Phải chăng trong đảng Công sản Việt Nam đã có sự đồng thuận về việc trẻ trung hóa cán bộ lãnh đạo" Sau cuộc họp của Trung ương đảng tháng trước, các nhà phân tích bên ngoài coi quyết định của cơ quan đầu não này là dứt khoát tạo một khúc quanh ngoạn mục trong lịch sử đảng. Nhưng chúng tôi nghĩ vẫn chưa có đồng thuận, sự tranh chấp giữa hai phe bảo thủ và đổi mới chỉ gay go thêm. Dĩ nhiên sự rạn nứt nội bộ của đảng CSVN là chuyện không thể chối cãi, nhưng đó là theo những “bằng chứng hoàn cảnh” chớ chưa thấy cụ thể. Nay chúng tôi muốn nói đến chuyện “cụ thể”.
Số phận của Tổng bí thư Lê Khả Phiêu đã được nói đến nhiều từ mấy ngày qua. Ngày 16-1, loan báo kết quả cuộc họp Trung ương đảng, Trưởng ban Văn hóa-Tư tưởng đảng Hữu Thọ cho biết đảng viên trên 65 tuổi sẽ không được ứng cử vào trung ương đảng khóa tới “trừ những người giữ chức vụ then chốt”. Phiêu 70 tuổi giữ chức Tổng bí thư là “then chốt đệ nhất hạng”, vậy chỗ ngồi được bảo đảm chăng”" Hữu Thọ nói Trung ương không bàn đến vấn đề đi hay ở của Lê Khả Phiêu và Phan Văn Khải. Nhưng sau đó Thọ lại nói “theo ý kiến riêng” của ông ta, những người trên 70 tuổi nên rút lui. Nếu vậy nghị quyết của Trung ương kèm theo khúc đuôi “trừ những chức vụ then chốt” làm gì cho mất công" Ban Văn Hóa Tư tưởng là bộ phận sinh sát, theo dõi tư tưởng của đảng viên. Nó có quyền loại trừ những kẻ nào xét ra không thích hơp với đường lối chủ trương của đảng. Nay chính nhân vật cầm đầu bộ phận này đưa ra hiện tượng “trống đánh xuôi kèn thổi ngược” ngay bên lề cuộc họp Trung ương, quả là sự xung đột già trẻ đã lên đến tầng cao nhất của đảng.
Sự mâu thuẫn đó còn tiếp tục trên các cơ quan ngôn luận chính thức của đảng trong những ngày kế tiếp. Ngày 8-2, báo Quân Đội Nhân Dân trang trọng đăng một bức thư của “độc giả” trên trang nhất, đưa ra lời chê trách nặng nề những người trẻ. Người viết thư này có một tên lạ chỉ được ghi là đảng viên kỳ cựu, nhưng việc đó không quan trọng, lời lẽ trong thư mới quan trọng và đã được đưa vào vị trí quan trọng nhất trên măt báo. Thư viết: “Không thiếu gì những người trẻ vào đảng vì mục tiêu cá nhân. Họ vào đảng chỉ vì muốn có cơ hội tiến thân, chớ không có ý thức và lý tưởng cách mạng”. Bức thư còn hô hào cần phải trục xuất những kẻ thiếu phẩm chất ra khỏi đảng và xiết chặt kiểm soát đối với những đảng viên trẻ.
Báo Quân đội Nhân Dân chỉ là cơ quan của Quân đội, nhưng xưa nay nó vẫn làm như cơ quan ngôn luận chính thức thay mặt toàn đảng để diễn tả những tư tưởng cực đoan bảo thủ cứng rắn nhất. Đã nhiều lần QĐND nói đến thẳng tay tiêu diệt bọn diễn biến hòa bình ngay trong trứng nước để bọn chúng không thể ngóc đầu lên. Việc chê “tuổi trẻ thiếu tinh thần cách mạng” không nằm trong Xã luận của báo, nhưng khi báo đưa thư “độc giả” này lên trang nhất, chỗ chỉ dành riêng cho những người lãnh đạo quân và đảng bầy tỏ ý kiến, báo đã xác nhận lập trường rồi vậy. Phải chăng nó phản ảnh lập trường của phe già chống phe trẻ"
Hơn nữa lập trường này đã công khai chống lại quan điểm của tờ Nhân Dân, cơ quan chính thức của đảng. Trước đó ngày 2-2 báo Nhân Dân công bố số đảng viên gia nhập đảng trong năm 2000 là 112,882 người, trong đó đa số là người trẻ, vì 52.8% đảng viên mới đều dưới 30 tuổi. Con số đảng đưa ra là để khoe chiều hướng trẻ trung hóa của đảng. Nhưng QĐND lại tố không thiếu gì người trẻ xin vào đảng chỉ để kiếm lợi cho cá nhân và không có tinh thần cách mạng. Lời tố này ám chỉ đảng vơ vét đảng viên mới, cẩu thả đến độ không xét đến phẩm chất của những người trẻ. Báo Nhân Dân cũng trong ngày 2-2 đã bênh vực tinh thần cách mạng của tuổi trẻ bằng cách đả kích một tin của đài VOA. Nhân Dân tố cáo đài VOA đã “cố ý bóp méo sự thật về tình cảm và lý tưởng cách mạng của thế hệ trẻ”. Chúng tôi nghĩ không phải chỉ có đài VOA “bóp méo” mà còn nhiều kẻ khác cũng làm như vậy, trong số phải kể cả “phe ta”, chẳng hạn bức thư của ông “độc giả” báo Quân đội Nhân Dân đã đăng trên trang nhất.
Mặt trận “già trẻ” bắt đầu mờ mịt khói bay, mung lung như có thiên la địa võng, cạm bẫy chằng chịt khắp nơi, hiểm ác khôn lường. Trẻ già đã có một thước đo chắc nịch tuổi 65, thế nhưng già cũng chưa phải là thua vì có thể du di “nếu đã giữ những chức vụ then chốt”. Vậy mà trong cái đuôi này cũng có một du di nữa tùy nghi phán xét: kẻ già nào đó dù “then chốt” cũng bị cho về vuờn nếu xét không xứng đáng với chức vụ. Mặt khác tuổi trẻ cũng không phải đã chắc thắng. Bởi vì trẻ cũng có một cái đuôi: thiếu tinh thần lý tưởng cách mạng là bị loại. Cái đuôi này rất đáng sợ, bởi vì không có thước nào đo chính xác mà nó còn hỗn mang như lò bát quái.
Lý tưởng và tinh thần cách mạng không thể đo ở những miệng luỡi phát ngôn nhất thời, mà phải đo ở một nơi sâu bất khả trắc là lòng người. Nó nói cách mạng những nó không nghĩ cách mạnh thì sao" Dù nó nghĩ cách mạng, nhưng đó là loại cách mạng nào, cách mạng mác-xít hay cách mạng diễn biến hòa bình" Đã vậy ông VOA và những kẻ khác còn chơi trò “bóp méo” lý tưởng cách mạng, để rồi chính các phe lại dùng vũ khí “bài trừ tham nhũng” đánh phá lẫn nhau. Những cái đuôi của đảng sẽ trở thành thiên biến vạn hóa.
Mê hồn trận mịt mù trước ngày họp Đại hội đảng là điềm gở vì có tin nói đại tướng Phạm Văn Trà, bộ trưởng Quốc phòng sẽ bị thay thế. Nếu tin này được xác nhận, giữa quân và đảng có thể còn vấn đề khác, ngoài chuyện già hay trẻ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình