Bạn,
Theo nguồn tin từ Bộ Giáo Dục Đào Tạo được nhiều báo đăng tải, hiện toàn Việt Nam khoảng 38 triệu lao động thế nhưng chỉ có 17.8% là đã qua các lớp đào tạo chuyên nghiệp. Riêng trong số 2.5 triệu công nhân chuyên nghiệp thuộc tất cả các ngành, nghề vẻn vẹn có 4 ngàn người là thợ có tay nghề giỏi mà thôi. Điều đáng nói là trong khi quy mô và loại hình đào tạo đại học bung ra, thì hệ thống các trường đào tạo nghề ngày càng teo tóp và hiện chỉ còn 138 trường, giảm 222 trường so với năm 1987. Số lượng học sinh học nghề trước đây là 250 ngàn người mỗi năm đến năm 1999 giảm xuống chỉ còn 96 ngàn học sinh, nguyên nhân chính là các bậc phụ huynh chỉ muốn con mình làm thầy chứ không thích làm thợ, kể cả các gia đình nghèo. Tại một cuộc hội thảo về đào tạo công nhân được tổ chức mới đây, một số giới chức về dạy nghề đã lên tiếng báo động về hiện trạng này và báo trong nước đã ghi lại như sau.
Theo nguồn tin từ Bộ Giáo Dục Đào Tạo được nhiều báo đăng tải, hiện toàn Việt Nam khoảng 38 triệu lao động thế nhưng chỉ có 17.8% là đã qua các lớp đào tạo chuyên nghiệp. Riêng trong số 2.5 triệu công nhân chuyên nghiệp thuộc tất cả các ngành, nghề vẻn vẹn có 4 ngàn người là thợ có tay nghề giỏi mà thôi. Điều đáng nói là trong khi quy mô và loại hình đào tạo đại học bung ra, thì hệ thống các trường đào tạo nghề ngày càng teo tóp và hiện chỉ còn 138 trường, giảm 222 trường so với năm 1987. Số lượng học sinh học nghề trước đây là 250 ngàn người mỗi năm đến năm 1999 giảm xuống chỉ còn 96 ngàn học sinh, nguyên nhân chính là các bậc phụ huynh chỉ muốn con mình làm thầy chứ không thích làm thợ, kể cả các gia đình nghèo. Tại một cuộc hội thảo về đào tạo công nhân được tổ chức mới đây, một số giới chức về dạy nghề đã lên tiếng báo động về hiện trạng này và báo trong nước đã ghi lại như sau.
Ông Nguyễn Phôn - Hiệu trưởng Trường Công nhân Kỹ thuật xây dựng Đà Nẵng - cho rằng: Tâm lý phổ biến hiện nay trong xã hội (nhất là với các bậc phụ huynh) là thanh niên phải có bằng đại học mới có cơ may kiếm được công ăn việc làm. Quan niệm chỉ những người kém cỏi, hoặc bất đắc dĩ mới phải làm thợ, đã dẫn đến thực trạng thừa thầy, thiếu thợ. Đây là một vấn đề rất đáng báo động. Còn trong tham luận của mình, ông Nguyễn Đăng Thanh - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề lại thẳng thắn thừa nhận: Hoạch định chiến lược phát triển nguồn nhân lực là cả một hệ thống gồm nhiều bộ nhưng việc đào tạo công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ vẫn bị coi nhẹ, trong khi nhà nước chỉ chú ý đến đào tạo bậc đại học, cao đẳng và trên đại học.
Năm 1999, kế hoạch đào tạo đại học vượt 150% trong khi kế hoạch đào tạo công nhân (CN) quá thấp, dẫn đến sự mất cân đối nghiêm trọng giữa tỷ lệ đào tạo đại học và CN kỹ thuật: Đại học 1; Trung học 1,6; CN 2,65 (ở các nước trong khu vực tỷ lệ này là 1:4:10). Trong khi một chiến lược phát triển đào tạo nghề lâu dài của chính phủ chưa có, thì những chỉ tiêu kế hoạch đào tạo nghề đến năm 2000 lại nặng về mong muốn, chưa có giải pháp khả thi để đảm bảo thực hiện nên thực tế chỉ là kế hoạch trên... giấy. Ngoài nguyên nhân dẫn đến tình trạng thừa thầy, thiếu thợ do chính sách của nhà nước chưa phù hợp, các tham luận tại hội thảo còn tập trung phản ánh những hạn chế, yếu kém và sự bất cập ngay trong chính hệ thống các trường đào tạo nghề. Ông Ngô Xuân Độ - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghiệp Hà Nội - nói: Thực trạng chung trong các trường đào tạo nghề hiện vẫn là dạy cho người học cái mà mình có chứ chưa dạy cái mà thị trường lao động cần. Mối quan tâm hàng đầu của công nhân học nghề là sau khi học xong phải tìm được việc làm. Vì vậy, nếu trường dạy nghề mà tập trung đào tạo những nghề mà thị trường cần, được thừa nhận về chất lượng đào tạo thì trường đó mới có thể sống được trong cơ chế thị trường.
Bạn,
Cũng theo ghi nhận trên, về mặt thực tế, do các trường đào tạo nghề thiếu kinh phí nên trang thiết bị dạy học vừa thiếu, vừa lạc hậu, không theo kịp với kỹ thuật sản xuất ngày càng hiện đại. Thống kê cho biết có tới 82% số trường thiết bị quá lạc hậu; 40% thiết bị dạy nghề chỉ là biểu đồ, tranh ảnh; 50% thư viện trường có dưới 50 đầu sách mà thôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình