Bạn,
Trong cuộc hội thảo mới đây về cải cách hành chánh do ủy ban liên bộ CSVN tổ chức, một số đại diện các viện, trung tâm nghiên cứu khoa học tự nhiên và khoa học xã hội a thán rằng một số quy định hành chánh khiến cho giới khoa học bị thua thiệt, từ quy chế tuyển dụng, lương bổng, đến việc khai lý lịch, tham dự các hội nghị khoa học quốc tế. Trên báo Tuổi Trẻ, trong một bài viết góp ý, Ông Hoàng Tụy-tiến sĩ toán, giáo sư đại học, tác giả nhiều công trình nghiên cứu về giải tích hiện đại được phổ biến trên nhiều tạp chí toán học quốc tế, viện sĩ của một số hàn lâm viên Toán học ở Châu Âu, đã than về thân phận trí thức XHCN qua đoạn viết sau đây:
Từ ngày nói tới cải cách hành chánh, tôi chưa thấy thay đổi gì tích cực đáng kể trong giới khoa học. Chỉ thấy cán bộ khoa học một số cơ quan ngày ngày càng được đối xử như nhân viên văn thư hành chánh, làm nhiều người băn khoăn chưa biết cơ quan khoa học qua cải cách hành chánh sẽ biến thành cái gì đây. Dường như không ai dám cưỡng lại xu hướng áp đặt thô bạo các phương pháp quản lý hành chánh vào cơ quan khoa học. Tôi không dám khái quát hồ đồ, chỉ xin kể vài chuyện tôi được biết và lấy làm lo lắng.
Trong vòng 1 năm, cán bộ ở cơ quan chúng tôi đã hai lần được yêu cầu khai lý lịch theo hai bản khai chẳng khác nhau mấy, mà nội dung kê khai cũng không ngoài những mục đã có trong nhiều bản lý lịch trước đây. Chúng tôi nhẩm tính nếu cơ quan nào cũng làm như vậy, thì mấy triệu công chức, mấy chục triệu tờ giấy in, bao nhiêu tốn phí đủ nuôi bao nhiêu trẻ em nghèo đi học bao nhiêu năm. Rồi là mấy triệu giờ của những con người thông minh mất vào đó để phổ biến, kê khai (tối thiểu mỗi người mỗi tiếng). Tất cả hao tổn như thế để làm gì, ích lợi như thế nào, tại sao khai hết lần này đến lần khác, có trời biết. Đó là chuyện khai lý lịch, còn về chuyện xuất ngoại, khi nhân viên hành chánh các cấp đi nước ngoài thì được cấp chi phí, còn cán bộ khoa học đi dự hội nghị quốc tế đi trao đổi khoa học với nước ngoài thì coi là việc riêng, chẳng những phải tự túc mọi khoản mà còn bị cắt lương nếu xin đi quá một tháng. Tệ hơn, họ phải ký giấy cam kết bằng lời lẽ khá xúc phạm mà nội dung là cam kết chịu trách nhiệm lấy khi rủi ro đau ốm ở nước ngoài và nếu về nước quá hạn được phép mà không có lý do chính đáng sẽ bị xóa tên khỏi biên chế nhà nước (thải hồi). Bản thân chúng tôi vừa qua khi được các hội nghị mời đọc những báo cáo chính và được họ bao chi phí cũng được yêu cầu phải ký giấy cam kết đó. Nghĩ cũng buồn nhưng rồi cũng quen đi.
Bạn,
Hiện nay, các nhà khoa học trong nước cũng bị hạn chế về việc sử dụng các phương tiện thông tin hiện đại của thế giới. Đề cập đến vấn đề này, ông Hoàng Tụy viết: Khi các kênh truyền hình nước ngoài bắt đầu được phát tiếp sóng thì trước tiên đối tượng được phép dùng chỉ là một số rất ít quan chức, vì chỉ các vị ấy mới được coi là đủ trí tuệ và đủ vững vàng để miễn nhiễm đối với sự tuyên truyền của các nước đế quốc và không bị văn hóa đồi trụy làm hư hỏng, đến khi có dịch vụ Internet thì lại cũng chỉ các quan chức và cán bộ giúp việc các quý vị ấy mới được xài miễn phí và tha hồ lang thang trên đó giờ nọ đến giờ kia, chứ còn mấy nhà khoa học chân chính nhưng không có chức, không có quyền được dùng thoải mái như thế cho công việc nghiên cứu khoa học. Thậm chí ở cái thời mà trên thế giới một anh khoa học quèn cũng có trang web cá nhân và ngay trong nước, cái tiện nghi ấy đâu phải hiếm, thế mà đến cả giáo sư ngoại hạng của ta cũng chỉ được thấy nó trong mơ là chính. Dường như đã thành thói quen chỉ có cấp dưới (cấp dưới hành chánh chứ đâu nhất thiết dưới về trí tuệ, tư cách hay khoa học) mới phải cam kết điều này điều nọ!
Trong cuộc hội thảo mới đây về cải cách hành chánh do ủy ban liên bộ CSVN tổ chức, một số đại diện các viện, trung tâm nghiên cứu khoa học tự nhiên và khoa học xã hội a thán rằng một số quy định hành chánh khiến cho giới khoa học bị thua thiệt, từ quy chế tuyển dụng, lương bổng, đến việc khai lý lịch, tham dự các hội nghị khoa học quốc tế. Trên báo Tuổi Trẻ, trong một bài viết góp ý, Ông Hoàng Tụy-tiến sĩ toán, giáo sư đại học, tác giả nhiều công trình nghiên cứu về giải tích hiện đại được phổ biến trên nhiều tạp chí toán học quốc tế, viện sĩ của một số hàn lâm viên Toán học ở Châu Âu, đã than về thân phận trí thức XHCN qua đoạn viết sau đây:
Từ ngày nói tới cải cách hành chánh, tôi chưa thấy thay đổi gì tích cực đáng kể trong giới khoa học. Chỉ thấy cán bộ khoa học một số cơ quan ngày ngày càng được đối xử như nhân viên văn thư hành chánh, làm nhiều người băn khoăn chưa biết cơ quan khoa học qua cải cách hành chánh sẽ biến thành cái gì đây. Dường như không ai dám cưỡng lại xu hướng áp đặt thô bạo các phương pháp quản lý hành chánh vào cơ quan khoa học. Tôi không dám khái quát hồ đồ, chỉ xin kể vài chuyện tôi được biết và lấy làm lo lắng.
Trong vòng 1 năm, cán bộ ở cơ quan chúng tôi đã hai lần được yêu cầu khai lý lịch theo hai bản khai chẳng khác nhau mấy, mà nội dung kê khai cũng không ngoài những mục đã có trong nhiều bản lý lịch trước đây. Chúng tôi nhẩm tính nếu cơ quan nào cũng làm như vậy, thì mấy triệu công chức, mấy chục triệu tờ giấy in, bao nhiêu tốn phí đủ nuôi bao nhiêu trẻ em nghèo đi học bao nhiêu năm. Rồi là mấy triệu giờ của những con người thông minh mất vào đó để phổ biến, kê khai (tối thiểu mỗi người mỗi tiếng). Tất cả hao tổn như thế để làm gì, ích lợi như thế nào, tại sao khai hết lần này đến lần khác, có trời biết. Đó là chuyện khai lý lịch, còn về chuyện xuất ngoại, khi nhân viên hành chánh các cấp đi nước ngoài thì được cấp chi phí, còn cán bộ khoa học đi dự hội nghị quốc tế đi trao đổi khoa học với nước ngoài thì coi là việc riêng, chẳng những phải tự túc mọi khoản mà còn bị cắt lương nếu xin đi quá một tháng. Tệ hơn, họ phải ký giấy cam kết bằng lời lẽ khá xúc phạm mà nội dung là cam kết chịu trách nhiệm lấy khi rủi ro đau ốm ở nước ngoài và nếu về nước quá hạn được phép mà không có lý do chính đáng sẽ bị xóa tên khỏi biên chế nhà nước (thải hồi). Bản thân chúng tôi vừa qua khi được các hội nghị mời đọc những báo cáo chính và được họ bao chi phí cũng được yêu cầu phải ký giấy cam kết đó. Nghĩ cũng buồn nhưng rồi cũng quen đi.
Bạn,
Hiện nay, các nhà khoa học trong nước cũng bị hạn chế về việc sử dụng các phương tiện thông tin hiện đại của thế giới. Đề cập đến vấn đề này, ông Hoàng Tụy viết: Khi các kênh truyền hình nước ngoài bắt đầu được phát tiếp sóng thì trước tiên đối tượng được phép dùng chỉ là một số rất ít quan chức, vì chỉ các vị ấy mới được coi là đủ trí tuệ và đủ vững vàng để miễn nhiễm đối với sự tuyên truyền của các nước đế quốc và không bị văn hóa đồi trụy làm hư hỏng, đến khi có dịch vụ Internet thì lại cũng chỉ các quan chức và cán bộ giúp việc các quý vị ấy mới được xài miễn phí và tha hồ lang thang trên đó giờ nọ đến giờ kia, chứ còn mấy nhà khoa học chân chính nhưng không có chức, không có quyền được dùng thoải mái như thế cho công việc nghiên cứu khoa học. Thậm chí ở cái thời mà trên thế giới một anh khoa học quèn cũng có trang web cá nhân và ngay trong nước, cái tiện nghi ấy đâu phải hiếm, thế mà đến cả giáo sư ngoại hạng của ta cũng chỉ được thấy nó trong mơ là chính. Dường như đã thành thói quen chỉ có cấp dưới (cấp dưới hành chánh chứ đâu nhất thiết dưới về trí tuệ, tư cách hay khoa học) mới phải cam kết điều này điều nọ!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình