Hỏi (Bà Hoàng B.T.L): Tôi cùng chồng tôi chung sống với nhau tính đến nay gần được 8 năm. Chúng tôi cùng đứng tên chung để mua nhà và những đồ đạc đắt tiền trong nhà. Ngoài ra chúng tôi cùng đứng chung trương mục tại ngân hàng.
Về trương mục cho chi phiếu cá nhân, chúng tôi đã đồng ý là phải có hai người cùng ký tên. Tôi giữ cuốn chi phiếu. Tuy nhiên, vào lúc mở các trương mục này chúng tôi có yêu cầu ngân hàng cấp cho chúng tôi một thẻ để khi cần thiết chúng tôi có thể rút tiền.
Mặc dâù chúng tôi đã đồng ý là khi rút tiền cần phải có sự đồng ý và ký tên của 2 người, nhưng chồng tôi đã đồng ý để tôi giữ thẻ.
Riêng phần tôi, tôi cũng có riêng một trương mục tiết kiệm cùng với thẻ rút tiền mặt khi cần thiết.
Cách đây gần 6 tháng, chúng tôi đã sống riêng, vì chồng tôi đã dọn đến cùng ở chung với một người bạn của ông ta nhưng thỉnh thoảng vẫn về nhà để lấy những đồ đạc cần thiết mà ông vẫn còn để lại khi dọn ra ở riêng.
Hiện ông ta không còn sống chung với bạn của ông ta nữa mà đã sống chính thức với bạn gái của ông ta.
Lần cuối khi ông ta về nhà lấy đồ đạc, vì tôi bị bệnh nên đã đưa thẻ rút tiền và nhờ ông ta ra bưu điện trả giúp tôi các bill điện, nước và điện thoại.
Năm ngày sau, ông ta đã mang trả lại tôi các thẻ rút tiền và các giấy biên nhận là đã trả tiền.
Gần đây khi tôi nhận được thư của ngân hàng tôi mới phát hiện ra rằng tiền ở trong cả hai trương mục của tôi đã bị ai đó rút ra gần hết.
Tôi bèn gọi điện thoại hỏi chồng tôi thì được cho biết là ông ta đã tự động rút tiền để giải quyết công chuyện riêng.
Xin LS cho biết là tôi có thể thưa chồng tôi trước pháp luật về hành động này của ông ta hay không"
Trả lời: Trước khi trả lời câu hỏi mà bà đã đặt ra thiết tưởng chúng ta cần phải hiểu rõ ý nghĩa của một vài thuật ngữ pháp lý liên hệ đến vấn đề.
“Fraudulent misappropriation” (tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá, tội lạm dụng tài sản một cách khi trá). “Thuật từ được dùng để chỉ sự xử dụng tài sản hoặc ngân quỹ của người khác một cách khi trá, hoặc sự xử dụng ngân quỹ hoặc tài sản đó một cách gian trá vì lợi ích của bất cứ người nào khác hơn là người mà tiền bạc hoặc tài sản đó thuộc về họ. Ví dụ; sự xử dụng quỹ tín thác một cách khi trá vào mục đích khác hơn là mục đích được ủy thác.” (The term used to refer to the use of the property or funds of another person fraudulently, or the use of such funds or property fraudulently for the benefit of any person other than the one to whom the money or property belongs. For example; fraudulently using trust funds for a purpose other than the purpose authorised).
“larceny” (tội ăn cắp) có thể được định nghĩa là một “sự vi phạm theo án lệ với ý đồ gian lận và không có sự đồng ý của chủ nhân hoặc không đòi lại quyền lợi với thiện ý, lấy và mang đi bất cứ vật gì có thể lấy cắp được với ý định, vào lúc lấy vật đó, tước đoạt chủ nhân của món đồ một cách vĩnh viễn.” (The offence at common law of fraudulently and without the consent of the owner or claim of right made in good faith, taking and caring away anything capable of being stolen with intent, at the time of such taking, permanently to deprive the owner of it).
Sự phân biệt về “tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá” và “tội ăn cắp” đã được đề cập đến bởi Tối Cao Pháp Viện Liên Bang trong vụ Croton (1967)117 CLR 326.
Trong vụ đó, C là một người đàn ông đã lập gia đình nhưng đang sống ly thân với vợ của ông ta, và đã có quan hệ ngoại hôn, sống chung với một người đàn bà tên là W.
C và W đã mở một “trương mục chung” (a joint account) tại ngân hàng, và đã đồng ý là mỗi người đều có quyền xử dụng riêng.
Cả hai đã đồng ý là tiêu xài bằng tiền lương của C, và để dành tiền lương của W bằng cách ký thác vào trương mục. C là người giữ “cuốn sổ ngân hàng” [sổ trương mục] (bank book, account book).
Vào ngày 4.7.1967, C rút trong trương mục ra $130. Vào ngày 7 tháng 4, sau khi cãi vã với W, ông ta lại rút thêm $100 nữa, rồi ông ta rút hết số tiền còn lại trong trương mục là $736. Cùng ngày hôm đó, ông ta đã ký gởi $220 vào trương mục tiết kiệm của ông ta tại một ngân hàng khác. Sau đó, ông ta thú nhận là đã rút số tiền đó trong trương mục chung của hai người và ký thác vào trương mục riêng dưới tên của ông ta. Ông ta cũng ký gởi thêm $600 đồng vào trương mục riêng mà sau đó ông ta thú nhận là một phần của số tiền đó do ông rút ra từ trương mục chung của hai người. Bà W cho biết rằng bà ta hoàn toàn không ủy thác cho ông C rút tiền, và hoàn toàn không biết việc ông C rút tiền cho đến ngày 6 tháng 6.
Ông C sau đó bị kết buộc “tội trộm” [cắp] liên hệ đến ba lần rút tiền ra khỏi trương mục chung của hai người, vì theo điều 162 của “Đạo Luật Hình Sự” (the Crimes Act) thì: “người có quyền sở hữu chung mà người đó ăn cắp hoặc biển thủ bất cứ tài sản nào thuộc quyền sở hữu chung thì có thể bị kết tội trộm giống như đương sự không phải là người có quyền sở hữu chung của tài sản [mà đương sự] đã ăn cắp” (one joint owner who steals or embezzles any property belonging to joint owners may be convicted of larceny as if he were not a joint owner of the property stolen).
Tuy nhiên, vào lúc kháng án, Tối Cao Pháp Viện Liên Bang đã tha bổng cho đương sự vì cho rằng:
Việc C nhận tiền từ ngân hàng không thể bị kết buộc tội trộm vì nhiều lý do. Lý do thứ nhất là việc chuyển tiền từ ngân hàng sang tay của C là một hành động tự nguyện của ngân hàng. C đã không tước đoạt quyền sở hữu của ngân hàng trái với ước muốn của ngân hàng vào lúc nhận tiền. Lý do thứ hai là bà W chưa bao giờ thủ đắc số tiền đó, cũng như ngân hàng không phải là người đại lý để giữ số tiền đó cho chính bản thân của bà W. Hơn nữa, quyền sở hữu về số tiền đó thuộc về ngân hàng ngay trước khi ngân hàng trao cho C, và không thuộc về bà W, cũng như không thuộc về ông C lẫn bà W với tư cách là người có quyền sở hữu chung.
Tòa cũng đã bác bỏ luận điểm cho rằng ông C là “bailee” của số tiền mà ông đã nhận từ ngân hàng. [bailee (người nhận hàng hóa để bảo quản): Người mà quyền sở hữu về hàng hóa được giao phó [để bảo quản] bởi chủ nhân nhưng chủ nhân không có ý định chuyển nhượng quyền sở hữu đó cho đương sự. (A person to whom the possession of goods is entrusted by the owner but the owner has no intention to transfer ownership to him)].
Dựa vào pháp luật cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng việc bà muốn đưa chồng bà ra trước pháp luật là một điều khó có thể thực hiện được, vì chính bản thân bà và chồng của bà đã đồng ý để cùng xử dụng chung một trương mục. Hơn nữa, thật là khó khăn cho bà trong việc trưng dẫn bằng chứng để chứng minh rằng chồng của bà đã rút tiền trong trương mục của bà mà không có sự cho phép của bà.
Khi một người trao cho người khác thẻ rút tiền của mình và cho họ biết số mật mã cá nhân trên tấm thẻ đó, thì hành động đó được xem là người trao quyền có ý định cho phép người kia xử dụng tấm thể đó cho đến lúc lấy lại thẻ, hoặc cho đến lúc chủ nhân thông báo cho ngân hàng để ngăn chận việc xử dụng tấm thẻ đó.
Nếu bà còn thắc mắc, xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Về trương mục cho chi phiếu cá nhân, chúng tôi đã đồng ý là phải có hai người cùng ký tên. Tôi giữ cuốn chi phiếu. Tuy nhiên, vào lúc mở các trương mục này chúng tôi có yêu cầu ngân hàng cấp cho chúng tôi một thẻ để khi cần thiết chúng tôi có thể rút tiền.
Mặc dâù chúng tôi đã đồng ý là khi rút tiền cần phải có sự đồng ý và ký tên của 2 người, nhưng chồng tôi đã đồng ý để tôi giữ thẻ.
Riêng phần tôi, tôi cũng có riêng một trương mục tiết kiệm cùng với thẻ rút tiền mặt khi cần thiết.
Cách đây gần 6 tháng, chúng tôi đã sống riêng, vì chồng tôi đã dọn đến cùng ở chung với một người bạn của ông ta nhưng thỉnh thoảng vẫn về nhà để lấy những đồ đạc cần thiết mà ông vẫn còn để lại khi dọn ra ở riêng.
Hiện ông ta không còn sống chung với bạn của ông ta nữa mà đã sống chính thức với bạn gái của ông ta.
Lần cuối khi ông ta về nhà lấy đồ đạc, vì tôi bị bệnh nên đã đưa thẻ rút tiền và nhờ ông ta ra bưu điện trả giúp tôi các bill điện, nước và điện thoại.
Năm ngày sau, ông ta đã mang trả lại tôi các thẻ rút tiền và các giấy biên nhận là đã trả tiền.
Gần đây khi tôi nhận được thư của ngân hàng tôi mới phát hiện ra rằng tiền ở trong cả hai trương mục của tôi đã bị ai đó rút ra gần hết.
Tôi bèn gọi điện thoại hỏi chồng tôi thì được cho biết là ông ta đã tự động rút tiền để giải quyết công chuyện riêng.
Xin LS cho biết là tôi có thể thưa chồng tôi trước pháp luật về hành động này của ông ta hay không"
Trả lời: Trước khi trả lời câu hỏi mà bà đã đặt ra thiết tưởng chúng ta cần phải hiểu rõ ý nghĩa của một vài thuật ngữ pháp lý liên hệ đến vấn đề.
“Fraudulent misappropriation” (tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá, tội lạm dụng tài sản một cách khi trá). “Thuật từ được dùng để chỉ sự xử dụng tài sản hoặc ngân quỹ của người khác một cách khi trá, hoặc sự xử dụng ngân quỹ hoặc tài sản đó một cách gian trá vì lợi ích của bất cứ người nào khác hơn là người mà tiền bạc hoặc tài sản đó thuộc về họ. Ví dụ; sự xử dụng quỹ tín thác một cách khi trá vào mục đích khác hơn là mục đích được ủy thác.” (The term used to refer to the use of the property or funds of another person fraudulently, or the use of such funds or property fraudulently for the benefit of any person other than the one to whom the money or property belongs. For example; fraudulently using trust funds for a purpose other than the purpose authorised).
“larceny” (tội ăn cắp) có thể được định nghĩa là một “sự vi phạm theo án lệ với ý đồ gian lận và không có sự đồng ý của chủ nhân hoặc không đòi lại quyền lợi với thiện ý, lấy và mang đi bất cứ vật gì có thể lấy cắp được với ý định, vào lúc lấy vật đó, tước đoạt chủ nhân của món đồ một cách vĩnh viễn.” (The offence at common law of fraudulently and without the consent of the owner or claim of right made in good faith, taking and caring away anything capable of being stolen with intent, at the time of such taking, permanently to deprive the owner of it).
Sự phân biệt về “tội lạm dụng ngân quỹ một cách gian trá” và “tội ăn cắp” đã được đề cập đến bởi Tối Cao Pháp Viện Liên Bang trong vụ Croton (1967)117 CLR 326.
Trong vụ đó, C là một người đàn ông đã lập gia đình nhưng đang sống ly thân với vợ của ông ta, và đã có quan hệ ngoại hôn, sống chung với một người đàn bà tên là W.
C và W đã mở một “trương mục chung” (a joint account) tại ngân hàng, và đã đồng ý là mỗi người đều có quyền xử dụng riêng.
Cả hai đã đồng ý là tiêu xài bằng tiền lương của C, và để dành tiền lương của W bằng cách ký thác vào trương mục. C là người giữ “cuốn sổ ngân hàng” [sổ trương mục] (bank book, account book).
Vào ngày 4.7.1967, C rút trong trương mục ra $130. Vào ngày 7 tháng 4, sau khi cãi vã với W, ông ta lại rút thêm $100 nữa, rồi ông ta rút hết số tiền còn lại trong trương mục là $736. Cùng ngày hôm đó, ông ta đã ký gởi $220 vào trương mục tiết kiệm của ông ta tại một ngân hàng khác. Sau đó, ông ta thú nhận là đã rút số tiền đó trong trương mục chung của hai người và ký thác vào trương mục riêng dưới tên của ông ta. Ông ta cũng ký gởi thêm $600 đồng vào trương mục riêng mà sau đó ông ta thú nhận là một phần của số tiền đó do ông rút ra từ trương mục chung của hai người. Bà W cho biết rằng bà ta hoàn toàn không ủy thác cho ông C rút tiền, và hoàn toàn không biết việc ông C rút tiền cho đến ngày 6 tháng 6.
Ông C sau đó bị kết buộc “tội trộm” [cắp] liên hệ đến ba lần rút tiền ra khỏi trương mục chung của hai người, vì theo điều 162 của “Đạo Luật Hình Sự” (the Crimes Act) thì: “người có quyền sở hữu chung mà người đó ăn cắp hoặc biển thủ bất cứ tài sản nào thuộc quyền sở hữu chung thì có thể bị kết tội trộm giống như đương sự không phải là người có quyền sở hữu chung của tài sản [mà đương sự] đã ăn cắp” (one joint owner who steals or embezzles any property belonging to joint owners may be convicted of larceny as if he were not a joint owner of the property stolen).
Tuy nhiên, vào lúc kháng án, Tối Cao Pháp Viện Liên Bang đã tha bổng cho đương sự vì cho rằng:
Việc C nhận tiền từ ngân hàng không thể bị kết buộc tội trộm vì nhiều lý do. Lý do thứ nhất là việc chuyển tiền từ ngân hàng sang tay của C là một hành động tự nguyện của ngân hàng. C đã không tước đoạt quyền sở hữu của ngân hàng trái với ước muốn của ngân hàng vào lúc nhận tiền. Lý do thứ hai là bà W chưa bao giờ thủ đắc số tiền đó, cũng như ngân hàng không phải là người đại lý để giữ số tiền đó cho chính bản thân của bà W. Hơn nữa, quyền sở hữu về số tiền đó thuộc về ngân hàng ngay trước khi ngân hàng trao cho C, và không thuộc về bà W, cũng như không thuộc về ông C lẫn bà W với tư cách là người có quyền sở hữu chung.
Tòa cũng đã bác bỏ luận điểm cho rằng ông C là “bailee” của số tiền mà ông đã nhận từ ngân hàng. [bailee (người nhận hàng hóa để bảo quản): Người mà quyền sở hữu về hàng hóa được giao phó [để bảo quản] bởi chủ nhân nhưng chủ nhân không có ý định chuyển nhượng quyền sở hữu đó cho đương sự. (A person to whom the possession of goods is entrusted by the owner but the owner has no intention to transfer ownership to him)].
Dựa vào pháp luật cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng việc bà muốn đưa chồng bà ra trước pháp luật là một điều khó có thể thực hiện được, vì chính bản thân bà và chồng của bà đã đồng ý để cùng xử dụng chung một trương mục. Hơn nữa, thật là khó khăn cho bà trong việc trưng dẫn bằng chứng để chứng minh rằng chồng của bà đã rút tiền trong trương mục của bà mà không có sự cho phép của bà.
Khi một người trao cho người khác thẻ rút tiền của mình và cho họ biết số mật mã cá nhân trên tấm thẻ đó, thì hành động đó được xem là người trao quyền có ý định cho phép người kia xử dụng tấm thể đó cho đến lúc lấy lại thẻ, hoặc cho đến lúc chủ nhân thông báo cho ngân hàng để ngăn chận việc xử dụng tấm thẻ đó.
Nếu bà còn thắc mắc, xin gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình