Thương Ước Việt Mỹ chưa đầy hai tuổi. Nhiều lộn xộn đã xảy ra trên nhiều nơi trong nước Mỹ. Tiêu biểu nhứt là Hiệp hội Nuôi Cá Catfish Mỹ kiện VN bán phá giá và giới đánh bắt tôm của Mỹ than phiền VN xuất cảng tôm quá lạm vào Mỹ. Kỹ nghệ cá tôm Mỹ bị thiệt hại. Tại Nam Cali nơi nhiều người Việt hải ngoại ở đông nhứt thế giới, một tờ báo lớn của Mỹ và một ký giả Mỹ theo sát sinh hoạt người Mỹ gốc Á châu ở Nam Cali, vừa làm một phóng sư điều tra dài về giao thương Việt Mỹ. Kết luận không thuận lợi mấy cho VN. Giao thương Việt Mỹ là giao thương một chiều; VN xuất cảng qua Mỹ mà VN nhập rất ít hàng của Mỹ.
Người ký giả này đi khảo sát nhiều chợ Việt trong vùng, thấy hàng sản xuất từ VN chiếm một phần lớn, đại đa số là đồ ăn, thức uống. Nhưng có lẽ vì đọc tiếng Việt không được hay vì cái may cho VN, ký giả không đề cập đến vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm của VN xuất qua qua Mỹ bán cho người Việt, một đề tài báo chí tiếng Việt tốn rất nhiều giấy mực để lưu ý đồng hương. Để một bên khiá cạnh chánh trị, lập trường quan điểm Quốc Cộng, phải nói với tư cách người tiêu thụ và người Việt dù ở đâu, ai cũng thích mùi vị quê hương. Miếng tương, miếng càø, nước mắm, con ruốt, con cá, con tôm Việt ăn từ nhỏ, quen miệng, quen hơi, như " thia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi." Mùi vị quê hương ai mà chả thích. Nên theo luật cung cầu và sở thích của khách hàng, hàng Việt Nam bán nhiều ở chợ VN là phải. Ngay những người Việt chống CS Hà nội "hết mình" cũng không xem việc mua bán đồ ăn thức uống nhập từ VN qua là một vấn đề chánh trị gì lớn.
Nhưng có một vấn đề lớn bàn dân thiên hạ và báo chí tiếng Việt bất phân màu sắc chánh trị không tuần nào không nói đến là, vấn đề vệ sinh và an toàn thực phẩm của thức ăn VN và nhiều vụ ngộ độc đã gây ra. Nói và viết như vậy không phải vì nặng quá khứ nên quá khích với CS, mà đó là những sự kiện, con số vô tư, có tên họ, ngày thánh, nơi chốn xảy ra. Tin tức ấy lấy từ nhiều nguồn có phối kiểm với "báo đài" của Đảng loan tãi. Chẳng lẽ CS lại nói xấu CS sao. Báo Thanh Niên, Lao Động dưa vào con số của Bộ Y tế VNCS, ngày 11-12- 02 cho biết , VN mỗi năm có 250 đến 500 vụ ngộ độc thực phẩm với 3000 hay 4000 nạn nhân và 100 hay 200 người chết. Riêng năm 2002, có 943 vụ ngộ độc, 19. 539 nạn nhân và 250 người chết. Đó là những vụ ngộ độc, những nạn nhân, những người chết có khai báo chánh thức.. Còn con số không khai báo không biết bao nhiêu.
Không những Bộ Y tế VNCS lo ngại về việc này mà Tổ chức Y tế Quốc Tế (WHO) cũng từng lo ngại cho VN. Gầân đây Ô. Deon Mahoney, chuyên gia của WHO cho biết mỗi năm VN có khoản 16 triệu dân, tức 20% dân số, bị ngộ độc thực phẩm kinh niên do việc sử dụng hàn the và các hoá chất khác và sản xuất thiếu vệ sinh. Ở Hà nội, 76% các cơ sở sản xuất, bún, bánh phở, bánh trán dùng hàn the. Tại Bắc Giang, Bắc Ninh tỷ lệ này tăng lên đến trên 80%. Đó chưa nói cá biển ướp lạnh bằng phân u rê, cồn nấu bằng mật mía muốn cho trong khủ thuốc sát trùng Mytox. Năm quận của Hà nội, 37% những người bán thức ăn nhiễm vi khuận E Coli trầm trọng , có thể sanh bịnh đường ruột kinh niên hay " ác tính" chết bất đắc kỳ tư. Tại Sàigon còn ghê gớm hơn nữa. Củ hành phi mỡ hay dầu phộng người Viêt tại Mỹ thích mua, thường thấy bán ở chợ Việt. Cách làm dễ sợ lắm. Củ hành ngâm nước tro tàu (một hoá chất ăn da), dùng chân để đạp cho tróc vỏ, rửa bằng nước xài nhiều lần, mới lát mỏng và đem phi. Chuyện này nhiều báo đăng, xảy ra ở Quận tư, vùng Khánh Hội. Báo cũng nhiều lần tiết lộ nước vô chai giả hiệu làm từ các giếng đóng trong bãi tha ma. Và đã hơn một lần nhựt trình trong ngoài nước đều chạy hủ tiếu, bánh phở của VN xuất khẩu và bán trong nước, muốn cho lâu thiu, nhà sản xuất trong nước dùng chất chất phenol, là hoá chất ướp xác người cho lâu sình thúi! Những tai tiếng này chính là điều mà nhà nước CSVN phải giải quyết khẩn cấp, thì mới có thể làm ăn lâu dài và phát triển.
Sản xuất tiểu thủ công nghiệp hiện giờ đa số là do "làm ăn cá thể" hay tổ hợp tư nhân sản xuất. Nhưng vệ sinh, an toàn thực phẩm luôn do trách nhiệm của nhà cầm quyền, xuất phát từ việc cấp giấy phép, kiểm tra chất lượng. Điều đó nhà cầm quyền lẫn nhân dân không thể chối cãi được vì đó là hành vi chánh phủ. Trách nhiệm Nhà Nước đó lại càng quan trọng hơn đối với hàng "xuất khẩu" vì xuất khẩu là quyền chuyên độc của Nhà Nước trong chế độ hiện hành ở VN. Tư nhân chỉ là những cá nhân hay tập thể "cung ứng xuất khẩu" chớ không xuất khẩu trực tiếp được. Đã qua rồi thời kỳ xuất hột vịt muôùi qua Hông Kông bên trong lớp tro để trái cóc thay vì hột vịt. Đã qua rôi những kiểu xuất khẩu hột tiêu, điều, cà phê xay trộn hột gòn, dậu phộng, và bắp rang. Cái kiểu làm ăn chụp giựt đó thời mới mở cửa bán cho khách hàng một lần, qua mặt không được thì bỏ, không thể tồn tại trong thời VN có Thương Ước với Mỹ, có giao thương với nhiều nước như bây giờ và "đang tranh thủ vào Tổ chức Thương Mai Thế giới WTO”. Nhất là bây giờ, khi hàng nhập cảng Hoa Kỳ lúc nào cũng bị cơ quan Dược Phẩm và Thực Phẩm Liên Bang (FDA) kiểm tra, dò xét và ra biện pháp chế tài, phạt nặng các cơ sở làm ăn ẩu tả. Phải thấy, thương hiệu và uy tín đóng vai trò lớn trong thương trường.
Thử tượng tượng ngàn năm một thuở cơ hội bằng vàng, du khách Tây Aâu Bắc Mỹ sợ khủng bố ở Đông Nam Á, dồn về VN. Nếu họ ra chợ Sài Gòn, thưởng thức đồ ăn thức uống miền nhiệt đới, và đồ VN mà thiếu vệ sinh, dễ gây bình hoạn, bịï trúng thực, ngộ độc, bị bịnh đường ruột thì tình hình du lịch VN sẽ đi về đâu. Một sẽ đồn mưới. Tiếng dữ đồn xa. Ngay người Việt hải ngoại về cũng thế. Về thăm quê hương, thưởng thức món Việt mà bị bịnh hoạn thì ai còn muốn về nữa. Tại Mỹ mua một keo hủ kiệu, một họp hành phi, một lô lạp xưởng, một họp hay cá đong lạnh của chợ VN về ăn bị bịnh, đi nhà thương cứu cấp. Rắc rối luật pháp cho người bán có thể hoặc xảy ra do bác sĩ báo cáo với cơ quan kiểm soát thực phẩm hoặc người tiêu thụ thưa chủ chợ, thì ai dám nhập đồ VN về bán nữa.
Đã đến lúc nhà cầm quyền VN phải làm ăn một cách lương thiện hay gò những người sản xuất, kinh doanh làm ăn một cách lương thiện. Chớ làm ăn chụp giựt như bây giờ là tự đào thải trên thị trường thế giới và làm hại sức khoẻ nhân dân. Nếu nói qui định và cơ quan kiểm soát việc làm ăn của nhân dân, VNCS là nước có nhiều nhứt. Do vậy CS Hà nội không thể đổ trách nhiệm làm ăn bê bối cho dân được. Luật lệ kiểm soát nhiều mà đồ ăn thức uống VN mất vệ sinh, dễ gây bịnh hoạn, chánh yếu là do cán bộ tham nhũng. Bao lâu tham nhũng còn là đồ ăn thức uống VN còn nguy hại cho sức khỏe người dùng trong cũng như ngoài nước. Và Đảng Nhà Nước cũng không thể đổ cho tham nhũng vì chính cán bộ, đảng viên có quyền mới tham nhũng được.
Người ký giả này đi khảo sát nhiều chợ Việt trong vùng, thấy hàng sản xuất từ VN chiếm một phần lớn, đại đa số là đồ ăn, thức uống. Nhưng có lẽ vì đọc tiếng Việt không được hay vì cái may cho VN, ký giả không đề cập đến vấn đề vệ sinh, an toàn thực phẩm của VN xuất qua qua Mỹ bán cho người Việt, một đề tài báo chí tiếng Việt tốn rất nhiều giấy mực để lưu ý đồng hương. Để một bên khiá cạnh chánh trị, lập trường quan điểm Quốc Cộng, phải nói với tư cách người tiêu thụ và người Việt dù ở đâu, ai cũng thích mùi vị quê hương. Miếng tương, miếng càø, nước mắm, con ruốt, con cá, con tôm Việt ăn từ nhỏ, quen miệng, quen hơi, như " thia thia quen chậu, vợ chồng quen hơi." Mùi vị quê hương ai mà chả thích. Nên theo luật cung cầu và sở thích của khách hàng, hàng Việt Nam bán nhiều ở chợ VN là phải. Ngay những người Việt chống CS Hà nội "hết mình" cũng không xem việc mua bán đồ ăn thức uống nhập từ VN qua là một vấn đề chánh trị gì lớn.
Nhưng có một vấn đề lớn bàn dân thiên hạ và báo chí tiếng Việt bất phân màu sắc chánh trị không tuần nào không nói đến là, vấn đề vệ sinh và an toàn thực phẩm của thức ăn VN và nhiều vụ ngộ độc đã gây ra. Nói và viết như vậy không phải vì nặng quá khứ nên quá khích với CS, mà đó là những sự kiện, con số vô tư, có tên họ, ngày thánh, nơi chốn xảy ra. Tin tức ấy lấy từ nhiều nguồn có phối kiểm với "báo đài" của Đảng loan tãi. Chẳng lẽ CS lại nói xấu CS sao. Báo Thanh Niên, Lao Động dưa vào con số của Bộ Y tế VNCS, ngày 11-12- 02 cho biết , VN mỗi năm có 250 đến 500 vụ ngộ độc thực phẩm với 3000 hay 4000 nạn nhân và 100 hay 200 người chết. Riêng năm 2002, có 943 vụ ngộ độc, 19. 539 nạn nhân và 250 người chết. Đó là những vụ ngộ độc, những nạn nhân, những người chết có khai báo chánh thức.. Còn con số không khai báo không biết bao nhiêu.
Không những Bộ Y tế VNCS lo ngại về việc này mà Tổ chức Y tế Quốc Tế (WHO) cũng từng lo ngại cho VN. Gầân đây Ô. Deon Mahoney, chuyên gia của WHO cho biết mỗi năm VN có khoản 16 triệu dân, tức 20% dân số, bị ngộ độc thực phẩm kinh niên do việc sử dụng hàn the và các hoá chất khác và sản xuất thiếu vệ sinh. Ở Hà nội, 76% các cơ sở sản xuất, bún, bánh phở, bánh trán dùng hàn the. Tại Bắc Giang, Bắc Ninh tỷ lệ này tăng lên đến trên 80%. Đó chưa nói cá biển ướp lạnh bằng phân u rê, cồn nấu bằng mật mía muốn cho trong khủ thuốc sát trùng Mytox. Năm quận của Hà nội, 37% những người bán thức ăn nhiễm vi khuận E Coli trầm trọng , có thể sanh bịnh đường ruột kinh niên hay " ác tính" chết bất đắc kỳ tư. Tại Sàigon còn ghê gớm hơn nữa. Củ hành phi mỡ hay dầu phộng người Viêt tại Mỹ thích mua, thường thấy bán ở chợ Việt. Cách làm dễ sợ lắm. Củ hành ngâm nước tro tàu (một hoá chất ăn da), dùng chân để đạp cho tróc vỏ, rửa bằng nước xài nhiều lần, mới lát mỏng và đem phi. Chuyện này nhiều báo đăng, xảy ra ở Quận tư, vùng Khánh Hội. Báo cũng nhiều lần tiết lộ nước vô chai giả hiệu làm từ các giếng đóng trong bãi tha ma. Và đã hơn một lần nhựt trình trong ngoài nước đều chạy hủ tiếu, bánh phở của VN xuất khẩu và bán trong nước, muốn cho lâu thiu, nhà sản xuất trong nước dùng chất chất phenol, là hoá chất ướp xác người cho lâu sình thúi! Những tai tiếng này chính là điều mà nhà nước CSVN phải giải quyết khẩn cấp, thì mới có thể làm ăn lâu dài và phát triển.
Sản xuất tiểu thủ công nghiệp hiện giờ đa số là do "làm ăn cá thể" hay tổ hợp tư nhân sản xuất. Nhưng vệ sinh, an toàn thực phẩm luôn do trách nhiệm của nhà cầm quyền, xuất phát từ việc cấp giấy phép, kiểm tra chất lượng. Điều đó nhà cầm quyền lẫn nhân dân không thể chối cãi được vì đó là hành vi chánh phủ. Trách nhiệm Nhà Nước đó lại càng quan trọng hơn đối với hàng "xuất khẩu" vì xuất khẩu là quyền chuyên độc của Nhà Nước trong chế độ hiện hành ở VN. Tư nhân chỉ là những cá nhân hay tập thể "cung ứng xuất khẩu" chớ không xuất khẩu trực tiếp được. Đã qua rồi thời kỳ xuất hột vịt muôùi qua Hông Kông bên trong lớp tro để trái cóc thay vì hột vịt. Đã qua rôi những kiểu xuất khẩu hột tiêu, điều, cà phê xay trộn hột gòn, dậu phộng, và bắp rang. Cái kiểu làm ăn chụp giựt đó thời mới mở cửa bán cho khách hàng một lần, qua mặt không được thì bỏ, không thể tồn tại trong thời VN có Thương Ước với Mỹ, có giao thương với nhiều nước như bây giờ và "đang tranh thủ vào Tổ chức Thương Mai Thế giới WTO”. Nhất là bây giờ, khi hàng nhập cảng Hoa Kỳ lúc nào cũng bị cơ quan Dược Phẩm và Thực Phẩm Liên Bang (FDA) kiểm tra, dò xét và ra biện pháp chế tài, phạt nặng các cơ sở làm ăn ẩu tả. Phải thấy, thương hiệu và uy tín đóng vai trò lớn trong thương trường.
Thử tượng tượng ngàn năm một thuở cơ hội bằng vàng, du khách Tây Aâu Bắc Mỹ sợ khủng bố ở Đông Nam Á, dồn về VN. Nếu họ ra chợ Sài Gòn, thưởng thức đồ ăn thức uống miền nhiệt đới, và đồ VN mà thiếu vệ sinh, dễ gây bình hoạn, bịï trúng thực, ngộ độc, bị bịnh đường ruột thì tình hình du lịch VN sẽ đi về đâu. Một sẽ đồn mưới. Tiếng dữ đồn xa. Ngay người Việt hải ngoại về cũng thế. Về thăm quê hương, thưởng thức món Việt mà bị bịnh hoạn thì ai còn muốn về nữa. Tại Mỹ mua một keo hủ kiệu, một họp hành phi, một lô lạp xưởng, một họp hay cá đong lạnh của chợ VN về ăn bị bịnh, đi nhà thương cứu cấp. Rắc rối luật pháp cho người bán có thể hoặc xảy ra do bác sĩ báo cáo với cơ quan kiểm soát thực phẩm hoặc người tiêu thụ thưa chủ chợ, thì ai dám nhập đồ VN về bán nữa.
Đã đến lúc nhà cầm quyền VN phải làm ăn một cách lương thiện hay gò những người sản xuất, kinh doanh làm ăn một cách lương thiện. Chớ làm ăn chụp giựt như bây giờ là tự đào thải trên thị trường thế giới và làm hại sức khoẻ nhân dân. Nếu nói qui định và cơ quan kiểm soát việc làm ăn của nhân dân, VNCS là nước có nhiều nhứt. Do vậy CS Hà nội không thể đổ trách nhiệm làm ăn bê bối cho dân được. Luật lệ kiểm soát nhiều mà đồ ăn thức uống VN mất vệ sinh, dễ gây bịnh hoạn, chánh yếu là do cán bộ tham nhũng. Bao lâu tham nhũng còn là đồ ăn thức uống VN còn nguy hại cho sức khỏe người dùng trong cũng như ngoài nước. Và Đảng Nhà Nước cũng không thể đổ cho tham nhũng vì chính cán bộ, đảng viên có quyền mới tham nhũng được.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình