Thời hạn quân al-Qaida ở Tora Bora ra đầu hàng đã trôi qua nhưng vụ đầu hàng không diễn ra. Không quân Mỹ trở lại oanh tạc cầm chừng, còn Liên quân cũng chưa tiến đánh vào đám địch quân đã kẹt trong thế gọng kìm. Việc gì đã xẩy ra vậy" Tin CNN cho biết Liên quân đã đưa đề nghị mới: quân al-Qaida sẽ được tự do nếu chúng bắt giao nạp Osama bin Laden và bộ tham mưu của hắn. Trước đó có tin quân al-Qaida khoảng 1,000 là dân một số nước Trung Đông đã yêu cầu được trao cho LHQ và có đại diện ngoại giao các nước gốc của chúng tham dự.
Từ hai tuần qua Không quân Mỹ đã oanh tạc vùng Tora Bora yểm trợ Liên quân tiến đánh các hang động kiên cố của al-Qaida, mà người tin là sào huyệt chính của khủng bố có bọn thủ lãnh chỉ huy, có thể có cả Oasma bin Laden. Qua đến ngày thứ hai 10-12, các cuộc oanh kích đã trở nên dữ dội chưa từng thấy, B-52 và chiến đấu cơ Mỹ tấn công suốt đêm ngày, thậm chí ném cả loại bom 7 tấn BLU-82, thường gọi là Daisy Cutter, có sức nổ mạnh nhất trong các loại bom quy ước (không phải hạt nhân) trên thế giới. Loại bom này trước đây Mỹ đã dùng ở Việt Nam nhưng chỉ ném trong rừng làm bãi đậu cho trực thăng, và trong trận chiến Bão Sa mạc ở Iraq để uy hiếp tinh thần đối phương. Nhưng đây là lần đầu tiên Mỹ dùng bom này để giết địch. Vào cuối ngày thứ ba, Liên quân đã chiếm được những đỉnh núi bao quanh và cho biết vòng vây đã xiết chặt chỉ còn một khoảng rộng lối 4 cây số vuông. Vào lúc này, một đoàn 10 quân xa đã chở gần 100 biệt kích Mỹ đến Tora Bora trực tiếp tham chiến để dứt điểm trận đánh. Sự hiện diện của Biệt kích Mỹ tại Tora Bora khiến người ta dự đoán có thể bin Laden và bộ hạ chưa trốn thoát khỏi Tora Bora.
Các ký giả Mỹ theo chân Liên quân đến cửa hang chính đã thấy một cảnh tàn phá khủng khiếp vì bom đạn Mỹ. Phóng viên CNN nói có cảm tưởng như đứng trên Mặt Trăng với những hố bom lớn, xác quân al- Qaida nằm ngổn ngang. Và trong các hang động người ta đã tìm thấy võ khí, đạn dược, cùng rất nhiều tài liệu và dụng cụ huấn luyện của quân khủng bố. Ở nơi tập bắn, có bia hình người trên có ghi tên người, cả những tên ghi bằng chữ Ả Rập để quân khủng bố tập bắn cho thích. Thanh toán chiến trường Tora Bora coi như qua một giai đoạn của cuộc chiến tranh Afghanistan do Mỹ khởi sự từ ngày 7-10. Mục tiêu của Mỹ là đánh khủng bố, nhưng muốn tiêu diệt bọn này, trước hết Mỹ phải phá tan chế độ Taliban. Sau khi quân Taliban đầu hàng hay bỏ chạy, chế độ đã chấm dứt. Mục tiêu tiếp theo của Mỹ là phá vỡ đầu não khủng bố do Osama bin Laden lãnh đạo.
Chiến sự Afghanistan đã diễn biến quá mau, ngoài sự dự liệu. Trước đây nhiều người cho rằng chiến tranh sẽ khó khăn và Mỹ có thể sa lầy vì địa hình hiểm hóc, nhất là bọn thủ lãnh Taliban tỏ ra rất ngạo mạn, thề đánh đến chết chớ không chịu lùi bước, thậm chí lãnh tụ tối cao Mullah Omar còn thách thức Mỹ đem quân đánh trên bộ. Nhưng ở Kandahar, khi Omar kêu gọi lính tử thủ, quân sĩ dưới quyền ông ta đã đầu hàng hay bỏ trốn. Ở nhiều nơi khác, lính Taliban không còn nghe theo lệnh của cấp chỉ huy. Hàng ngũ Taliban tan rã mau lẹ. Ở Tora Bora, quân al-Qaida phần lớn là ngoại quốc, nhiều nhất là dân Ả Rập ở Trung Đông, coi như những người trung thành nhất với bin Laden và cũng đã từng thề thốt đánh đến chết, nhưng vào giờ chót chúng đã điều đình xin hàng. Bây giờ kế sách cuối cùng của Omar và bin Laden là gì"
Ở Việt Nam, các nhà Nho khi xưa thường có câu "tam thập lục kế, tẩu vi thượng sách", nghĩa là trong 36 kế, chỉ có cách chạy trốn là hay nhất. Tại sao có con số 36" Sự thật con người thường có nhiều mưu mô kế hoạch, các vị Nho học chỉ nói đến một con số để mỉa mai những kẻ hèn nhát. Ra lệnh, xúi bẩy những kẻ khờ khạo tử thủ đánh đến chết là chuyện dễ, nhưng chính những kẻ ra lệnh lại không dám đánh, không dám chết để rồi bỏ chạy. Mullah Omar và Osama bin Laden đã biến mất, nhưng số phận chưa bảo đảm. Omar đã bị thương ở Kandahar có lẽ cũng không chạy được xa, quân Mỹ đã bủa ra truy lùng khắp vùng phụ cận. Còn bin Laden ở đâu" Hiện chưa tìm thấy xác của hắn ở Tora Bora. Có lẽ hắn cùng vài thủ hạ thân tín núp ở một nơi bí mật hoặc hắn đã thoát ra ngoài" Từ Tora Bora bin Laden chỉ có thể đổi dạng trốn qua Pakistan, nhưng cũng khó thoát vì ở bất cứ nơi đâu cái đầu của hắn cũng mang bảng giá tiền thưởng 25 triệu đô la nên dễ thấy.
Một bằng chứng mới phát hiện đã cột chặt thêm nữa trách nhiệm trực tiếp của Osama bin Laden trong vụ không tặc khủng bố dùng phi cơ chở hành khách đánh vào Mỹ. Trong cuốn băng video phát hiện ở Jalalabad, người ta thấy hình ảnh bin Laden trong một cuộc họp liên hoan sau vụ khủng bố đánh bom ở Mỹ, hắn đã hân hoan vô cùng vì kết quả đã đã vượt xa dự tưởng trước của hắn. Hắn cho biết đã chờ nghe tin radio và còn nói một số quân khủng bố lên phi cơ mà không hề biết đây là chuyến bay tự sát. Điều này cho thấy dã tâm của bọn chỉ huy khủng bố, lừa gạt cho thủ hạ đi vào cõi chết mà không cho biết trước vì sợ âm mưu bị bại lộ. Như vậy mà tin rằng bọn thủ hạ sẽ trung thành với chủ tuớng, thật là ảo tưởng. Cuốn videao đã được chứng nghiệm là thật, nhưng nhà cầm quyền Mỹ ngần ngại trước khi phổ biến công khai, có thể vì sợ làm lộ "nguồn tin".
Những cánh quân có tổ chức của Taliban và quân khủng bố al-Qaida đã tan hàng, nhưng còn những toán nhỏ có võ trang lẩn trốn. Cuộc chiến Afghanistan chưa kết thúc, giai đoạn tới còn dài và còn nhiều chuyện bất ngờ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình