Bạn,
Cách đây hơn 6 năm, vào đầu tháng 5/1993, chính quyền CSVN Sài Gòn ra văn thư cho phép các công ty Diện lực và công ty Cấp nước tính thêm khoản phụ thu tiền điện, tiền nước trong hóa đơn hàng tháng. Theo giải thích của hai công ty nói trên, khoản phụ thu dùng để đầu tư tu sửa và phát triển hệ thống điện nước công cộng trong thành phố. Tính đến dầu tháng 7/1999 vừa qua, tổng số tiền phụ thu tiền điện tồn quỹ lên đến 325.522 tỷ đồng, phụ thu tiền nước tồn quỹ đến 207.032 tỉ đồng. Thế nhưng tại nhiều khu vực trong các quận nội thành, nước vẫn thiếu, điện vẫn chập chờn, trong khi tiền dân đóng góp lại không có hiệu quả như thông tin sau đây trích từ báo Sài Gòn:
Trên đường Lê Lai quận 1, nước sinh hoạt bị ô nhiễm từ lâu không sinh hoạt được. Người dân tại đây phải thuê hoặc lấy nước từ các khu vực khác. Theo công ty cấp nước Sài Gòn, nguyên nhân gây ô nhiễm là do các tuyến ống nước được đường Lê Lai đã bị hư hỏng do tuổi thọ cao (đã sử dụng từ năm 1952 đến nay). Công ty cấp nước đã thay một đoạn mới ống trong hẻm 176, riêng tuyến ống trên đường Lê Lai thì dự kiến trong tháng 8/1999 sẽ hoàn thành. Tại các xã vùng sâu của huyện Nhà Bè, người dân phải mua nước với giá 10 ngàn đồng/mét khối. Bà con từ lâu mong mỏi tuyến ống nước Tân Thuận 2 sẽ có nhánh rẽ vào các khu dân cư để bù đắp thiệt hại của dân khi họ đã giao đất thực hiện công trình nước. Tuy nhiên theo thông tin của Ủy ban ND Thành phố, dự án cấp nước Tân Thuận giai đoạn 2 đang trong quá trình thi công, đến tháng 1/2000 mới hoàn thành. Và sau đó, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu. Từ giờ đến đó, bà con cứ tiếp tục chờ ống rẽ.
Dân các phường Linh Xuân, Bình Chiểu, Hiệp Bình Chánh lâu nay vẫn xài nước sinh hoạt bị ô nhiễm. Muốn có nước cho các phường này, thành phố phải đầu tư phát triển với mạng lưới cấp nước với quy mô lớn, trước mắt chưa có thể có ngay được. Tại Phú Nhuận, mười năm nay, người dân phường 13, 14 quận này đã kiến nghị giải quyết nước, vì tuy rằng ở nội thành nhưng họ hoàn toàn xài nước bị ô nhiễm. Những vùng cuối nguồn như quận 6, quận 8 vẫn đói nước gay gắt. Vùng Cần Giờ còn chờ thêm 1 năm nữa mới có thể thoát cảnh thiếu nước, một số vùng khác như quận 3, 7, 11, Tân Bình, Bình Chánh, Củ Chi tuy có thêm 50 ngàn mét khối nước mỗi ngày từ cụm giếng Bình Trị Đông và một số giếng lẻ rải rác nhưng lượng nước cấp vẫn chưa thấm vào đâu so với nhu cầu tiêu dùng. Vì vậy hầu hết hộ dân đã dựa vào nguồn nước giếng khoan (ở thành phố Sài Gòn hiện có khoảng 350,000 lỗ khoan, dân tự moi nước từ lòng đất. Nhiều công trình nhỏ thuộc cấp khu phố, phường xã đang chờ vốn, chờ chỉ đạo, chờ nghiên cứu, và chưa có thể cấp nước được ngay. Nhưng ngay cả công trình lớn của thành phố như dự án đầu tư khai thác nước sông Sài Gòn cũng đang trong tình trạng dở dang trong khi tiền phụ thu lại thừa.
Bạn,
Giải thích về việc tồn phụ thu tiền nước, giám đốc Công ty cấp nước giải thích: khách quan thì do có sự thay đổi đơn giá, tuy sau đó thông tư của bộ Xây dựng cho phép áp dụng đơn giá cũ nhưng mãi đến tháng bảy vẫn không có văn bản hướng dẫn khiến mọi công trình đều ách tắc, kế đến là việc phải tính toán lại các đơn giá khi bắt đầu có thuế trị giá gia tăng. Còn về mặt chủ quan, tư vấn về ngành cấp nước lâu nay luôn thiếu và yếu, nhà thầu thi công cấp nước cũng vậy, thủ tục chi trả lại quá nhiêu khê khiến nhà thầu kẹt vốn, công trình đình trệ. Chưa kể thủ tục xin duyệt dự án rất phức tạp, các quy định lại hay điều chỉnh, thay đổi nên có dự án phải mất cả năm để chuẩn bị thủ tục. Cuối cùng dân cứ tiếp tục chờ, tiếp tục chịu đựng cảnh thiếu nước dài dài!
Cách đây hơn 6 năm, vào đầu tháng 5/1993, chính quyền CSVN Sài Gòn ra văn thư cho phép các công ty Diện lực và công ty Cấp nước tính thêm khoản phụ thu tiền điện, tiền nước trong hóa đơn hàng tháng. Theo giải thích của hai công ty nói trên, khoản phụ thu dùng để đầu tư tu sửa và phát triển hệ thống điện nước công cộng trong thành phố. Tính đến dầu tháng 7/1999 vừa qua, tổng số tiền phụ thu tiền điện tồn quỹ lên đến 325.522 tỷ đồng, phụ thu tiền nước tồn quỹ đến 207.032 tỉ đồng. Thế nhưng tại nhiều khu vực trong các quận nội thành, nước vẫn thiếu, điện vẫn chập chờn, trong khi tiền dân đóng góp lại không có hiệu quả như thông tin sau đây trích từ báo Sài Gòn:
Trên đường Lê Lai quận 1, nước sinh hoạt bị ô nhiễm từ lâu không sinh hoạt được. Người dân tại đây phải thuê hoặc lấy nước từ các khu vực khác. Theo công ty cấp nước Sài Gòn, nguyên nhân gây ô nhiễm là do các tuyến ống nước được đường Lê Lai đã bị hư hỏng do tuổi thọ cao (đã sử dụng từ năm 1952 đến nay). Công ty cấp nước đã thay một đoạn mới ống trong hẻm 176, riêng tuyến ống trên đường Lê Lai thì dự kiến trong tháng 8/1999 sẽ hoàn thành. Tại các xã vùng sâu của huyện Nhà Bè, người dân phải mua nước với giá 10 ngàn đồng/mét khối. Bà con từ lâu mong mỏi tuyến ống nước Tân Thuận 2 sẽ có nhánh rẽ vào các khu dân cư để bù đắp thiệt hại của dân khi họ đã giao đất thực hiện công trình nước. Tuy nhiên theo thông tin của Ủy ban ND Thành phố, dự án cấp nước Tân Thuận giai đoạn 2 đang trong quá trình thi công, đến tháng 1/2000 mới hoàn thành. Và sau đó, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu. Từ giờ đến đó, bà con cứ tiếp tục chờ ống rẽ.
Dân các phường Linh Xuân, Bình Chiểu, Hiệp Bình Chánh lâu nay vẫn xài nước sinh hoạt bị ô nhiễm. Muốn có nước cho các phường này, thành phố phải đầu tư phát triển với mạng lưới cấp nước với quy mô lớn, trước mắt chưa có thể có ngay được. Tại Phú Nhuận, mười năm nay, người dân phường 13, 14 quận này đã kiến nghị giải quyết nước, vì tuy rằng ở nội thành nhưng họ hoàn toàn xài nước bị ô nhiễm. Những vùng cuối nguồn như quận 6, quận 8 vẫn đói nước gay gắt. Vùng Cần Giờ còn chờ thêm 1 năm nữa mới có thể thoát cảnh thiếu nước, một số vùng khác như quận 3, 7, 11, Tân Bình, Bình Chánh, Củ Chi tuy có thêm 50 ngàn mét khối nước mỗi ngày từ cụm giếng Bình Trị Đông và một số giếng lẻ rải rác nhưng lượng nước cấp vẫn chưa thấm vào đâu so với nhu cầu tiêu dùng. Vì vậy hầu hết hộ dân đã dựa vào nguồn nước giếng khoan (ở thành phố Sài Gòn hiện có khoảng 350,000 lỗ khoan, dân tự moi nước từ lòng đất. Nhiều công trình nhỏ thuộc cấp khu phố, phường xã đang chờ vốn, chờ chỉ đạo, chờ nghiên cứu, và chưa có thể cấp nước được ngay. Nhưng ngay cả công trình lớn của thành phố như dự án đầu tư khai thác nước sông Sài Gòn cũng đang trong tình trạng dở dang trong khi tiền phụ thu lại thừa.
Bạn,
Giải thích về việc tồn phụ thu tiền nước, giám đốc Công ty cấp nước giải thích: khách quan thì do có sự thay đổi đơn giá, tuy sau đó thông tư của bộ Xây dựng cho phép áp dụng đơn giá cũ nhưng mãi đến tháng bảy vẫn không có văn bản hướng dẫn khiến mọi công trình đều ách tắc, kế đến là việc phải tính toán lại các đơn giá khi bắt đầu có thuế trị giá gia tăng. Còn về mặt chủ quan, tư vấn về ngành cấp nước lâu nay luôn thiếu và yếu, nhà thầu thi công cấp nước cũng vậy, thủ tục chi trả lại quá nhiêu khê khiến nhà thầu kẹt vốn, công trình đình trệ. Chưa kể thủ tục xin duyệt dự án rất phức tạp, các quy định lại hay điều chỉnh, thay đổi nên có dự án phải mất cả năm để chuẩn bị thủ tục. Cuối cùng dân cứ tiếp tục chờ, tiếp tục chịu đựng cảnh thiếu nước dài dài!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình