Bạn,
“Mất ăn mất ngủ vì đồ thêu, tóc bạc cũng vì đồ thêu”, anh Phan Văn Thắng- nhà sưu tầm tranh thêu cổ ở Huế- kết lại chuỗi ngày lăn lóc sưu tầm tranh thêu cổ của mình bằng một câu ví von dí dỏm.... Phóng viên Diễm Châu của báo NetCodo của xứ Huế mở đầu bài viết về một nghệ sĩ thơ mộng như thế -- người say mê sưu tập các tranh thêu cổ.
Suốt 15 năm, anh vẫn đi đi về về khắp chốn cùng quê tìm tranh. Đến nhà, lại chui ngay vào căn phòng đặc quánh bụi bặm, quà “khuyến mãi” của cả ngàn bức thêu anh đã sưu tầm được. Sau đó, sắp xếp, nghiên cứu phục chế. Gia đình chẳng ai ủng hộ nhưng anh vẫn quyết chí theo đuổi. Thế rồi, nhân Festival nghề truyền thống Huế (15-17.7), anh đã trình làng bộ sưu tập thêu của mình đầy ngoạn mục. Ai nấy ngỡ ngàng, trước đây, chúng chỉ là đồ vất đi.
Anh Phan Văn Thắng, năm nay 43 tuổi, nhà ở 40 Đào Duy Anh, thành phố Huế. Xuất thân mấy đời chẳng dính dáng gì đến đồ thêu. Anh tâm sự: “Tui từng nhủ rằng, thêu thùa may vá là chuyện đàn bà con gái. Ai dè, nó lại vận vào mình. Hồi năm 1990, một lần, đến nhà đứa bạn ở đường Yết Kiêu, thấy trong đống đồ cũ mà hắn chuẩn bị đốt, có miếng vải màu sắc sặc sỡ, tui cầm lên xem. Thì ra, là bức tranh thêu ông Thọ. Bức tranh đẹp quá, đường kim mũi chỉ sắc sảo, làm tui ngơ ngẩn cả người. Rứa là… xin. Thằng bạn hắn tưởng tui bị chi, cho luôn. Nhà tui cũng tưởng tui bị chi mới đem cái đồ người ta bỏ đi đó về nhà chớ. Lúc đó cũng chưa có ý định sẽ đi tìm thêm. Sau này, có điều kiện đi đây đi đó, thấy những bức tranh thêu như rứa cũng nhiều, mà người ta có ai cần giữ mấy cái đồ hư cũ mục nát ni. Cái thì họ đốt, cái thì họ vất, nên tui mới nảy ra ý đem về nhà cất giữ. Có những cái đẹp và quý lắm, có điều họ không để tâm nên không coi trọng thôi. Mà cũng chỉ có cái thằng tui mới làm việc trời ơi này thôi. Nói thiệt, không ai chịu nổi đồ thêu cũ đâu, bụi bặm khủng khiếp. Ai chui vô phòng đồ thêu cũng thất kinh luôn. Chừ, “cơ ngơi” của tui có hơn 1000 bức tranh thêu này đây”.
Từ dân tay ngang, không biết chút gì về thêu, anh Thắng vừa sưu tầm, vừa tự mày mò tìm cách phục chế những bức thêu đã cũ nát. Tranh thêu vốn làm bằng vải lụa và chỉ tơ nên không thể tồn tại hàng trăm năm như tiền cổ, hay đồ gốm. Kinh qua thời gian, rồi bị bỏ xó, không ai ngó ngàng nên khi tìm được, rất ít bức còn nguyên vẹn. Người xưa khi thêu cũng không để lại tên tuổi, năm tháng hoàn thành nên chỉ có thể căn cứ trên cách thêu, cách phối màu và các loại chỉ, vải dùng để thêu mà đốn định tuổi tác. Bức tranh thêu cổ nhất anh sưu tầm được, có từ thời Đồng Khánh, đến nay đã hơn 100 tuổi. Anh Thắng cho biết: “Tranh thêu cổ, đường kim mũi chỉ hết sức uyển chuyển, tinh tế. Tui đặc biệt thích phong cách thêu thời Đồng Khánh, Khải Định. Điều tui mong nhất là khôi phục lại nghệ thuật thêu cổ, rất khác so với phong cách thêu hiện nay”.
Bạn,
Anh Thắng nói tiếp: “Tranh thêu cổ tui lưu giữ được, tạm chia thành các mảng như: đồ trang trí bàn thờ tổ tiên gồm nghi môn- quần bàn- liễn; các văn bằng sắc phong thêu của vua ban, các bức trướng biếu tặng hoặc đặt làm nhân lễ tết; tranh phong cảnh treo trang trí nhà cửa và các loại đồ trang sức như áo quần, khăn tay. Đồ thêu cũng chia thành nhiều hạng như đồ cao cấp dành cho vua quan, đồ bình thường sử dụng trong dân gian… Nói chung là vô cùng đa dạng”.
“Mất ăn mất ngủ vì đồ thêu, tóc bạc cũng vì đồ thêu”, anh Phan Văn Thắng- nhà sưu tầm tranh thêu cổ ở Huế- kết lại chuỗi ngày lăn lóc sưu tầm tranh thêu cổ của mình bằng một câu ví von dí dỏm.... Phóng viên Diễm Châu của báo NetCodo của xứ Huế mở đầu bài viết về một nghệ sĩ thơ mộng như thế -- người say mê sưu tập các tranh thêu cổ.
Suốt 15 năm, anh vẫn đi đi về về khắp chốn cùng quê tìm tranh. Đến nhà, lại chui ngay vào căn phòng đặc quánh bụi bặm, quà “khuyến mãi” của cả ngàn bức thêu anh đã sưu tầm được. Sau đó, sắp xếp, nghiên cứu phục chế. Gia đình chẳng ai ủng hộ nhưng anh vẫn quyết chí theo đuổi. Thế rồi, nhân Festival nghề truyền thống Huế (15-17.7), anh đã trình làng bộ sưu tập thêu của mình đầy ngoạn mục. Ai nấy ngỡ ngàng, trước đây, chúng chỉ là đồ vất đi.
Anh Phan Văn Thắng, năm nay 43 tuổi, nhà ở 40 Đào Duy Anh, thành phố Huế. Xuất thân mấy đời chẳng dính dáng gì đến đồ thêu. Anh tâm sự: “Tui từng nhủ rằng, thêu thùa may vá là chuyện đàn bà con gái. Ai dè, nó lại vận vào mình. Hồi năm 1990, một lần, đến nhà đứa bạn ở đường Yết Kiêu, thấy trong đống đồ cũ mà hắn chuẩn bị đốt, có miếng vải màu sắc sặc sỡ, tui cầm lên xem. Thì ra, là bức tranh thêu ông Thọ. Bức tranh đẹp quá, đường kim mũi chỉ sắc sảo, làm tui ngơ ngẩn cả người. Rứa là… xin. Thằng bạn hắn tưởng tui bị chi, cho luôn. Nhà tui cũng tưởng tui bị chi mới đem cái đồ người ta bỏ đi đó về nhà chớ. Lúc đó cũng chưa có ý định sẽ đi tìm thêm. Sau này, có điều kiện đi đây đi đó, thấy những bức tranh thêu như rứa cũng nhiều, mà người ta có ai cần giữ mấy cái đồ hư cũ mục nát ni. Cái thì họ đốt, cái thì họ vất, nên tui mới nảy ra ý đem về nhà cất giữ. Có những cái đẹp và quý lắm, có điều họ không để tâm nên không coi trọng thôi. Mà cũng chỉ có cái thằng tui mới làm việc trời ơi này thôi. Nói thiệt, không ai chịu nổi đồ thêu cũ đâu, bụi bặm khủng khiếp. Ai chui vô phòng đồ thêu cũng thất kinh luôn. Chừ, “cơ ngơi” của tui có hơn 1000 bức tranh thêu này đây”.
Từ dân tay ngang, không biết chút gì về thêu, anh Thắng vừa sưu tầm, vừa tự mày mò tìm cách phục chế những bức thêu đã cũ nát. Tranh thêu vốn làm bằng vải lụa và chỉ tơ nên không thể tồn tại hàng trăm năm như tiền cổ, hay đồ gốm. Kinh qua thời gian, rồi bị bỏ xó, không ai ngó ngàng nên khi tìm được, rất ít bức còn nguyên vẹn. Người xưa khi thêu cũng không để lại tên tuổi, năm tháng hoàn thành nên chỉ có thể căn cứ trên cách thêu, cách phối màu và các loại chỉ, vải dùng để thêu mà đốn định tuổi tác. Bức tranh thêu cổ nhất anh sưu tầm được, có từ thời Đồng Khánh, đến nay đã hơn 100 tuổi. Anh Thắng cho biết: “Tranh thêu cổ, đường kim mũi chỉ hết sức uyển chuyển, tinh tế. Tui đặc biệt thích phong cách thêu thời Đồng Khánh, Khải Định. Điều tui mong nhất là khôi phục lại nghệ thuật thêu cổ, rất khác so với phong cách thêu hiện nay”.
Bạn,
Anh Thắng nói tiếp: “Tranh thêu cổ tui lưu giữ được, tạm chia thành các mảng như: đồ trang trí bàn thờ tổ tiên gồm nghi môn- quần bàn- liễn; các văn bằng sắc phong thêu của vua ban, các bức trướng biếu tặng hoặc đặt làm nhân lễ tết; tranh phong cảnh treo trang trí nhà cửa và các loại đồ trang sức như áo quần, khăn tay. Đồ thêu cũng chia thành nhiều hạng như đồ cao cấp dành cho vua quan, đồ bình thường sử dụng trong dân gian… Nói chung là vô cùng đa dạng”.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình