Kẻ khoe mẽ vinh quanh quá khứ là kẻ nhát gan. Cái sợ là bản năng tự nhiên của con nguời, ai cũng biết sợ, đó là lẽ thường. Người anh hùng lại càng biết sợ hơn ai hết, nhưng họ đã chế ngự được cái sợ của mình. Thế nhưng khi bám lấy quá khứ để mà sống, cái sợ đó chỉ có thể được gọi là hèn nhát. Bởi vì cái sợ đó là do không dám nhìn vào thực tế của hiện tại nên hãi hùng trước tương lai.
Đảng Cộng sản Việt Nam đang bám lấy hào quang của một chiến thắng đạt được 25 năm trước đây khi họ đánh chiếm Miền Nam Việt Nam. Từ năm 1975, năm nào họ cũng làm lễ ăn mừng chiến thắng, nhưng đặc biệt năm nay bước vào kỷ nguyên mới, họ lại tổ chức rầm rộ khác thường không phải chỉ ở Hà Nội mà ở nhiều tỉnh ở miền Nam, những nơi họ chiếm được trong hai tháng tấn công mùa Xuân tháng Ba và tháng 4: Ban Mê Thuột, Nha Trang, Huế, Đà Nẵng và cố nhiên đến Saigon vào ngày 30 tháng 4 này.
Chúng tôi đã từng viết Cộng sản làm lễ mừng thắng lợi trong chiến tranh thời xưa là muốn người dân ở Việt Nam quên đi sự thất bại trong hòa bình của họ thời nay. Chính những người Cộng sản đã nhìn nhận uy tín đảng của họ đang bị sói mòn, họ đang mất lòng dân vì tình hình kinh tế và xã hội suy đồi trong nước. Nhưng kỳ lạ thay, muốn lấy lại lòng dân Cộng sản chỉ biết bám lấy hào quang của quá khứ thay vì nhìn thẳng vào lý do tại sao họ làm mất lòng dân để tìm cách chữa. Mắt của họ chỉ nhìn thấy quá khứ, nhưng lại mù về hiện tại. Sự thật họ đã bám vào quá khứ chỉ vì không có can đảm nhìn vào những vấn đề trước mắt và những biến chuyển của thời đại mới.
Hơn một phần tư thế kỷ trước đây, Cộng sản Việt Nam là một tên lính xung kích của Nga-Tàu trong bối cảnh một cuộc chiến tranh lạnh giữa hai khối thế giới Cộng sản và Tự do dân chủ. Họ kiêu ngạo vì đã trở thành một con bài quan trọng trong chiến lược Đông Nam Á nhờ đó họ đã được tiếp tay tận tình. Họ đã hy sinh rất nhiều và đạt chiến thắng trong trận chiến gọi là “chống đế quốc Mỹ”, vì tranh đấu cho chủ nghĩa cộng sản nhiều hơn vì độc lập dân tộc. Đó là vinh quang của họ. Thế nhưng thời thế đã đổi thay, một kỷ nguyên mới đã bắt đầu, chiến tranh lạnh ý thức hệ đã chấm dứt, thời đại ngày nay là thời đại của hòa bình và ổn định để phát triển kinh tế vì lợi ích của mỗi dân tộc chớ không phải vì tranh đấu cho một chủ nghĩa quốc tế nào. Vậy mà những người Cộng sản Việt Nam vẫn không chịu mở mắt ra nhìn để nắm lấy thời cơ, theo kịp những biển chuyển của thế giới vào đầu thế kỷ 21. Họ không dám cởi mở chế độ cai trị, giải phóng kinh tế để đón nhận đầu tư ngoại quốc, tiến vào xu thế chung của các dân tộc là hội nhập kinh tế toàn cầu để xây dựng tương lai cho đất nước, cho dân tộc. Họ sợ mất niềm tin cộng sản của họ chăng"
Sự thật họ đã đánh mất niềm tin đó từ 10 năm nay khi họ bỏ rơi kinh tế xã hội chủ nghĩa để ôm lấy kinh tế thị trường, nền móng của kinh tế tư bản chủ nghĩa. Một chương quái thai của lịch sử nhân loại đã bị cho vào thùng rác của viện bảo tàng, nhưng họ vẫn bị ám ảnh bởi vinh quang quá khứ với niềm tự hào “ta là vai trò quan trọng trên bàn cờ chiến lược thế giới”. Sự thật vai trò của họ ngày nay chỉ là vai trò của tên tốt đen giữa cuộc diện Đông Nam Á khi nhìn đến những nền kinh tế phát triển của những nước lân cận. Cái ảo ảnh “tên lính xung kích” chỉ có ở những bộ óc bảo thủ lỳ lợm và quyền lợi riêng tư phe nhóm. Bám lấy quá khứ nên mù trước hiện tại, mà không thấy hiện tại làm sao thấy tương lai. Họ sợ là phải.
Trong khi Cộng sản khoe mẽ vinh quang của quá khứ, chúng ta những người Việt hải ngoại làm gì" Chúng ta coi ngày 30-4 là “Ngày Quốc hận”. Hận là đúng, nhưng 25 năm đã trôi qua, chúng ta cũng nên nhìn cho đúng sự thật của quá khứ. Ân hận là đúng vì chúng ta đã thua trong chiến tranh để mất Miền Nam Việt Nam. Chúng ta không đầu hàng cộng sản, chúng ta chỉ chạy thôi, chúng ta đi “tị nạn”. Sự chạy trốn này xuất phát từ đâu" Quân lực Việt Nam Cộng Hòa vẫn là một hình ảnh rất đẹp trong lòng tôi. Tôi viết câu này không phải để thoa dịu, nịnh bợ hay tâng bốc vô lý mà vì tôi nghĩ từ thời nhà Nguyễn Tây Sơn trong suốt 200 năm, dân tộc ta không có quân đội. Chúng ta chỉ một quân đội quốc gia xứng đáng với tên của nó thành hình trong cuộc chiến chống Cộng. Biết bao chiến sĩ đã gục ngã duới ngọn cờ dân tộc, biết bao tấm gương hy sinh tuẫn liệt và quân đội của chúng ta đã có nhiều thành tích chiến thắng oai hùng. Vậy tại sao chúng ta vẫn thua"
Có rất nhiều cái “tại vì...” đủ thứ, nhưng cái “TẠI VÌ” lớn nhất vẫn là chính chúng ta, nghĩa là tất cả quân dân cán chính của Việt Nam Cộng Hòa. Và có một cái “CHÚNG TA” lớn nhất là những người lãnh đạo. Một ông tướng Tổng tư lệnh cầm quyền nhất thống đã bỏ chạy khi tiếng súng đã đến sát thủ đô. Lạ lùng thay khi tiếng súng còn ở rừng rậm xa tít mù khơi thì ông tướng thích làm vua. Đến khi giặc đến cửa ngõ kinh thành thì vua bỏ chạy nhường quyền cho một quan văn. Vị quan văn này chỉ là một nhà mô phạm đáng kính, nhưng không có tài làm chính trị và càng không phải là người có tài điều binh khiển tướng, để rồi vào lúc chót đã tự ý nhường quyền cho một ông tướng thất sủng mà mọi người đều biết ông lên cầm quyền chỉ để đầu hàng cho tiện. Chúng ta không đầu hàng, chúng ta chỉ nghe lệnh của Big Minh buông khí giới, cởi khiên giáp. Đó là vì quân phải tuân lệnh tướng, nhưng thật đau lòng.
Hãy để những cái chúng ta lớn tàn lụi với thời gian vì đã vô dụng. Nhưng những cái chúng ta nhỏ cũng nên nhìn thẳng vào sự thật để có một chiến lược chống Cộng thích hợp với thời thế mới.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình