Bạo loạn phá trưng cầu dân ý là ông ta. Đòi cho chỉ riêng quân đội dẹp loạn cũng là ông ta. Rồi đến lúc bị cả thế giới xúm vào thúc ép, cũng lại chính ông ta chấp nhận cho quân quốc tế LHQ tiến vào Đông Timor. Tướng Wiranto, Tư lệnh quân đội Nam Dương, lâu nay ở trong bóng tối, giờ đây được báo chí thế giới coi như một “kingmaker”, một người thuộc loại tạo ra các vì vua chúa.
Nhưng tôi không muốn nói riêng về tướng Wiranto. Tôi muốn bàn đến tất cả các ông tướng cầm quyền, dù ra mặt hay trong bóng tối, ở mọi nơi trên thế giới xưa và nay, để đưa ra một quy luật chung như sau: Ở nơi nào loạn li nội chiến, ở những nước không có truyền thống dân chủ hay dân chủ giả tạo, dân chủ nửa vời, ở những nơi đó các ông tướng nắm thế lực chính trị. Quy luật này có sự thừa trừ nào không" Có, đó là những nước cộng sản. Tôi cũng xin bỏ qua các nước ở Nam Mỹ hay Phi Châu, nơi các ông tướng đảo chính lên đảo chính xuống, chiếm quyền rồi mất quyền như cơm bữa, nó quá nhàm. Tôi chỉ nói đến những nước quen thuộc với chúng ta nhất.
Trước hết phải kể đến Liên Sô nay chỉ còn mồ ma của nó. Lenin chết, Stalin chiếm chính quyền nhất thống sau khi đã loại trừ được Bộ trưởng Quốc phòng Trotsky. Nhưng Stalin đâu có phải là tướng" Xin đừng quên Stalin có hàm Thống chế Tổng tư lệnh trong đệ nhị thế chiến. Dĩ nhiên dưới trướng Stalin có những tướng tài, như Đại tướng Joukov, Tư lệnh mặt trận chống Đức Quốc xã, chính Joukov đã tiến vào Berlin trước cả quân đồng minh Mỹ, Anh, Pháp. Nhưng hết chiến tranh, tướng Joukov chỉ được làm tư lệnh quân khu Thủ đô Moscow. Trong thập niên 50 khi Stalin chết, nếu Khrushchev không lợi dụng Joukov để loại trừ Trùm Mật vụ Beria, cùng bè lũ Thống chế Bulganin và Malenkov, chắc cũng không ai nhớ đến Joukov. Và sau khi Khrushchev nắm chắc chức Tổng bí thư, hình bóng Joukov được cho mờ dần để về an hưởng tuổi già.
Ở Trung Quốc, sau khi Mao Trạch Đông chiếm trọn Hoa lục, các danh tướng như Bành Đức Hoài, Lâm Bưu đua nhau gục ngã thê thảm vì bị Mao nghi. Luật thừa trừ ở chỗ này. Nơi nào đảng Cộng sản mạnh, lãnh tụ đảng được tô vẽ thành thần tượng, các ông tướng chỉ có hai đường, hoặc ngấp nghé chính quyền rồi chết, hoặc chịu về đuổi gà cho vợ để được sống tàn.
Suharto ở Nam Dương xuất thân là tướng. Năm 1965, nhân vụ làm loạn của Cộng sản Nam Dương, tướng Suharto hạ bệ Sukarno. Khi lên cầm quyền, thay vì tạo ra một nước thực sự tự do dân chủ, Suharto lại tạo một chế độ độc tôn suốt 30 năm theo kiểu Tổng Thống muôn đời. Một chính quyền như vậy phải đàn áp đối lập và muốn đàn áp, tất phải mua chuộc hàng tướng tướng lãnh tay chân. Đến khi xẩy ra cuộc khủng hoảng kinh tế, dân đói khổ, sinh viên nổi loạn, Suharto phải từ chức trao quyền cho Phó là Habibie. Ông này không có thế nên phải dựa nhiều hơn vào phe tướng lãnh. Thế nhưng khi rắn không có đầu, hàng ngũ tướng lãnh sẵn rạn nứt vì triều đại tham ô, đã kình chống lẫn nhau. Đây là lúc tướng Winranto nắm quyền quân đội để trở thành một người có thế lực nhất.
Một ông tướng khác là Fidel Ramos ở Phi Luật Tân. Sau khi dân Phi nổi lên đuổi Tổng Tống Marcos ra ngoại quốc, tướng Ramos đã ngầm giúp bà Quirino lên làm Tổng Thống. Nhưng thế của bà này quá yếu, phải dựa vào tướng Ramos. Sau đó tướng Ramos được bầu làm Tổng Thống nỗ lực cũng cố nền dân chủ mới có của Phi Luật Tân. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ông nhường cho ông Phó dân sự ra tranh cử. Fidel Ramos xứng đáng là người “lính già không bao giờ chết”.
Còn ở Việt Nam có bao nhiêu danh tướng cầm quyền" Hãy nói về phía quốc gia trước. Hai ông tướng sau cùng làm Tổng Thống của Việt Nam Cộng Hòa là ông Thiệu và Big Minh. Ông Thiệu đã bỏ ra đi khi Cộng quân sắp vào Saigon và Big Minh ở lại được vinh dự làm Tổng Thống ba ngày để đầu hàng cộng sản.
Phía cộng sản, sau khi chiến tranh chấm dứt, các danh tướng đi đâu hết" Võ Nguyên Giáp được cử làm “Tư lệnh” xưởng đẻ để kiểm soát sinh sản rồi về hưu. Văn Tiến Dũng chiến thắng Mùa Xuân vừa xong đã mất chức vì buôn lậu và nhũng lạm. Chu Văn Tấn bị bắt. Chu Huy Mân bãi chức trong vòng kín đáo. Hoàng Văn Thái, Nguyễn Trọng Tấn bị giết trong những đợt đấu đá nội bộ. Định luật chung ở đây là khi đảng mạnh, đời tướng tàn. Khi đảng yếu, tướng lấn áp.
Sau khi Lê Duẫn chết, những người như Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười chứng tỏ nhân tài có “tay nghề cao” trong đảng đã hết. Đó là lúc Đại tướng Lê Đức Anh lên làm Chủ tịch nhà nước. Cái tam đầu chế chỉ đúng lúc đầu trong một thời gian ngắn, nhưng đến thời Phiêu Lương Khải, cái ba góc không còn quân bình nữa, thành ra hình tam giác cũng méo xẹo. Vậy Tổng bí thư Lê Khả Phiêu bây giờ nắm vai trò như Wiranton ở Nam Dương chăng" Xin lỗi, còn khuya mới được như vậy. Tướng truờn mặt ra làm bình phong là tướng hết thời. Tướng chỉ mạnh khi ở hậu trường sân khấu giật dây. Phiêu chỉ là một con rối chớ không thể nào là một kẻ “tạo các vị vua”.
Vậy tướng nào nằm trong bóng tối nắm quyền lực" Chẳng có một cá nhân nào nổi bật, bởi vì các ông tướng đã “hiệp đồng tác chiến” với phe bảo thủ giáo điều và phe tham nhũng. Thế liên minh ba T “Tướng, Tham, Thủ” này chỉ có sớm nở tối tàn.
Nhưng tôi không muốn nói riêng về tướng Wiranto. Tôi muốn bàn đến tất cả các ông tướng cầm quyền, dù ra mặt hay trong bóng tối, ở mọi nơi trên thế giới xưa và nay, để đưa ra một quy luật chung như sau: Ở nơi nào loạn li nội chiến, ở những nước không có truyền thống dân chủ hay dân chủ giả tạo, dân chủ nửa vời, ở những nơi đó các ông tướng nắm thế lực chính trị. Quy luật này có sự thừa trừ nào không" Có, đó là những nước cộng sản. Tôi cũng xin bỏ qua các nước ở Nam Mỹ hay Phi Châu, nơi các ông tướng đảo chính lên đảo chính xuống, chiếm quyền rồi mất quyền như cơm bữa, nó quá nhàm. Tôi chỉ nói đến những nước quen thuộc với chúng ta nhất.
Trước hết phải kể đến Liên Sô nay chỉ còn mồ ma của nó. Lenin chết, Stalin chiếm chính quyền nhất thống sau khi đã loại trừ được Bộ trưởng Quốc phòng Trotsky. Nhưng Stalin đâu có phải là tướng" Xin đừng quên Stalin có hàm Thống chế Tổng tư lệnh trong đệ nhị thế chiến. Dĩ nhiên dưới trướng Stalin có những tướng tài, như Đại tướng Joukov, Tư lệnh mặt trận chống Đức Quốc xã, chính Joukov đã tiến vào Berlin trước cả quân đồng minh Mỹ, Anh, Pháp. Nhưng hết chiến tranh, tướng Joukov chỉ được làm tư lệnh quân khu Thủ đô Moscow. Trong thập niên 50 khi Stalin chết, nếu Khrushchev không lợi dụng Joukov để loại trừ Trùm Mật vụ Beria, cùng bè lũ Thống chế Bulganin và Malenkov, chắc cũng không ai nhớ đến Joukov. Và sau khi Khrushchev nắm chắc chức Tổng bí thư, hình bóng Joukov được cho mờ dần để về an hưởng tuổi già.
Ở Trung Quốc, sau khi Mao Trạch Đông chiếm trọn Hoa lục, các danh tướng như Bành Đức Hoài, Lâm Bưu đua nhau gục ngã thê thảm vì bị Mao nghi. Luật thừa trừ ở chỗ này. Nơi nào đảng Cộng sản mạnh, lãnh tụ đảng được tô vẽ thành thần tượng, các ông tướng chỉ có hai đường, hoặc ngấp nghé chính quyền rồi chết, hoặc chịu về đuổi gà cho vợ để được sống tàn.
Suharto ở Nam Dương xuất thân là tướng. Năm 1965, nhân vụ làm loạn của Cộng sản Nam Dương, tướng Suharto hạ bệ Sukarno. Khi lên cầm quyền, thay vì tạo ra một nước thực sự tự do dân chủ, Suharto lại tạo một chế độ độc tôn suốt 30 năm theo kiểu Tổng Thống muôn đời. Một chính quyền như vậy phải đàn áp đối lập và muốn đàn áp, tất phải mua chuộc hàng tướng tướng lãnh tay chân. Đến khi xẩy ra cuộc khủng hoảng kinh tế, dân đói khổ, sinh viên nổi loạn, Suharto phải từ chức trao quyền cho Phó là Habibie. Ông này không có thế nên phải dựa nhiều hơn vào phe tướng lãnh. Thế nhưng khi rắn không có đầu, hàng ngũ tướng lãnh sẵn rạn nứt vì triều đại tham ô, đã kình chống lẫn nhau. Đây là lúc tướng Winranto nắm quyền quân đội để trở thành một người có thế lực nhất.
Một ông tướng khác là Fidel Ramos ở Phi Luật Tân. Sau khi dân Phi nổi lên đuổi Tổng Tống Marcos ra ngoại quốc, tướng Ramos đã ngầm giúp bà Quirino lên làm Tổng Thống. Nhưng thế của bà này quá yếu, phải dựa vào tướng Ramos. Sau đó tướng Ramos được bầu làm Tổng Thống nỗ lực cũng cố nền dân chủ mới có của Phi Luật Tân. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ông nhường cho ông Phó dân sự ra tranh cử. Fidel Ramos xứng đáng là người “lính già không bao giờ chết”.
Còn ở Việt Nam có bao nhiêu danh tướng cầm quyền" Hãy nói về phía quốc gia trước. Hai ông tướng sau cùng làm Tổng Thống của Việt Nam Cộng Hòa là ông Thiệu và Big Minh. Ông Thiệu đã bỏ ra đi khi Cộng quân sắp vào Saigon và Big Minh ở lại được vinh dự làm Tổng Thống ba ngày để đầu hàng cộng sản.
Phía cộng sản, sau khi chiến tranh chấm dứt, các danh tướng đi đâu hết" Võ Nguyên Giáp được cử làm “Tư lệnh” xưởng đẻ để kiểm soát sinh sản rồi về hưu. Văn Tiến Dũng chiến thắng Mùa Xuân vừa xong đã mất chức vì buôn lậu và nhũng lạm. Chu Văn Tấn bị bắt. Chu Huy Mân bãi chức trong vòng kín đáo. Hoàng Văn Thái, Nguyễn Trọng Tấn bị giết trong những đợt đấu đá nội bộ. Định luật chung ở đây là khi đảng mạnh, đời tướng tàn. Khi đảng yếu, tướng lấn áp.
Sau khi Lê Duẫn chết, những người như Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười chứng tỏ nhân tài có “tay nghề cao” trong đảng đã hết. Đó là lúc Đại tướng Lê Đức Anh lên làm Chủ tịch nhà nước. Cái tam đầu chế chỉ đúng lúc đầu trong một thời gian ngắn, nhưng đến thời Phiêu Lương Khải, cái ba góc không còn quân bình nữa, thành ra hình tam giác cũng méo xẹo. Vậy Tổng bí thư Lê Khả Phiêu bây giờ nắm vai trò như Wiranton ở Nam Dương chăng" Xin lỗi, còn khuya mới được như vậy. Tướng truờn mặt ra làm bình phong là tướng hết thời. Tướng chỉ mạnh khi ở hậu trường sân khấu giật dây. Phiêu chỉ là một con rối chớ không thể nào là một kẻ “tạo các vị vua”.
Vậy tướng nào nằm trong bóng tối nắm quyền lực" Chẳng có một cá nhân nào nổi bật, bởi vì các ông tướng đã “hiệp đồng tác chiến” với phe bảo thủ giáo điều và phe tham nhũng. Thế liên minh ba T “Tướng, Tham, Thủ” này chỉ có sớm nở tối tàn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình