Bạn,
Theo báo trong nước, hiện nay trên toàn Việt Nam có khoảng 100 đoàn văn nghệ nhỏ thuộc quyền quản lý của các sở Văn hóa Thông tin CSVN địa phương, trong đó có hơn 50 đoàn hát tuồng cổ, cải lương. Các diễn viên của các đoàn hát này được gọi là nghệ sĩ tỉnh lẻ. Để có thể theo đuổi nghề, họ đã vất vả trăm bề với bao khó khăn do doanh thu của đoàn rất thấp lại không nhận được sự tài trợ của các cơ quan chức năng. Những chuyến lưu diễn dài ngày với thù lao ít ỏi khiến cho cuộc sống của các nghệ sĩ tỉnh lẻ vô cùng lao đao như ghi nhận sau đây của báo Sài Gòn:
Hàng đêm, sau khi trút bỏ những trang phục lộng lẫy, bước ra khỏi ánh đèn màu của sân khấu để trở về với cuộc sống đời thường, những người nghệ sĩ các đoàn nghệ thuật địa phương lại phải đối mặt với trăm ngàn khó khăn của thực tế. Ở rất nhiều đơn vị, vẫn đang tồn tại mức bồi dưỡng từ 5 ngàn đến 10 ngàn/ diễn viên cho một suất diễn, thu nhập của mỗi diễn viên trung bình chỉ từ 300 ngàn đến 400 ngàn đồng/1 tháng. Nếu như ở những thành phố lớn, diễn viên có thể kiếm thêm được nhờ các sô quay phim, tham gia các vở kịch truyền hình, biểu diễn ở các tụ điểm văn hóa thì diễn viên ở các địa phương rất ít có điều kiện cải thiện đời sống bằng nghề của mình. Đã vậy mỗi năm họ còn phải có từ 170 đến 210 buổi cùng đoàn biểu diễn phục vụ theo kế hoạch được giao. Ở các tỉnh, cơ hội diễn ngay tại các nơi đoàn đóng đô rất hiếm. Hầu hết các buổi biểu diễn đều được tổ chức ở những điểm khá xa, có khi đến vài trăm cây số. Cuộc sống vốn đã có nhiều khăn, lại phải thường xuyên lênh đênh với những buổi biểu diễn như thế, khiến nghệ sĩ ở các đoàn nghệ thuật địa phương rất long đong trong việc tìm kiếm một mình hạnh phúc riêng. P.H diễn viên trẻ của đoàn cải lương Đ.T tâm sự: Đã gần 30 tuổi, nhưng em vẫn chưa lọt vào mắt xanh của cô gái nào. Dễ hiểu thôi, chẳng ai dại gì lấy em làm chồng, vì thu nhập thì ít ỏi, chưa lo được cho mình thì lấy gì lo cho gia đình " Đã vậy, quanh năm suốt tháng cứ đi biền biệt, chẳng còn mấy thời gian để chăm sóc, lo lắng cho gia đình...
Vất vả, thua thiệt luôn hiện rõ trước mắt, nhưng nghệ thuật vẫn như có một sức mạnh vô hình hút chặt lấy họ. Ngay khi còn là học sinh trường nghệ thuật của tỉnh T.B, chị M.T đã khiến cho rất nhiều con tim của các chàng trai phải phập phòng. Có lẽ chị đã có một gia đình hạnh phúc, nếu không quyết định gia nhập vào một đoàn nghệ thuật. Một lần sau chuyến lưu diễn dài ngày trở về, chị choáng váng khi thấy người yêu của mình sánh bước cùng một cô gái khác. Và chị hiểu ra rằng câu nói: Em hãy chọn một trong hai: tình yêu hoặc nghệ thuật của anh trước đó, chẳng phải là một câu nói đùa.
Bạn,
Ở những đoàn hát địa phương, người ta dễ dàng bắt gặp khá nhiều những đôi vợ chồng nghệ sĩ trong cùng một đoàn, cùng là diễn viên, hoặc vợ là diễn viên, chồng phụ trách ánh sáng, âm thanh hay nhạc công của đoàn. Thậm chí có gia đình, cả vợ chồng con cái đều là diễn viên, nhân viên của đoàn. Từ đó lại nảy sinh thêm một khó khăn khác: cả hai vợ chồng cùng làm nghề, cùng phải rong ruổi với những chuyến đi, việc chăm sóc, giáo dục con cái trở thành vấn đề nan giải. Với mức thu nhập vài trăm ngàn đồng/tháng, việc gửi con vào học các trường nội trú hoàn toàn nằm ngoài khả năng của họ. Trong khi cha mẹ đang hóa thân thành những ông hoàng, bà hoàng, bà chúa lộng lẫy trên sân khấu, thì những đứa trẻ bưng những mẹt thuốc lá, những thỏi kẹo cao su chào mời khán giả, để có thêm thu nhập nho nhỏ phụ một phần nào giúp bố mẹ...
Theo báo trong nước, hiện nay trên toàn Việt Nam có khoảng 100 đoàn văn nghệ nhỏ thuộc quyền quản lý của các sở Văn hóa Thông tin CSVN địa phương, trong đó có hơn 50 đoàn hát tuồng cổ, cải lương. Các diễn viên của các đoàn hát này được gọi là nghệ sĩ tỉnh lẻ. Để có thể theo đuổi nghề, họ đã vất vả trăm bề với bao khó khăn do doanh thu của đoàn rất thấp lại không nhận được sự tài trợ của các cơ quan chức năng. Những chuyến lưu diễn dài ngày với thù lao ít ỏi khiến cho cuộc sống của các nghệ sĩ tỉnh lẻ vô cùng lao đao như ghi nhận sau đây của báo Sài Gòn:
Hàng đêm, sau khi trút bỏ những trang phục lộng lẫy, bước ra khỏi ánh đèn màu của sân khấu để trở về với cuộc sống đời thường, những người nghệ sĩ các đoàn nghệ thuật địa phương lại phải đối mặt với trăm ngàn khó khăn của thực tế. Ở rất nhiều đơn vị, vẫn đang tồn tại mức bồi dưỡng từ 5 ngàn đến 10 ngàn/ diễn viên cho một suất diễn, thu nhập của mỗi diễn viên trung bình chỉ từ 300 ngàn đến 400 ngàn đồng/1 tháng. Nếu như ở những thành phố lớn, diễn viên có thể kiếm thêm được nhờ các sô quay phim, tham gia các vở kịch truyền hình, biểu diễn ở các tụ điểm văn hóa thì diễn viên ở các địa phương rất ít có điều kiện cải thiện đời sống bằng nghề của mình. Đã vậy mỗi năm họ còn phải có từ 170 đến 210 buổi cùng đoàn biểu diễn phục vụ theo kế hoạch được giao. Ở các tỉnh, cơ hội diễn ngay tại các nơi đoàn đóng đô rất hiếm. Hầu hết các buổi biểu diễn đều được tổ chức ở những điểm khá xa, có khi đến vài trăm cây số. Cuộc sống vốn đã có nhiều khăn, lại phải thường xuyên lênh đênh với những buổi biểu diễn như thế, khiến nghệ sĩ ở các đoàn nghệ thuật địa phương rất long đong trong việc tìm kiếm một mình hạnh phúc riêng. P.H diễn viên trẻ của đoàn cải lương Đ.T tâm sự: Đã gần 30 tuổi, nhưng em vẫn chưa lọt vào mắt xanh của cô gái nào. Dễ hiểu thôi, chẳng ai dại gì lấy em làm chồng, vì thu nhập thì ít ỏi, chưa lo được cho mình thì lấy gì lo cho gia đình " Đã vậy, quanh năm suốt tháng cứ đi biền biệt, chẳng còn mấy thời gian để chăm sóc, lo lắng cho gia đình...
Vất vả, thua thiệt luôn hiện rõ trước mắt, nhưng nghệ thuật vẫn như có một sức mạnh vô hình hút chặt lấy họ. Ngay khi còn là học sinh trường nghệ thuật của tỉnh T.B, chị M.T đã khiến cho rất nhiều con tim của các chàng trai phải phập phòng. Có lẽ chị đã có một gia đình hạnh phúc, nếu không quyết định gia nhập vào một đoàn nghệ thuật. Một lần sau chuyến lưu diễn dài ngày trở về, chị choáng váng khi thấy người yêu của mình sánh bước cùng một cô gái khác. Và chị hiểu ra rằng câu nói: Em hãy chọn một trong hai: tình yêu hoặc nghệ thuật của anh trước đó, chẳng phải là một câu nói đùa.
Bạn,
Ở những đoàn hát địa phương, người ta dễ dàng bắt gặp khá nhiều những đôi vợ chồng nghệ sĩ trong cùng một đoàn, cùng là diễn viên, hoặc vợ là diễn viên, chồng phụ trách ánh sáng, âm thanh hay nhạc công của đoàn. Thậm chí có gia đình, cả vợ chồng con cái đều là diễn viên, nhân viên của đoàn. Từ đó lại nảy sinh thêm một khó khăn khác: cả hai vợ chồng cùng làm nghề, cùng phải rong ruổi với những chuyến đi, việc chăm sóc, giáo dục con cái trở thành vấn đề nan giải. Với mức thu nhập vài trăm ngàn đồng/tháng, việc gửi con vào học các trường nội trú hoàn toàn nằm ngoài khả năng của họ. Trong khi cha mẹ đang hóa thân thành những ông hoàng, bà hoàng, bà chúa lộng lẫy trên sân khấu, thì những đứa trẻ bưng những mẹt thuốc lá, những thỏi kẹo cao su chào mời khán giả, để có thêm thu nhập nho nhỏ phụ một phần nào giúp bố mẹ...
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình