Bạn,
Theo báo cáo của Sở Địa chánh Nhà đất CSVN Sài Gòn, tại nhiều quận ở Sài Gòn, số hộ gia đình chưa được hợp thức hóa về quyền sử dụng đất lên đến trên 70% tổng số hộ cư ngụ trong địa bàn quận. Một số quận mới thành lập cách đây hơn hai năm thì tỷ lệ này rất cao từ 85% đến 95%. Nguyên nhân chính do thủ tục nhà đất rất rườm rà, và các phòng ban ngành địa chánh lại là những cửa ải mà dân rất ngán khi lập hồ sơ mua bán nhà đất. Tại một cuộc hội thảo mới đây tổ chức tại Sài Gòn, một quan chức CSVN thuộc ngành nhà đất đã thừa nhận điều này khi nói: Ngành Địa chánh Nhà đất ai cũng cần, nhưng hầu như rất ít người thương mến, người dân vừa cần, vừa sợ lại vừa không ưa. Để có được giấy tờ hợp lệ nhiều khi người dân phải chờ mất cả năm và phải tới lui chầu chực ở các phòng ban chức năng vài chục lần. Báo Phụ Nữ đã ghi lại một số trường hợp như sau:
Hồ sơ đất của chị Nguyễn Thị Phụng ngụ tại đường Trần Đình Xu quận 1 mua đất tại phường Tân Chánh Hiệp quận 12, từ khi tiến hành thủ tục mua bán đến khi nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vừa tròm trèm 11 tháng. Tính ra từ khi làm hồ sơ đến khi nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chị phải đi tới đi lui các nơi tổng cộng gần 30 lần. Nhưng đó vẫn là trường hợp may mắn, bởi mọi hồ sơ đều hoàn toàn hợp lệ. Còn những trường hợp khác, đều cần phải bổ sung thêm giấy người tờ và thời gian có thể lên đến cả năm thậm chí 2 năm là chuyện thường.
Chính thủ tục nhà đất rườm rà đã đẩy người dân đến chỗ ngán ngại làm thủ tục nhà đất và đành vi phạm những quy định hiện hành về nhà đất. Nhiều cán bộ địa chánh-nhà đất đã thừa nhận thực tế trên. Theo ông Huỳnh Văn Thời, phó chủ tịch UBND quận 12, ngay cả quyết định được coi là cởi mở do UBND Thành phố ban hành cách đây hơn hai năm, ngày 26/6/1997, quy định về trình tự cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố cũng chỉ là “nửa khép nửa hở”. Điều 20 cho phép quận được cấp giấy phép xây dựng cho các công trình có vốn đầu tư dưới 2 tỷ đồng, nhưng bên cạnh đó, lại quy định hồ sơ xin giấy phép xây dựng phải kèm theo: bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định giao đất hoặc giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất.
Thực tế những quận mới như quận 12 thì có hơn 95% là các hộ chưa có giấy tờ hợp lệ. Do đó muốn được xin giấy phép xây dựng, người dân phải thực hiện đầy đủ hơn 20 bước (trình tự) làm thủ tục giao đất từ phường, quận lên văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố thỏa thuận địa điểm, rồi sở Địa chánh Nhà đất. Vì thế người dân thường chọn biện pháp xây trái phép chờ đóng phạt. Đó cũng là lý do từ tháng 6/1997 đến nay, trên địa bàn quận 12 chỉ cấp được 200 giấy phép xây dựng, chiếm tỷ lệ chưa đến 10% trong tổng số các nhà xây dựng trái phép trên địa bàn trong cùng thời gian này.
Theo báo cáo của Sở Địa chánh Nhà đất CSVN Sài Gòn, tại nhiều quận ở Sài Gòn, số hộ gia đình chưa được hợp thức hóa về quyền sử dụng đất lên đến trên 70% tổng số hộ cư ngụ trong địa bàn quận. Một số quận mới thành lập cách đây hơn hai năm thì tỷ lệ này rất cao từ 85% đến 95%. Nguyên nhân chính do thủ tục nhà đất rất rườm rà, và các phòng ban ngành địa chánh lại là những cửa ải mà dân rất ngán khi lập hồ sơ mua bán nhà đất. Tại một cuộc hội thảo mới đây tổ chức tại Sài Gòn, một quan chức CSVN thuộc ngành nhà đất đã thừa nhận điều này khi nói: Ngành Địa chánh Nhà đất ai cũng cần, nhưng hầu như rất ít người thương mến, người dân vừa cần, vừa sợ lại vừa không ưa. Để có được giấy tờ hợp lệ nhiều khi người dân phải chờ mất cả năm và phải tới lui chầu chực ở các phòng ban chức năng vài chục lần. Báo Phụ Nữ đã ghi lại một số trường hợp như sau:
Hồ sơ đất của chị Nguyễn Thị Phụng ngụ tại đường Trần Đình Xu quận 1 mua đất tại phường Tân Chánh Hiệp quận 12, từ khi tiến hành thủ tục mua bán đến khi nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vừa tròm trèm 11 tháng. Tính ra từ khi làm hồ sơ đến khi nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chị phải đi tới đi lui các nơi tổng cộng gần 30 lần. Nhưng đó vẫn là trường hợp may mắn, bởi mọi hồ sơ đều hoàn toàn hợp lệ. Còn những trường hợp khác, đều cần phải bổ sung thêm giấy người tờ và thời gian có thể lên đến cả năm thậm chí 2 năm là chuyện thường.
Chính thủ tục nhà đất rườm rà đã đẩy người dân đến chỗ ngán ngại làm thủ tục nhà đất và đành vi phạm những quy định hiện hành về nhà đất. Nhiều cán bộ địa chánh-nhà đất đã thừa nhận thực tế trên. Theo ông Huỳnh Văn Thời, phó chủ tịch UBND quận 12, ngay cả quyết định được coi là cởi mở do UBND Thành phố ban hành cách đây hơn hai năm, ngày 26/6/1997, quy định về trình tự cấp phép xây dựng trên địa bàn thành phố cũng chỉ là “nửa khép nửa hở”. Điều 20 cho phép quận được cấp giấy phép xây dựng cho các công trình có vốn đầu tư dưới 2 tỷ đồng, nhưng bên cạnh đó, lại quy định hồ sơ xin giấy phép xây dựng phải kèm theo: bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyết định giao đất hoặc giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất.
Thực tế những quận mới như quận 12 thì có hơn 95% là các hộ chưa có giấy tờ hợp lệ. Do đó muốn được xin giấy phép xây dựng, người dân phải thực hiện đầy đủ hơn 20 bước (trình tự) làm thủ tục giao đất từ phường, quận lên văn phòng Kiến trúc sư trưởng Thành phố thỏa thuận địa điểm, rồi sở Địa chánh Nhà đất. Vì thế người dân thường chọn biện pháp xây trái phép chờ đóng phạt. Đó cũng là lý do từ tháng 6/1997 đến nay, trên địa bàn quận 12 chỉ cấp được 200 giấy phép xây dựng, chiếm tỷ lệ chưa đến 10% trong tổng số các nhà xây dựng trái phép trên địa bàn trong cùng thời gian này.
Bạn,
Theo lời của các chuyên viên địa ốc, sự ách tắc từ hồ sơ nhà đất sẽ kéo theo sự ngưng trệ của nhiều ngành có liên quan. Còn về người dân, luôn luôn ngán, sợ ông “Địa chánh”. Trên thực tế, nhiều người dân không có thời gian, không rành thủ tục đành phải thuê “cò nhà đất”, bị các cò vẽ vời rất hao tốn tiền bạc. Ngoài ra cò còn tạo điều kiện tham nhũng cho các quan chức ngành địa chánh nhà đất. Cũng chính vì có nạn thủ tục mà nhiều nhà đầu tư, kinh doanh địa ốc đành phải chuyển nghề!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình