Úc thành lập công ty xuất nhập cảng. Sau đó tôi trở lại Hoa Kỳ và ký kết hợp đồng với một công ty chuyên sản xuất quần áo trẻ em. Kể từ đó công việc làm ăn không gặp bất cứ trở ngại nào. Tuy nhiên vào cuối năm ngoái, khi vợ chồng tôi về thăm gia đình tại Việt Nam, người đại diện công ty chúng tôi đã thay mặt chúng tôi nhận đợt hàng được thông báo vào cuối năm 2004.
Người đại diện công ty đã nhận hàng và cho phân phối đi các nơi dựa vào danh sách mà chúng tôi đã thường xuyên giao hàng.
Tuy nhiên, vì màu sắc của các mặt hàng đã không đúng với màu sắc mà công ty chúng tôi đã đặt, nên khi chúng tôi trở lại Úc, các cửa tiệm đã chuyển trả lại hầu như toàn bộ hàng hóa cho chúng tôi, ngoại trừ một số nhỏ đã được bán. Tôi đã gọi điện thoại cho công ty tại Hoa Kỳ, nhưng sau đó họ có gởi thư và cho biết là chúng tôi đã giữ hàng hóa quá lâu nên họ cũng không thể đổi hoặc trả lại được, vì hàng đã được công ty chúng tôi ký nhận tính ra nay đã hơn 3 tháng.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu chúng tôi có thể khiếu nại để yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại hoặc đổi lại hàng đúng theo mẫu đã được đồng ý trên hóa đơn vận chuyển.
Trả lời: Theo luật mậu dịch quốc tế, người mua được xem như là đã chấp nhận hàng nếu thuộc một trong ba trường hợp sau: (1) khi người mua “‘báo’ cho người bán biết rằng đương sự đã chấp nhận hàng” (“intimates” to the seller that he has accepted the goods); (2) khi hàng hóa được chuyển giao cho người mua và người mua đã có những hành động như là người có quyền sở hữu đối với hàng hóa; (3) sau một thời gian nào đó, nếu người mua không chịu báo cho người bán biết rằng đương sự đã chấp nhận hàng.
Tại Hoa Kỳ, “Pháp Điển Thương Mãi Đồng Nhất” (The Uniform Commercial Code) đã quy định những điều khoản tương tự. Cũng như “Đạo Luật về việc Bán Hàng Hóa” (the Sale of Goods Act) đã quy định rằng:
(I) Người mua được xem như là đã nhận hàng nếu sau khi đương sự có cơ hội kiểm xét hàng hóa, và “người mua ‘báo’ cho người bán biết rằng hàng hóa đã theo đúng với [hợp đồng] hoặc rằng đương sự sẽ giữ lấy hàng hóa bất chấp sự không theo đúng [hợp đồng] của chúng” (the buyer “signifies” to the seller that the goods are conforming or that he will retain them despite their non-conformity).
Trong vụ Fram Corp v Crawford 443 Fd 611(1971). Trong vụ đó, Crawford ký hợp đồng với Fram để được chuyển giao 18 “bộ phận lọc nhớt/lọc dầu” (fuel filter unit) cho đơn vị Hải Quân tại Albany, Georgia, và sẽ được lắp ráp bởi Crawford theo hợp đồng mà Crawford đã ký kết với Hải Quân.
Fram đã giao toàn bộ các “lọc nhớt” cho Crawford, và sau đó đã kiện Crawford phải trả số tiền còn thiếu là $6,298. Crawford không chịu trả và “đã khiếu nại ngược lại” (counter- claimed; cross claimed) đòi Fram phải trả $19,560 về tiền bồi thường thiệt hại vì có sự khiếm khuyết trong các bộ phận lọc nhớt.
Vấn đề được xét xử bởi bồi thẩm đoàn và bồi thẩm đoàn đã đưa ra phán quyết buộc Fram phải trả cho Crawford số tiền là $16, 415. Fram bèn kháng án.
Fram cho rằng Crawford đã nhận các bộ phận lọc dầu và đã lắp ráp toàn bộ các bộ phận đó. Theo luật của Georgia thì “người mua phải trả giá suất theo hợp đồng về bất cứ hàng hóa nào đã nhận. Sự chấp nhận hàng hóa xảy ra khi người mua thực hiện bất cứ hành động nào đi ngược lại với quyền sở hữu của người bán.” (the buyer must pay at the contract rate for any goods accepted. Acceptance of goods occurs when the buyer does any act inconsistent with the seller’s ownership).
Việc Crawford [người mua] lắp ráp các bộ phận nặng nề do Fram [người bán] cung cấp được xem như là hành động đi ngược lại với quyền sở hữu của Fram [người bán]. Vì thế Tòa Kháng Án đã hủy bỏ phán quyết sơ thẩm và buộc Crawford phải trả cho Fram số tiền là $6,298.
(II) Người mua cũng được xem như là đã nhận hàng khi đương sự có cơ hội để kiểm xét và đã không chịu trả lại hàng, hoặc không chịu báo cho người bán biết là không nhận hàng, như đã được xét xử trong vụ Shokai Far East Ltd v Energy Conservation Systems Inc 628 F Supp 1462 (1986).
Trong vụ đó, công ty xuất nhập khẩu cũng là người bán các “máy tụ điện” (capacitor) đã kiện người mua để đòi số tiền còn thiếu mà người mua đã đặt hàng sau đó không chịu trả vì cho rằng các máy tụ điện có khiếm khuyết.
Thẩm Phán Sweet thuộc Tòa Án Vùng tại New York đã đưa ra phán quyết rằng: (1) người mua đã thông báo quá trễ việc từ chối không chịu nhận hàng; (2) việc người mua đã xử dụng các máy tụ điện sau khi thử nghiệm, hành động này đã cấu thành “sự chấp nhận hàng;” (3) người bán được quyền truy đòi số tiền mà người mua còn thiếu; (4) người bán có quyền truy đòi các phí tổn liên hệ.
(III) Người mua cũng được xem như là đã nhận hàng “khi người mua thực hiện bất cứ hành động nào đi ngược lại với quyền sở hữu của người bán” như đã được xét xử trong vụ C.R. Daniels. Inc v Yazoo MFG Inc 641 F Supp 205 (1986).
Trong vụ đó, nguyên đơn Daniels đã đồng ý “thiết kế và chế tạo các túi đựng cỏ cho máy cắt cỏ loại ‘S’ được chế tạo bởi bị đơn Yazoo” (to design and manufacture grass catcher bags for ‘S’ series lawn mowers to be manufactured by Yazoo).
Daniels đã thiết kế và sản xuất các túi đựng cỏ này sau khi được Yazoo chấp thuận mẫu thiết kế. Sau khi giao hàng một số túi đựng cỏ đã có khiếm khuyết vì ống của túi không chịu mở khi xử dụng. Tuy thế, bị đơn Yazoo vẫn tiếp tục bán các túi đựng cỏ và hủy bỏ các túi có khiếm khuyết. Nguyên đơn Daniel đã đòi bị đơn trả tiền, nhưng bị đơn Yazoo đã không chịu trả và khiếu nại ngược lại rằng các túi đựng cỏ đã có những khiếm khuyết.
Thẩm Phán Tom S. Lee của Tòa Án Vùng đã đưa ra phán quyết rằng hành động của người mua, yazoo, mặc dầu biết được tầm quan trọng của vấn đề khi miệng của túi đựng cỏ không chịu mở khi xử dụng, Yazoo đã báo cho người bán Daniels rằng đương sự sẽ tiếp tục cố gắng bán các túi đựng cỏ hiện có trong nhà kho và tiên đoán về việc giao thêm hàng trong tương lai. Khi kết hợp việc người mua cố gáng tiếp tục bán các túi đựng cỏ và vứt bỏ các túi bị khiếm khuyết, hành động này “đã cấu thành sự chấp nhận hàng” (constituted an acceptance of goods) theo luật của Bang Mississippi, và vì thế người bán có quyền truy đòi giá cả của hàng hóa.
Dựa vào luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc người đại diện của công ty đã nhận hàng và cho phân phối hàng hóa đó cho các cửa hàng bán lẻ đã cấu thành hành vi chấp nhận nhận hàng. Vì thế, việc ông phát hiện các màu sắc của vải không đúng với màu sắc mà ông đã đặt hàng là quá trễ để đòi bồi hoàn.
Mặc dầu hợp đồng mà ông ký kết đã vượt ra ngoài ranh giới của một quốc gia và vì thế sẽ bị chi phối theo các nguyên tắc của quốc tế tư pháp, tuy nhiên, điều này cũng còn tùy thuộc vào những điều khoản và điều kiện được quy định trong hợp đồng mà ông đã ký kết, vì các nguyên tắc của “tư pháp quốc tế” (private international law) chỉ áp dụng khi hợp đồng không quy định rõ các điều khoản để áp dụng, hoặc khi các điều khoản của hợp đồng đã vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình