Sáu tháng sau ngày hai tên cướp máy bay Mohamed Atta và Al Shehhi đâm thẳng vào Trung Tâm Thương Mại Quốc tế, gây cuộc khủng bố 911, chấn động Mỹ và thế giới, Cơ quan Di Trú và Nhập Tịch (INS ) gởi cho Trường Dạy Lái Máy Bay ở Florida giấy chấp thuận cho hai tên khủng bố nói trên đổi từ thông hành du lịch sang du học. Chuyện như đùa, nhưng là cười ra nước mắt.
Cơ quan Di Trú và Nhập Tịch Mỹ, tiếng kèn tiếng huyễn đã khá nhiều. Bây giờ Tổ lại trác nặng, trong vấn đề Mỹ bị khủng bố. Chuyện trớ trêu và trễ tràn đại loại như vậy không lạ gì với người Việt tỵ nạn CS trên đất Mỹ. Cha lăn tay một lượt với gia đình bốn người; vơ con thi đậu, tuyên thệ vài năm, mà cha vẫn không được INS gọi phỏng vấn dù là một cựu đại tá QLVNCH. "Thi vào quốc tịch Mỹ là lời van vái của nhiều người Việt nhứt. Không khó vì thi -- trình độ lớp ba tiểu học thôi, quá dễ đối với kiến thức và tiếng Anh của những người đến Mỹ đã 5 năm. Mà khó vì phải chờ đợi dài cổ và quá nhiều bất trắc trong thủ tuc. Dân biểu, Nghị sĩ liên bang Mỹ cũng bận rộn không ít vì vấn đề của INS đối với gia đình cử tri.
CS Hà nội trước đây cũng biết lợi dụng việc đi Mỹ. Chưong trình Ra Đi Trong Vòng Trật Tự cho thân nhân công dân Mỹ, chương trình HO giúp đỡ những người đồng đội Mỹ ra khỏi trại tù nhỏ là Trại Cải Tạo và trại tù lớn là xã hội CS, là một phần cái giá Mỹ phải trả bằng việc gở cấm vận, bình thường hoá bang giao cho CS Hà nội.
Nhưng kể cũng tội cho INS. Trên qui mô thế giới, hai thế kỷ rưởi đã trôi qua ngày lập quốc, Mỹ vẫn cón là xứ sở của những người di dân. Bây giờ hàng năm vẫn còn hàng triệu người đến Mỹ xây dựng lại cuộc đời, chưa nói số người du lịch và du học.
Khối lượng công tác quản trị của Sở Di Trú và Nhập tịch Mỹ vì thế thành một vấn đề rất lớn, không tránh khỏi khuyết điểm, sai lầm. Hơn nữa, chế độ pháp trị của Mỹ dưạ vào hệ thống tổ chức công quyền, pháp chế, hơn là công chức. Người công chức chỉ làm việc theo các tiểu chuẩn qui định để giải quyết, chớ không cần biết người đó là ai, hoàn cảnh ra sao. Cha ruột của một cán sự giám định trợ cấp tiền an sinh xã hội, phiếu thực phẩm, bảo hiểm y tế, mà thiếu điều kiện, người con cán sư cũng không giúp được.
Phân công phân nhiệm rõ ràng, tuần tự chạy như một bộ máy. Việc ai nấy làm, không xen vào phần hành người khác như vị Cựu Giám đốc của INS mô tả, "tay mặt không biết tay trái đang làm gì." Còn phát ngôn viên INS, Russ Bergeron, thì nói, đó là "một minh chứng được đề cập từ 1995, rằng hệ thống thu thập tin tức và theo dõi sinh viên ngoại quốc của Mỹ cỗ lỗ, không kịp thời, và không chính xác."
Riêng người Việt tỵ nạn CS ở Mỹ nhìn vào, lo lắng vô cùng. Là nạn nhân của CS, đã từng vào tù ra khám CS, đã từng bị CS khủng bố, trắng, đen, xám phải bỏ nước nhà ra đi, người Mỹ gốc Việt đang lo mảnh đất dung thân chót, nơi định cư cuối cùng, quê hương thứ hai, là đất nước Mỹ này, đang bị CS Hà nội xâm nhập.
Sau cú đánh thăm dò treo cờ và hình CS mấy chục ngày đêm thất bại, CS Hà nội đang đổi qua con đường hợp pháp. CS dùng chiến thuật tràn ngập lãnh thổ. Họ dùng con đường du lịch và du học, như Bin Laden đã làm với số người gây ra cuộc khủng bố chấn động 11 tháng 9 vừa rồi.
Quả vậy, trước và sau cơn khủng bố, CS Hà nội cho du lịch và du học quá ào ạt so với một nước độc tài và nghèo nàn như vậy. Thông hành cấp có giá trị rất lâu. Có người mang cả vợ con theo. Hà nội luôn cố ý mập mờ về con số. Nhưng thực tế không dưới 25% số người này, nhờ luật sư làm đơn chuyển từ quy chế du khách sang du học hay tìm cách lấy vợ hay chồng với người Việt đã vào quốc tịch Mỹ để ở lại.
Ai dám chắc trong số những người chạy chọt để ở lại này không có những gián điệp chuyên nghiệp của CS Hà nội" Cộng đồng người Việt ở Mỹ là cộng đồng lớn hàng thứ hai sau cộng đồng dân tộc trong nước. CS Hà nội coi là thế lực thù địch. Diễn tiến hoà bình là mối lâm nguy của CS Hà nội, 75% xuất phát từ Mỹ, nơi đặt thủ đô tinh thần của người Việt hải ngoại. Số tiền người Mỹ gốc Việt gởi về trên dưới 3 tỷ một năm, thừa sức nuôi sống ngành an ninh, quốc phòng CS. Không riêng CS, bất cứ nhà cầm quyền nào cũng phải có tai mắt, tìm cách lũng đoạn một cộng đồng đối kháng và mạnh như vậy.
Nên gần đây, người Việt ở Mỹ không lạ khi thấy tại một số đại học cộng đồng và 4 năm gần nơi quần cư của người Mỹ gốc Việt, sinh viên Việt du học "tranh thủ tối đa" trong các cuộc bầu cử ban chấp hành Hội Sinh Viên. Những "ngày lễ lớn" của CS Hà nội, xuất hiện những câu viết bằng mực khó bôi, như Hồ chí Minh Muôn Năm, trên các bàn ăn ở các phòng ăn cafeteria.
Sinh viên Hà nội thường chơi thân với sinh viên Trung Đông. Thủ đô Hà nội và các nước Trung Đông được số sinh viên du học này lấy làm đia điểm trung chuyển "hàng bén", tức hàng quốc cấm của Mỹ, như chip điện toán, tài liệu, báo cáo của các tổ gián điệp.Trong khi Mỹ sắp đánh Saddam Hussein, thì bà Nguyễn Thị Bình không ngần ngại đi thăm Iraq. CS Hà nội có quan hệ ngoại giao thân thiện vơi cả ba nước TT Bush gọi là trục quái ác.
Sau kế họach của Bin Laden cho quân khủng bố dùng thông hành du lịch len lỏi vào Mỹ và dùng tiền chạy chọt thành sinh viên du học để có thì giờ tổ chức khủng bố; và trước việc CS Hà nội cho du lịch, du học ào ạt qua Mỹ cùng hoạt động bất lợi cho cộng đồng, người Mỹ gốc Việt tỵ nạn CS ở Mỹ phải suy nghĩ. Hôi Giáo và CS cùng thù ghét lối sống tự do dân chủ, sư giàu mạnh của Mỹ. Mối nguy khủng bố CS không phải là chuyện riêng của cộng đồng sắc tộc Việt. Khủng bố không từ ai. Đen, Trắng, Vàng gì cũng chết chung khi bị khủng bố. Hy vọng ngành an ninh Mỹ không lơ là sau khi rút kinh nghiệm máu xương qua cuộc khủng bố ngày 11 tháng 9 vừa qua.
Nói thế không có nghĩa là tất cả du học sinh đều là gián điệp. Bởi vì đa số các em vẫn phải thi qua một số tiêu chuẩn về học vấn, và qua sự lựa lọc, dù có sơ sót, của Sứ Quán Mỹ, để thấy là họ có thật tâm muốn du học. Nhưng chỉ cần thiểu số gián điệp kia quậy cũng là mệt rồi. Băng đảng Osama bin Laden đâu có đông bao nhiêu so với cả khối người Hồi Giáo hiền lành đâu.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình