Tổng Thống Bush có thể thất cử vì tình hình kinh tế hay không" Đây là điều mà nhiều đảng viên Cộng Hòa lo ngại... mặc dù tình hình sau ngày 9/11 đã biến ưu tiên quan tâm của hầu hết dân Mỹ là đặt an ninh quốc gia trước, rồi kinh tế mới là sau... Chuyện Iraq và Saddam không trực tiếp ảnh hưởng tới đời sống dân Mỹ, dĩ nhiên. Chuyện tìm ra vũ khí sát hại hàng loạt cũng là chuyện nhỏ... Có lẽ trừ phi cuộc chiến du kích trở thành nghiêm trọng hơn, nhưng rồi TT Bush cũng có cách hóa giải bằng cách nhờ quân Liên Hiệp Quốc vào giúp ổn định, và ông Tổng Thư Ký LHQ Kofi Annan cũng đang chịu vận động và thương thảo để quốc tế cùng vào Iraq. Vấn đề chỉ là, nếu ông Clinton có thể đánh bại ông Bush Bố, người hùng Cuộc Chiến Vùng Vịnh I, bằng khẩu hiệu "It's Economy, Stupid" (Ngốc Ơi, Chuyện Kinh Tế Mà) năm 1992 thì ông Bush Con, người hùng Cuộc Chiến A Phú Hãn và Cuộc Chiến Iraq, vẫn có thể thua một ông Dân Chủ nào đó năm 2004 nếu sức kiên nhẫn của cử tri đuối dần... Điều đang thấy là điểm ông Bush đang giảm dần. Và Bạch Ốc vẫn đang đối phó bằng cách làm cho dân Mỹ lên tinh thần...
Khoan nói chuyện thâm thủng ngân sách đi, mặc dù đây là nỗi lo lớn, vì giải quyết ai cũng biết thiệt sự không dễ. Điềumột số chuyên gia kinh tế đang lấy làm phiền về cách ông Bush chiùnh là đã làm cho dân chúng lên tinh thần bằng cách giấu một số thông tin cần thiết. Mà bưng bít thông tin là điều dân Mỹ rất bực bội.
Thí dụ, như hồi cuối năm ngoái, chính phủ ông Bush đã ngưng phát hành bản tường trình hàng tháng Bureau of Labor Statistics (Thống kê Sở Lao Động, viết tắt BLS), tường trình này có tên Mass Layoff Statistics (Thống Kê Sa Thải Tập Thể) chuyên theo dõi tình hình các công ty đóng cửa khắp Hoa Kỳ. Việc ngưng phát hành này loan báo vào Ngày Trước lễ Giáng Sinh trong phẩn ghi chú của bản tường trình cuối cùng của Bộ Lao Động - một bản văn tiết lộ là có 2,150 vụ sa thải tập thể trong tháng 11, tổng cộng gần 250,000 công nhân mất việc. Một Giáng Sinh rất là buồn. Chính phủ giải thích rằng vì Bộ này tiết kiệm, cắt giảm ngân sách nên không phổ biến bản tương trình làm chi. Thế nhưng khi báo Washington Post khui ra, thì bản tường trình BLS lại được phổ biến. Dĩ nhiên, ông Bush có thể không biết chi chuyện ém tin như thế, nhưng nhất định là phải biết nội dung của một văn bản buồn mùa Giáng Sinh.
Chuyện ém tin đó không phải chỉ một lần. Thí dụ khác, như một bản nghiên cứu thực hiện theo chỉ thị của Paul O'Neill, người lúc đó là Bộ Trưởng Ngân Khố của chính phủ ông Bush, trong đó tiên đoán sẽ có thâm thủng ngân sách khổng lồ trong tương lai. Nhưng báo Financial Times trong số báo cuối tháng 5 đã khui ra rằng bản nghiên cứu đó đã khẳng định rằng chi phí hồi hưu và chi phí chăm sóc y tế cho thế hệ baby-boom (sinh vài năm sau khi Thế Chiến 2 kết thúc) sẽ thành gánh nặng ngân sách Mỹ, và rằng bản nghiên cứu đã bị chính phủ Bush gạt ra ngoài bản tổng kết ngân sách 2004 xuất bản hồi tháng 2-2003, và cùng lúc đó thì Bạch Oác vận động ào ạt cho dự luật cắt giảm thuế mà những người chống đối nói là sẽ làm thêm thâm thủng ngân sách tương lai. Báo Financial Times lúc đó viết, một viên chức của ông Bush giải thích rằng bản nghiên cứu đó chỉ đơn giản là màn tập thể dục trí óc...
Lúc đó nhiều người nghi ngờ rằng chính ông Bộ Trưởng O'Neill đã xì tin ra cho tờ Financial Times... vì bản nghiên cứu đã bị ém mà sao có ai khui ra được. Sự thực thế nào không ai biết, nhưng rồi O'Neill phải từ chức Bộ Trưởng. Cũng cần ghi nhận, theo báo Washington Post, ông O'Neill tính ưa nói thẳng, và mấy lần bày tỏ nghi ngờ về các con số kinh tế mà Bạch Oác đưa ra, và ông từng gợi ý việc ông Bush cứ xin cắt giảm thuế hoài chỉ thêm hại. Chưa hết, ông lại từng trả lời phỏng vấn rằng cuộc chiến tại Iraq có thể tốn kém tới 200 tỉ đô la, một con số làm ông Bush nổi giận trong khi Bạch Ốc đang thuyết phục quốc hội và dân chúng Mỹ rằng chiến dịch lật đổ Saddam Hussein cầm chắc là thắng và rất là rẻ... Thế cho nên, O'Neill phải rời ghế...
Rồi hồi đầu năm nay, một bản nghiên cứu tiên đoán mức tăng trưởng việc làm sẽ có nhờ kế hoạch kích thích kinh tế 674 tỉ đô la của TT Bush bỗng nhiên bị xóa sổ trên trang web của Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế (Council of Economic Advisers). Bản nghiên cứu này đã tiên đoán sức tăng trung bình 170,000 việc làm - tức là chỉ có 0.1% của lực lượng lao động - mỗi năm cho tới hết 2007. Người ta nhận thấy, ngay sau khi TT Bush đọc bài diễn văn ngân sách vaò ngày 7 tháng 1 năm 2003 trước Economic Club of Chicago thì bản nghiên cứu đó bị bóc ra khỏi trang web. Đơn giản chỉ vì có người chỉ ra rằng con số tăng trưởng như thế không có nghĩa là tăng trưởng, mà đúng ra là làm chậm lại và mất việc đi...
Dĩ nhiên là ông Bush ý thức rất rõ về nỗi lo kinh tế. Cũng hệt như Thống Đốc Gray Davis đối với tình hình kinh tế California. Vấn đề là ai cũng biết giải quyết thực sự không dễ tí nào. Và lơ lửng trên nỗi lo đó, có thể đang treo trước gió cả chiếc ghế Tổng Thống mà ông Bush đang ngồi.
Khoan nói chuyện thâm thủng ngân sách đi, mặc dù đây là nỗi lo lớn, vì giải quyết ai cũng biết thiệt sự không dễ. Điềumột số chuyên gia kinh tế đang lấy làm phiền về cách ông Bush chiùnh là đã làm cho dân chúng lên tinh thần bằng cách giấu một số thông tin cần thiết. Mà bưng bít thông tin là điều dân Mỹ rất bực bội.
Thí dụ, như hồi cuối năm ngoái, chính phủ ông Bush đã ngưng phát hành bản tường trình hàng tháng Bureau of Labor Statistics (Thống kê Sở Lao Động, viết tắt BLS), tường trình này có tên Mass Layoff Statistics (Thống Kê Sa Thải Tập Thể) chuyên theo dõi tình hình các công ty đóng cửa khắp Hoa Kỳ. Việc ngưng phát hành này loan báo vào Ngày Trước lễ Giáng Sinh trong phẩn ghi chú của bản tường trình cuối cùng của Bộ Lao Động - một bản văn tiết lộ là có 2,150 vụ sa thải tập thể trong tháng 11, tổng cộng gần 250,000 công nhân mất việc. Một Giáng Sinh rất là buồn. Chính phủ giải thích rằng vì Bộ này tiết kiệm, cắt giảm ngân sách nên không phổ biến bản tương trình làm chi. Thế nhưng khi báo Washington Post khui ra, thì bản tường trình BLS lại được phổ biến. Dĩ nhiên, ông Bush có thể không biết chi chuyện ém tin như thế, nhưng nhất định là phải biết nội dung của một văn bản buồn mùa Giáng Sinh.
Chuyện ém tin đó không phải chỉ một lần. Thí dụ khác, như một bản nghiên cứu thực hiện theo chỉ thị của Paul O'Neill, người lúc đó là Bộ Trưởng Ngân Khố của chính phủ ông Bush, trong đó tiên đoán sẽ có thâm thủng ngân sách khổng lồ trong tương lai. Nhưng báo Financial Times trong số báo cuối tháng 5 đã khui ra rằng bản nghiên cứu đó đã khẳng định rằng chi phí hồi hưu và chi phí chăm sóc y tế cho thế hệ baby-boom (sinh vài năm sau khi Thế Chiến 2 kết thúc) sẽ thành gánh nặng ngân sách Mỹ, và rằng bản nghiên cứu đã bị chính phủ Bush gạt ra ngoài bản tổng kết ngân sách 2004 xuất bản hồi tháng 2-2003, và cùng lúc đó thì Bạch Oác vận động ào ạt cho dự luật cắt giảm thuế mà những người chống đối nói là sẽ làm thêm thâm thủng ngân sách tương lai. Báo Financial Times lúc đó viết, một viên chức của ông Bush giải thích rằng bản nghiên cứu đó chỉ đơn giản là màn tập thể dục trí óc...
Lúc đó nhiều người nghi ngờ rằng chính ông Bộ Trưởng O'Neill đã xì tin ra cho tờ Financial Times... vì bản nghiên cứu đã bị ém mà sao có ai khui ra được. Sự thực thế nào không ai biết, nhưng rồi O'Neill phải từ chức Bộ Trưởng. Cũng cần ghi nhận, theo báo Washington Post, ông O'Neill tính ưa nói thẳng, và mấy lần bày tỏ nghi ngờ về các con số kinh tế mà Bạch Oác đưa ra, và ông từng gợi ý việc ông Bush cứ xin cắt giảm thuế hoài chỉ thêm hại. Chưa hết, ông lại từng trả lời phỏng vấn rằng cuộc chiến tại Iraq có thể tốn kém tới 200 tỉ đô la, một con số làm ông Bush nổi giận trong khi Bạch Ốc đang thuyết phục quốc hội và dân chúng Mỹ rằng chiến dịch lật đổ Saddam Hussein cầm chắc là thắng và rất là rẻ... Thế cho nên, O'Neill phải rời ghế...
Rồi hồi đầu năm nay, một bản nghiên cứu tiên đoán mức tăng trưởng việc làm sẽ có nhờ kế hoạch kích thích kinh tế 674 tỉ đô la của TT Bush bỗng nhiên bị xóa sổ trên trang web của Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế (Council of Economic Advisers). Bản nghiên cứu này đã tiên đoán sức tăng trung bình 170,000 việc làm - tức là chỉ có 0.1% của lực lượng lao động - mỗi năm cho tới hết 2007. Người ta nhận thấy, ngay sau khi TT Bush đọc bài diễn văn ngân sách vaò ngày 7 tháng 1 năm 2003 trước Economic Club of Chicago thì bản nghiên cứu đó bị bóc ra khỏi trang web. Đơn giản chỉ vì có người chỉ ra rằng con số tăng trưởng như thế không có nghĩa là tăng trưởng, mà đúng ra là làm chậm lại và mất việc đi...
Dĩ nhiên là ông Bush ý thức rất rõ về nỗi lo kinh tế. Cũng hệt như Thống Đốc Gray Davis đối với tình hình kinh tế California. Vấn đề là ai cũng biết giải quyết thực sự không dễ tí nào. Và lơ lửng trên nỗi lo đó, có thể đang treo trước gió cả chiếc ghế Tổng Thống mà ông Bush đang ngồi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình