Có thật có một phép lạ kinh tế trên đời này" Nếu hiểu rằng người ta không cần phải làm gì hết mà đất nước vẫn giàu mạnh thì hiển nhiên không thể có được. Mỗi đồng đô la trên nước Mỹ đều từ mồ hôi nước mắt mà ra, chỉ trừ phi tiền của bọn cướp. Nhưng khi Ngân Hàng Thế Giới WB và Quỹ Tiền Tệ IMF đưa túi bạc sang giúp Việt Nam thì những ai mong đợi những phép lạ kinh tế nào" Và từ những cao điểm tăng tốc kinh tế trên mười phần trăm của gần thập niên qua cho tới bây giờ chỉ hy vọng kiếm được một phần ba con số đó thì lỗi suy thoái kinh tế là ở đâu, và vì ai" Phải quy trách cho 80 triệu dân lười biếng, không biết làm kinh tế" Hay là đổ lỗi cho các lãnh tụ đã về hưu" Hay là cứ đổ lỗi cho CIA phá hoại" Hay là vì ông tổ Lê Nin chết nhằm giờ trùng"
Bây giờ là lúc cả nước cần suy nghĩ thận trọng đối với từng quyết định kinh tế, khi đồng bạc vốn đã cạn dần và gánh nợ cho đời con đã dầy đặc hơn. Hà NỘi hôm Thứ Ba báo động rằng có hơn 1.3 triệu dân đang đói gắt. Thất nghiệp nhiều vùng nông thôn có thời kỳ hơn 30%. Nơi đây, chúng ta cũng khó thể đưa ra các lời khuyên kinh tế nào hay hơn là của các chuyên gia WB và IMF. Nhưng thử đưa mắt nhìn sang Âu Châu xem các nước đã giải quyết nạn thất nghiệp và kinh tế suy thoái ra sao. Làm ơn, Hà Nội ơi, hãy nhìn sang trời Âu, đừng nhìn về phương Bắc nữa.
Trong các năm gần đây, và tệ hại là sau khi khủng hoảng tài chánh Á Châu bùng nổ, kinh tế Âu Châu chia xẻ một phần cơn đau này, và tình hình thất nghiệp tăng cao thêm. Có nước giải quyết được, và có nước còn bế tắc. Theo bản tường trình của Ernst-Moritz Lipp, một thành viên hội đồng quản trị nhà băng Đức Dresdner Bank AG, thì giải pháp có thể cứu được Đức phải là mô hình kinh tế Mỹ trong những kỳ giải quyết khủng hoảng.
Niềm tin này được mô tả theo lời Lipp là, "Nếu Đức và các nước Âu Châu khác có khối thất nghiệp đông mà chịu áp dụng những hình thức nhẹ nhàng kiểu cải tổ Hoa Kỳ... thì thất nghiệp sẽ giảm cực kỳ nhanh trong một thời gian cực kỳ ngắn."
Trước giờ Âu Châu vẫn chỉ trích kiểu tái cấu trúc kinh tế kiểu Mỹ là vô nhân đạo, nhưng bây giờ thì ngay cả các chính trị gia Âu Châu cũng phải thú nhận là có nhiều bài học giá trị từ Hoa Kỳ, nơi mà sức tăng trưởng việc làm cứ luôn luôn vượt các dự đoán lạc quan nhất. Thử nghe lời Thủ Tướng Pháp Lionel Jospin thì là, "trái ngược với những gì chúng ta ở Pháp tin tưởng, việc làm được tạo ra ở Hoa Kỳ chủ yếu không phải là thứ việc làm lương thấp, cùng đường, nhưng lại chính là việc đòi nhiều khả năng trong kỹ nghệ dịch vụ và high-tech."
Nhưng tại sao Pháp và Đức vẫn lưỡng lự trước phương pháp cải tổ kiểu Hoa Kỳ" Lý do là vì hầu hết Âu Châu vẫn còn áp dụng một hình thức xã hội chủ nghĩa nhẹ nhàng (không phải kiểu XHCN bàn tay sắt kiểu Hà Nội hay Bắc Kinh), và Âu Châu chưa chuẩn bị nổi chính sách cứu nguy kinh tế kiểu Mỹ như "hạ thấp thuế, giảm tối thiểu luật kinh doanh, và thị trường lao động không giới hạn," nghĩa là gần như tự do kinh tế hoàn toàn trước giờ vẫn được xem là phép lạ kinh tế Hoa Kỳ.
Nhìn lại bản tường trình của Lipp, những con số tính từ 1993 và 1997 cho thấy việc làm trong lĩnh vực kinh doanh Hoa Kỳ tăng trung bình 2.2 triệu việc một năm. Nếu điều chỉnh con số này theo kích thước dân số Đức, thành quả đó sẽ tạo ra lượng việc hàng năm là 662,600 việc, tức là con số kỳ diệu 55,200 việc làm mới mỗi tháng.
Nhưng trái ngược với con số Hoa Kỳ, Đức đã thực sự mất đi 365,500 việc làm một năm, tức là hơn 30,000 việc một tháng, cũng trong thời kỳ 1993-97.
Và đúng như lời Jospin đã thú nhận, việc làm mới tạo ra ở Mỹ không phải là thứ lương thấp hay cùng đường. Thống kê từ Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế Bạch Ốc cho thấy có mức tăng 5.4% ở lương giờ của những nhân viên sản xuất và không-ở-cấp-quản-trị nếu tính từ tháng giêng 1993 và tháng 11.1998.
Theo con toán của Lipp, nếu áp dụng phương thức tái cấu trúc Hoa Kỳ, Đức sẽ xóa hẳn nạn thất nghiệp vào cuối năm 2004, trong khi nếu chỉ tính tới năm 2001 thì cũng đủ cắt hẳn phân nửa số người thất nghiệp.
Đó không đơn giản là thuần túy toán học. Bởi vì có những nước Âu Châu đã xài công thức Mỹ rồi, và rất thành công trong việc giải quyết thất nghiệp. Theo Lipp tường trình về các nước Âu Châu đã áp dụng kiểu Mỹ thì, thí dụ Hòa Lan sau khi điều chỉnh con số theo kích thước dân số của Đức thì sẽ tạo được 454,800 việc làm từ 1993 tới 1997; và tại Ái Nhĩ Lan con số này là 944,600 việc làm.
Phép lạ kinh tế thật đơn giản: cắt thuế xuống còn thật thấp, và tối thiểu hóa luật kinh doanh.
Các lãnh tụ Hà Nội chắc cũng được nghe về các phép lạ kinh tế như vậy. Nhưng phép lạ thực sự ở VN chỉ xảy ra khi các lãnh tụ này thú nhận là cần áp dụng mô hình kinh tế Mỹ, và đừng viện dẫn kinh điển Mác hay biện hộ rằng "dân trí mình còn thấp lắm, chưa xài kiểu Mỹ được." Cứ mỗi lần chậm trễ, đất nước mất thêm cả chục năm vào trì trệ mà rồi không thấy quy lỗi cho ai cả. Hay là vẫn cứ đổ lỗi cho đế quốc Mỹ phá hoại, chẳng hạn"
Bây giờ là lúc cả nước cần suy nghĩ thận trọng đối với từng quyết định kinh tế, khi đồng bạc vốn đã cạn dần và gánh nợ cho đời con đã dầy đặc hơn. Hà NỘi hôm Thứ Ba báo động rằng có hơn 1.3 triệu dân đang đói gắt. Thất nghiệp nhiều vùng nông thôn có thời kỳ hơn 30%. Nơi đây, chúng ta cũng khó thể đưa ra các lời khuyên kinh tế nào hay hơn là của các chuyên gia WB và IMF. Nhưng thử đưa mắt nhìn sang Âu Châu xem các nước đã giải quyết nạn thất nghiệp và kinh tế suy thoái ra sao. Làm ơn, Hà Nội ơi, hãy nhìn sang trời Âu, đừng nhìn về phương Bắc nữa.
Trong các năm gần đây, và tệ hại là sau khi khủng hoảng tài chánh Á Châu bùng nổ, kinh tế Âu Châu chia xẻ một phần cơn đau này, và tình hình thất nghiệp tăng cao thêm. Có nước giải quyết được, và có nước còn bế tắc. Theo bản tường trình của Ernst-Moritz Lipp, một thành viên hội đồng quản trị nhà băng Đức Dresdner Bank AG, thì giải pháp có thể cứu được Đức phải là mô hình kinh tế Mỹ trong những kỳ giải quyết khủng hoảng.
Niềm tin này được mô tả theo lời Lipp là, "Nếu Đức và các nước Âu Châu khác có khối thất nghiệp đông mà chịu áp dụng những hình thức nhẹ nhàng kiểu cải tổ Hoa Kỳ... thì thất nghiệp sẽ giảm cực kỳ nhanh trong một thời gian cực kỳ ngắn."
Trước giờ Âu Châu vẫn chỉ trích kiểu tái cấu trúc kinh tế kiểu Mỹ là vô nhân đạo, nhưng bây giờ thì ngay cả các chính trị gia Âu Châu cũng phải thú nhận là có nhiều bài học giá trị từ Hoa Kỳ, nơi mà sức tăng trưởng việc làm cứ luôn luôn vượt các dự đoán lạc quan nhất. Thử nghe lời Thủ Tướng Pháp Lionel Jospin thì là, "trái ngược với những gì chúng ta ở Pháp tin tưởng, việc làm được tạo ra ở Hoa Kỳ chủ yếu không phải là thứ việc làm lương thấp, cùng đường, nhưng lại chính là việc đòi nhiều khả năng trong kỹ nghệ dịch vụ và high-tech."
Nhưng tại sao Pháp và Đức vẫn lưỡng lự trước phương pháp cải tổ kiểu Hoa Kỳ" Lý do là vì hầu hết Âu Châu vẫn còn áp dụng một hình thức xã hội chủ nghĩa nhẹ nhàng (không phải kiểu XHCN bàn tay sắt kiểu Hà Nội hay Bắc Kinh), và Âu Châu chưa chuẩn bị nổi chính sách cứu nguy kinh tế kiểu Mỹ như "hạ thấp thuế, giảm tối thiểu luật kinh doanh, và thị trường lao động không giới hạn," nghĩa là gần như tự do kinh tế hoàn toàn trước giờ vẫn được xem là phép lạ kinh tế Hoa Kỳ.
Nhìn lại bản tường trình của Lipp, những con số tính từ 1993 và 1997 cho thấy việc làm trong lĩnh vực kinh doanh Hoa Kỳ tăng trung bình 2.2 triệu việc một năm. Nếu điều chỉnh con số này theo kích thước dân số Đức, thành quả đó sẽ tạo ra lượng việc hàng năm là 662,600 việc, tức là con số kỳ diệu 55,200 việc làm mới mỗi tháng.
Nhưng trái ngược với con số Hoa Kỳ, Đức đã thực sự mất đi 365,500 việc làm một năm, tức là hơn 30,000 việc một tháng, cũng trong thời kỳ 1993-97.
Và đúng như lời Jospin đã thú nhận, việc làm mới tạo ra ở Mỹ không phải là thứ lương thấp hay cùng đường. Thống kê từ Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế Bạch Ốc cho thấy có mức tăng 5.4% ở lương giờ của những nhân viên sản xuất và không-ở-cấp-quản-trị nếu tính từ tháng giêng 1993 và tháng 11.1998.
Theo con toán của Lipp, nếu áp dụng phương thức tái cấu trúc Hoa Kỳ, Đức sẽ xóa hẳn nạn thất nghiệp vào cuối năm 2004, trong khi nếu chỉ tính tới năm 2001 thì cũng đủ cắt hẳn phân nửa số người thất nghiệp.
Đó không đơn giản là thuần túy toán học. Bởi vì có những nước Âu Châu đã xài công thức Mỹ rồi, và rất thành công trong việc giải quyết thất nghiệp. Theo Lipp tường trình về các nước Âu Châu đã áp dụng kiểu Mỹ thì, thí dụ Hòa Lan sau khi điều chỉnh con số theo kích thước dân số của Đức thì sẽ tạo được 454,800 việc làm từ 1993 tới 1997; và tại Ái Nhĩ Lan con số này là 944,600 việc làm.
Phép lạ kinh tế thật đơn giản: cắt thuế xuống còn thật thấp, và tối thiểu hóa luật kinh doanh.
Các lãnh tụ Hà Nội chắc cũng được nghe về các phép lạ kinh tế như vậy. Nhưng phép lạ thực sự ở VN chỉ xảy ra khi các lãnh tụ này thú nhận là cần áp dụng mô hình kinh tế Mỹ, và đừng viện dẫn kinh điển Mác hay biện hộ rằng "dân trí mình còn thấp lắm, chưa xài kiểu Mỹ được." Cứ mỗi lần chậm trễ, đất nước mất thêm cả chục năm vào trì trệ mà rồi không thấy quy lỗi cho ai cả. Hay là vẫn cứ đổ lỗi cho đế quốc Mỹ phá hoại, chẳng hạn"
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình