Có bao giờ cả phố Little Saigon dọn sang tiểu bang khác" Dĩ nhiên, chuyện này gần như không bao giờ bạn có thể hình dung nổi, bởi vì đó là một trong những nơi mà một nhóm dân thiểu số đã gắn liền sự trưởng thành lịch sử của họ với một điạ danh. Cũng hệt như người Hoa đối với Chinatown tại San Francisco, đời sống người Việt đã gắn liền với hình ảnh thương xá Phước Lộc Thọ ở Quận Cam, hay Lion Plaza ở San Jose. Dù vậy, khi nhìn ra ngoài vòng cộng đồng kinh doanh Việt, chúng ta đang bắt đầu thấy nhiều công ty Hoa Kỳ đang lặng lẽ rời bỏ California.
Vì thuế cao, vì thêm nhiều luật lệ và vì chi phí kinh doanh tăng hơn, tiểu bang California đang trở thành mảnh đất màu mỡ để cho các tiểu bang khác đưa người tới mời gọi các công ty hãy dọn xưởng sang các tiểu bang đó. Và các nơi đó đã đưa ra các ưu đãi mà California không thể nào cung cấp nổi. Thế là một hiện tượng đang xảy ra: nhiều công ty đang rủ nhau dọn khỏi tiểu bang California.
Trong các tuần mới đây, cơ xưởng đồ gốm Ceradyne loan báo rằng hãng có thể rời bỏ Costa Mesa để dọn sang Lexington, KY., nơi tiểu bang sau này hứa hẹn cho tiết kiệm thuế 2 triệu đô la và thị xã hứa làm gấp giấy phép xây một xưởng mới. Có một điều mà California không bao giờ đua nổi với nơi đó: giá điện thấp hơn 2/3 giá mà công ty đang trả tại Costa Mesa (Quận Cam).
Rồi một công ty có bản doanh ở Irvine là Fidelity National Financial, hãng bảo hiểm bằng khoán nhà lớn nhất Hoa Kỳ, sẽ dọn công ty sang Jacksonville, Fla., với các ưu đãi trị giá 12.5 triệu đô la do địa phương mới cống hiến, nhờ thuế hạ và giá đất rẻ. Nói ngắn gọn, làm kinh doanh ở California càng lúc càng tốn kém hơn.
Thực sự, California có những ưu thế mà các tiểu bang khác không so sánh nổi. Đó là điều mà David Biggs tìm cách chứng minh. Biggs -- giám đốc phát triển kinh tế của thị xã Huntington Beach, cũng ở Quận Cam, nơi có những cuộc thi trượt sóng nổi tiếng quốc tế - trình bày rằng Nam California có nhiều hải cảng thuận lợi, có lực lượng lao động trình độ và khả năng cao, và khí hậu kể như tuyệt hảo quanh năm nắng ấm. Nhưng Biggs rồi cũng nhìn nhận, "Tại California, nói chung, chúng ta vẫn cứ làm đủ thứ chuyện khó dễ để các hãng hưởng phải dọn đi."
"Giá workers'comp tăng vọt hết cỡ nói, và rồi California không giúp gì được cho các kinh doanh nhỏ nữa." Đó là lời nhận xét của Bob Potter, người đã dụ dỗ 70 công ty California dọn xưởng sang tiểu bang Idaho.
Chiến lược của Potter rất đơn giản. Ông chĩa mũi dùi vào các công ty đang có lời, mà các công ty này có chưa tới 50 nhân viên, tại các thị xã chi phí cao. Potter nói, ông chỉ tuyển mộ các hãng ở California, bởi vì ông trước kia đã làm việc ở đây, nên còn nhiều quen biết, và "quá dễ mà," vì làm ăn ở California quá tốn kém.
Bản thăm dò Orange County Executives Survey năm nay, do Đại Học UCI thực hiện, đã ghi nhận có một số công ty dự tính dọn khỏi California. Một phần tư của số 302 người giám đốc được thăm dò đã dự đoán rằng công ty của họ sẽ mở rộng hay là sẽ dọn ra ngoài Quận Cam trong vòng 5 năm. Trong đó, 36% sẽ dọn sang tiểu bang khác, và 18% sẽ dọn sang nước khác.
Đúng vậy. Gần như ai cũng biết California có thuế cao, giá workers'comp cao, giá điện cao, giá đất cao, luật lệ phức tạp... nhưng người Việt Nam mình từ khắp các nơi vẫn muốn dọn về đây. Đơn giản lắm, chỉ cần đi bộ giữa phố Việt, chen chúc giữa những dòng người Việt, và cười giỡn với nhau bằng tiếng Việt - đó là những ưu đãi mà không tiểu bang nào cung cấp nhiều như California, nơi đã đem hồn văn hóa Việt vào các địa danh như Westminster, Garden Grove, San Jose... Những cái này thì không tiền bạc nào mua nổi vậy.
Cũng như Sài Gòn, Hà Nội, Nha Trang, Huế... mỗi nơi đều có một hồn văn hóa riêng, các địa danh như Little Saigon (Quận Cam), Lion Plaza (San Jose), Eden (Virginia)... cũng đang có các dấu ấn riêng biệt rất là Việt Nam. Không gì thay thế nổi. Đó là lý do những nơi này càng lúc càng đông người Việt đổ về vậy.
Vì thuế cao, vì thêm nhiều luật lệ và vì chi phí kinh doanh tăng hơn, tiểu bang California đang trở thành mảnh đất màu mỡ để cho các tiểu bang khác đưa người tới mời gọi các công ty hãy dọn xưởng sang các tiểu bang đó. Và các nơi đó đã đưa ra các ưu đãi mà California không thể nào cung cấp nổi. Thế là một hiện tượng đang xảy ra: nhiều công ty đang rủ nhau dọn khỏi tiểu bang California.
Trong các tuần mới đây, cơ xưởng đồ gốm Ceradyne loan báo rằng hãng có thể rời bỏ Costa Mesa để dọn sang Lexington, KY., nơi tiểu bang sau này hứa hẹn cho tiết kiệm thuế 2 triệu đô la và thị xã hứa làm gấp giấy phép xây một xưởng mới. Có một điều mà California không bao giờ đua nổi với nơi đó: giá điện thấp hơn 2/3 giá mà công ty đang trả tại Costa Mesa (Quận Cam).
Rồi một công ty có bản doanh ở Irvine là Fidelity National Financial, hãng bảo hiểm bằng khoán nhà lớn nhất Hoa Kỳ, sẽ dọn công ty sang Jacksonville, Fla., với các ưu đãi trị giá 12.5 triệu đô la do địa phương mới cống hiến, nhờ thuế hạ và giá đất rẻ. Nói ngắn gọn, làm kinh doanh ở California càng lúc càng tốn kém hơn.
Thực sự, California có những ưu thế mà các tiểu bang khác không so sánh nổi. Đó là điều mà David Biggs tìm cách chứng minh. Biggs -- giám đốc phát triển kinh tế của thị xã Huntington Beach, cũng ở Quận Cam, nơi có những cuộc thi trượt sóng nổi tiếng quốc tế - trình bày rằng Nam California có nhiều hải cảng thuận lợi, có lực lượng lao động trình độ và khả năng cao, và khí hậu kể như tuyệt hảo quanh năm nắng ấm. Nhưng Biggs rồi cũng nhìn nhận, "Tại California, nói chung, chúng ta vẫn cứ làm đủ thứ chuyện khó dễ để các hãng hưởng phải dọn đi."
"Giá workers'comp tăng vọt hết cỡ nói, và rồi California không giúp gì được cho các kinh doanh nhỏ nữa." Đó là lời nhận xét của Bob Potter, người đã dụ dỗ 70 công ty California dọn xưởng sang tiểu bang Idaho.
Chiến lược của Potter rất đơn giản. Ông chĩa mũi dùi vào các công ty đang có lời, mà các công ty này có chưa tới 50 nhân viên, tại các thị xã chi phí cao. Potter nói, ông chỉ tuyển mộ các hãng ở California, bởi vì ông trước kia đã làm việc ở đây, nên còn nhiều quen biết, và "quá dễ mà," vì làm ăn ở California quá tốn kém.
Bản thăm dò Orange County Executives Survey năm nay, do Đại Học UCI thực hiện, đã ghi nhận có một số công ty dự tính dọn khỏi California. Một phần tư của số 302 người giám đốc được thăm dò đã dự đoán rằng công ty của họ sẽ mở rộng hay là sẽ dọn ra ngoài Quận Cam trong vòng 5 năm. Trong đó, 36% sẽ dọn sang tiểu bang khác, và 18% sẽ dọn sang nước khác.
Đúng vậy. Gần như ai cũng biết California có thuế cao, giá workers'comp cao, giá điện cao, giá đất cao, luật lệ phức tạp... nhưng người Việt Nam mình từ khắp các nơi vẫn muốn dọn về đây. Đơn giản lắm, chỉ cần đi bộ giữa phố Việt, chen chúc giữa những dòng người Việt, và cười giỡn với nhau bằng tiếng Việt - đó là những ưu đãi mà không tiểu bang nào cung cấp nhiều như California, nơi đã đem hồn văn hóa Việt vào các địa danh như Westminster, Garden Grove, San Jose... Những cái này thì không tiền bạc nào mua nổi vậy.
Cũng như Sài Gòn, Hà Nội, Nha Trang, Huế... mỗi nơi đều có một hồn văn hóa riêng, các địa danh như Little Saigon (Quận Cam), Lion Plaza (San Jose), Eden (Virginia)... cũng đang có các dấu ấn riêng biệt rất là Việt Nam. Không gì thay thế nổi. Đó là lý do những nơi này càng lúc càng đông người Việt đổ về vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình