Hỏi (Bà Trần Thị Hòa): Chúng tôi là độc giả trung thành của báo SàiGòn Times nhất là hay xem mục PLPT. Tiện đây chúng tôi có vài thắc mắc xin LS vui lòng giải đáp trên báo để đồng hương cùng đọc vì chúng tôi không biết hỏi ai.
Cách đây chừng hai, ba năm; người bạn cùng lớp bổ túc Anh Văn có nói chuyến này về Việt Nam là không trở lại Uùc nữa - mặc dù bà ta đã có quốc tịch Uùc. Lúc đó bà bạn này đang bảo lãnh cho chồng, và không biết rõ vì người chồng bị bệnh hay vì lý do gì đó mà lâu quá người chồng không sang đây được. Vì thế, bà ta về Việt Nam luôn và không trở lại Uùc nữa. Khi bà ta quyết định về luôn thì chính phủ Uùc đã cấp cho bà một “ít tiền” (không rõ là bao nhiêu, tôi chưa hỏi lại bà ta về điều này).
Bây giờ tôi muốn hỏi về tình trạng của một cặp vợ chồng là bạn thân của tôi – chồng sanh năm 1919, vợ sanh năm 1923 – vị chi chồng 82 tuổi và vợ 78 tuổi. Cả hai đã được bảo lãnh sang Uùc từ tháng 2 năm 1992, sang năm 2002, tính ra thì họ đã cư ngụ được 10 năm tại Melbourne. Vợ chồng này vẫn khỏe mạnh và sinh hoạt bình thường. Họ đã xin phép Centre Link 2 lần, mỗi lần 3 tháng, để về Việt Nam.
Sang năm 2002, ông bà ấy có ý định về Việt Nam và ở Việt Nam luôn, không biết là chính phủ Uùc có chịu trả tiền cấp dưỡng như hiện nay không" Nếu trả, thì chính phủ sẽ trả luôn cả năm, hay cứ 2 tuần một lần như hiện nay bằng cách chuyển Uùc kim sang Việt Nam.
Xin LS vui lòng trả lời trên tuần báo SàiGòn Times trong mục LPPT để chúng tôi báo cho vợ chồng bạn thân của chúng tôi biết. Xin cảm tạ.
Trả lời: Trước khi trả lời câu hỏi của bà, tôi xin cám ơn sự ưu ái mà bà đã dành cho quý báo cũng như mục PLPT do cá nhân chúng tôi phụ trách.
Theo sự quy định hiện thời của chính phủ, thì tất cả những người lãnh “trợ cấp già” (age pension) chỉ được nhận “số tiền trả một lần” (lump sum) trong trường hợp người phối ngẫu qua đời, và với điều kiện là người phối ngẫu này cũng đang thuộc diện lãnh “trợ cấp già”.
“Đạo Luật về An Sinh Xã Hội” (the Social Security Act 1991) đã không đề cập đề cập rõ ràng là thời gian được tính toán để cho phép người phối ngẫu còn sống sót được lãnh trợ cấp “lump sum” là bao lâu. Tuy nhiên, trên thực tế thời gian này thông thường là 14 tuần.
Các Điều 84, 85, 86 của “Đạo Luật về An Sinh Xã Hội” đã đề cập đến cách tính toán “số tiền trả một lần” (lump sum) cho người phối ngẫu còn sống sót.
Ngoài ra “Đạo Luật về An Sinh Xã Hội 1991” đã dùng thuật từ “bereavement payment” (đọc là bì-ri-v-mần) (sự trả tiền vì người thân qua đời) và thuật từ “bereavement period” (thời gian được trả tiền vì người thân qua đời) khi đề cập đến “việc trả tiền một lần” cho người phối ngẫu còn sống sót.
Cá nhân chúng tôi không tìm thấy bất cứ sự quy định nào trong “Đạo Luật An Sinh Xã Hội 1991” đề cập đến việc trả “lump sum” cho người lãnh tiền “trợ cấp già” (age pension) có người phối ngẫu đang sinh sống tại ngoại quốc cả.
Vì thế, bất cứ món tiền nào mà người bạn thân của bà đã nhận được của chính phủ khi bà ta không thể bảo lãnh được người chồng của mình sang sinh sống tại Uùc, và đã quyết định trở về sống vĩnh viễn tại Việt Nam – theo thiển ý của cá nhân chúng tôi - thì số tiền này là một số tiền trợ cấp có tính cách nhân đạo mà vị Bộ Trưởng hoặc viên chức hành chánh cao cấp trực thuộc bộ, sở của chính quyền, hành xử “thẩm quyền tự ý quyết định” (discretionary power) để giải tỏa các bế tắc khi gặp phải những trường hợp đặc biệt này.
Qua những gì vừa trình bày ở trên, tôi có thể trả lời cho phần câu hỏi này của bà là không có một chính sách nào của chính phủ liên hệ đến việc trả “lump sum” cho những người Việt Nam hiện đang lãnh tiền “trợ cấp già”ø tại Uùc khi họ quyết định rời Uùc và trở về sống luôn tại Việt Nam. Việc trả tiền, NẾU CÓ, chỉ là một quyết định có tính cách nhân đạo mà chính phủ, khi cấp phát, đã xét duyệt kỹ lưỡng theo từng trường hợp cá biệt.
Riêng câu hỏi của bà liên hệ đến việc vợ chồng người bạn thân của bà, sau 10 năm sinh sống tại Uùc, nay muốn trở về sống luôn tại Việt Nam không biết có được lãnh tiền trợ cấp già không"
Tôi xin trả lời cho bà rằng chính phủ sẽ trả tiền cho những người lãnh trợ cấp già nếu họ muốn rời Uùc và sinh sống tại ngoại quốc, nhưng chính phủ chỉ trả trong thời gian lâu nhất là 6 tháng.
Trước khi rời khỏi nước Uùc, các người lãnh trợ cấp này phải báo cáo cho Centre Link biết trước 14 ngày. Họ có quyền yêu cầu Centre Link gởi thẳng tiền vào trương mục của họ 2 tuần một lần, hoặc yêu cầu gởi thẳng chi phiếu hàng tháng về địa chỉ cư trú tạm thời tại Việt Nam.
Sau thời gian 6 tháng, ïnhững người lãnh trợ cấp này phải trở lại Uùc và báo cho Centre Link biết là họ đã về lại Uùc. Nếu muốn đi Việt Nam nữa thì họ phải tiếp tục báo cho Centre Link biết. Luật pháp không giới về số lần đi Việt Nam, miễn là cứ mỗi lần đi thì phải báo cho Centre Link biết, và thời gian lưu ngụ lâu nhất tại Việt nam để được lãnh tiền trợ cấp là 6 tháng. Quá hạn nàøy sẽ bị cắt trợ cấp.
Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt chẳng hạn như phải ở lại lâu hơn để trị bệnh, đau ốm bất thường, hoặc bị tai nạn trong thời gian lưu trú tại Việt nam thì phải trưng dẫn được bằng chứng và phải được sự đồng ý của Centre Link, bằng ngược lại thìø sẽ không được hưởng trợ cấp.
Tôi đề nghị bà nên liên lạc với Centre Link để được giải thích tường tận hơn.
*
Trả lời (ông Trần C. H.): Việc ông tự ý trở lại sống chung với người bạn gái trong thời gian “án lệnh ngăn chận bạo hành” (apprehended violence order) còn hiệu lực là một điều ông không nên làm.
Trên thực tế, nhiều người đã bị tòa phạt tù, phạt tiền, hoặc bị cả hai hình phạt vì sự tự ý trở lại sống chung trong lúc “án lệnh ngăn chận bạo hành” còn hiệu lực như trong trường hợp hiện tại của ông.
Nếu người bạn gái của ông nhận thấy rằng ông là một người tốt, và những gì xảy ra trong quá khứù chỉ là những sự hiểu lầm thì ông nên yêu cầu cô ta hãy cùng ông nộp đơn xin tòa “thâu hồi” (revoke) hoặc “sửa đổi” (vary) lại các điều kiện trong “án lệnh ngăn chận bạo hành” trước khi ông trở lại sống chung với cô ta.
Nếu tòa thỏa mãn được rằng những sự thay đổi về tình huống mà ông đưa ra là hoàn toàn thích đáng thì tòa sẽ “thâu hồi” án lệnh đó.
Điều nguy hiểm cho cá nhân của ông trong trường hợp ông tiếp tục sống chung với cô bạn gái tại địa chỉ mà án lệnh ngăn cấm là nếu trong lúc sống chung ông làm phật lòng cô ta, và nếu cô ta gọi điện thoại báo cho cảnh sát là ông đang đến quấy rầy cô ta thì ông sẽ bị kết tội vi phạm án lệnh.
Oâng nên lưu ý rằng “án lệnh ngăn chận bạo hành” không phải là một tội hình sự, tuy nhiên việc bất tuân theo án lệnh là “một sự vi phạm hình sự” (a criminal offence).
Theo luật lệ hiện hành, người vi phạm “án lệnh ngăn chận bạo hành” có thể bị phạt tù đến mức 2 năm, hoặc phạt tiền đến $5,000 hoặc cả hai hình phạt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình