Lóng này tình hình căng thẳng ở Do Thái và Palestine làm lu mờ A phú hãn. Trận chiến chống khủng bố tại A phú Hãn hầu như đã dứt. Đã đến lúc đặt câu hỏi tương lai nước này sẽ đi về đâu" Bắt đầu một trang sử mới hoà bình, ổn định, phát triễn. Hay trở lại thời kỳ triền miên rối loạn, bạo động vì tranh chấp sắc tộc, làm điêu tàn đất nước, khổ sở nhân dân, lo ngại cho các nước láng giềng. Nói khác nền hoà bình mong manh sau khi liên minh Tây Phương đánh đuổi Taliban và al Quaeda ra khỏi nước và chánh quyền lâm thời của A phú hãn có vững mạnh trong tương lai hay không"
Nhiều dấu chỉ lạc quan cho thấy hiện tình A phú Hãn sẽ không đi trở lại trên vết xe đã đổ thời Liên xô rút đi năm 1992. Nhân dân thở phào nhẹ nhỏm thoát khỏi gọng kềm ác độc của Taliban và lời hứa đoàn kết của Hội Đồng Sắc Tộc. Là một đất nước tan hoang vì tranh chấp sắc tộc quá lâu, hiện tượng thanh toán nhau, như vụ ám sát vị Bộ Trưởng Giao thông ngày 14 tháng 2 ở Phi Trường Kabul, vụ khiêu khích gây chiến hai ngày để giành chức Tỉnh Trưởng ở Paktia, âm mưu lật đổ chánh quyền lâm thời của Ô. Karzai khó mà tránh. Tuy nhiên, nhờ quyết tâm thống nhứt đất nước của chánh quyền lâm thời, vụ thứ nhứt được khu trú hoá, không thể lan rộng thành vấn đề lớn của quốc gia dù hai thủ phạm ám sát có dính líu đến một tướng lãnh và cơ quan tình báo. Vụ thứ hai được dàn xếp bằng thương lượng nhờ uy thế của lực lương quốc tế gìn giữ hoà bình tại A phú hãn. Vụ thứ ba được phát giác trong trứng nước.
Nội chiến ở A phú hãn không thể xảy ra vì Chánh phủ Lâm Thời của Thủ Tướng Karzai kiểm soát được các tỉnh và cộng đồng quốc tế quyết tâm tái thiết A phú hãn thành một nước yên lành bên trong và ổn định bên ngoài.
Các lãnh chúa sắc tộc đã thấm mệt, hai mươi ba năm đương đầu nhau vì phe phái và ý thức hệ đã quá đủ. Độc tài CS của Liên xô tàn ác, độc tài tôn giáo của Taliban tàn bạo, al Qaeda quái ác; bao nhiêu khổ đau, chết chóc, tan nhà nát cửa, người dân phải chịu cũng chỉ vì "cuộc chiến của những ông sếpï". Từ kinh nghiệm chia rẻ đau thương và vô bỗ đó, phát sinh tinh thần quốc gia nơi tầng lớp trí thức A phú hãn ở thành thị. Những người này nói một cách khôi hài rằng cám ơn Bin Laden, nhờ Oâng ấy mà người Mỹ đến và loại quân Taliban dùm và giúp cho A phú hãn một cơ hội hoà bình sớm hơn mong đợi. Và người A phú hãn không thể để cơ may này lọt ra khỏi tầm tay nữa.
Thực vậy, năm 2002 có thểõ là năm đầu của lịch sử một nước A phú hãn hoà bình ổn định và phát triễn. Tinh thần quốc gia đã có từ lâu, năm 1920, sau khi nhà vua Ammanullah Khan đi Pháp, Anh, Ý, Đức, Liên xô trở về. Oâng quyết tâm đẩy lùi hũ tục và canh tân xứ sở, thí dụ như bãi bỏ lệ buộc đàn bà trùm mất mặt. Các lãnh chúa sắc tộc ở đia phương chống nhà vua. Triều đại của Oâng chấm dứt trong máu. Tiếp theo là thời bất ổn, các lãnh chúa tranh giành ảnh hưởng, hết tôn vinh lại hạ bệ hết người hoàng tộc này đến người khác mãi đến khi Liên xô vào xâm lược. Mỹ tiếp đánh đuổi, nhưng phủi tay ra đi sau khi Liên xô rút, tạo một khoảng trống chánh trị để Taliban nhảy vào.
Cái mộng thống nhứt đất nước bất thành của nhà vua canh tân, tinh thần quốc gia bị các lãnh chúa sắc tộc xâu xé non một thế kỷ ấy, bây giờ đang gặp thời cơ, đia lợi, và nhân hoà, từ ba phía. Một, từ nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thị dân trí thức. "Chúng tôi muốn một nước A phú hãn tự do và dân chủ, trong đó giáo quyền và chánh quyền tách bạch." Đa số những người này là những đàn ông, đàn bà A phú hãn, chưa bao giờ rời bỏ nước nhà. Họ là những bác sĩ, kỹ sư, luật gia, giáo sư, tạo thành một xã hội dân sự, chế độ nào cũng tồn tại được và cần dùng họ. Đa số họ tập trung ở Miền Tây A phúù hãn, nổi danh là kinh đô văn hoá của đất nước này. Những mơ ước của những người này rất khớp với ý muốn và lý tưởng chánh trị tự do, dân chủ của Tây Phương. Hai, từ chánh quyền; như đã nói, dù lâm thời, chánh quyền do Thủ Tướng Karzai lãnh đạo, tỏ ra kiểm soát được các tỉnh và làm chủ được tình hình. Các vụ lộn xộn giành quyền, tranh chấp sắc tộc được khu trú hoá và thoả hiệp bằng thương lượng hơn là bắn giết nhau. Ba, quan trọng nhứt, nỗ lực của cộng đồng quốc tế trong việc tái thiết A phú hãn thành một nước an bình bên trong và ổn định bên ngoài vì an ninh vùng và mục tiêu tối hậu của cuộc chiến chống khủng bố. Giúp cho A phú hãn an ninh bên trong là gỡ được một ngòi nổ khủng bố lớn trên thế giới. Các nước láng giềng không còn nơm nớp lo sợ cuộc Thánh chiến mà Taliban và al Qaeda cố gắng xuất cảng sang. Một A phú hãn hoà bình, phát triễn trong tự do dân chủ là một thành công có tính chiến lược tại chiến trường quan trọng và lớn nhứt và cũng là mục tiêu tối hậu, tiêu biểu nhứt của cuộc chiến chống khủng bố đầu thế kỷ 21. Trong Chiến tranh Lạnh, Thế giới tự do phải mất hàng nửa thế kỷ để thấy thành trì của khủng bố CS sụp đổ. Trong Chiến tranh Chống khủng Bố, một hay nửa năm, đầu não, hang ổ của khung bố Hồi Giáo cực đoan bị triệt hạ, và đất nước, nhân dân A phú Hản vươn lên sẽ mang một ý nghĩa tâm lý, chánh trị, và chiến lược vô cùng to lớn.
Được thế, chẳng những đất nước, nhân dân A phú hãn, mà cả loài người văn minh, tiến bộ sẽ không bao giờ quên những chiến sĩ đồng minh đã liều mình với quân khủng bố để văn minh nhân loại được sống còn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình