Hỏi (bà Trần T.H.T.): Cách đây gần 3 năm tôi có nhờ một văn phòng luật sư lo giúp hồ sơ tranh tụng để đòi chia tài sản với chồng tôi. Vụ kiện đang tiến hành thì chúng tôi đồng ý trở lại sống chung với nhau.
Tuy đã đồng ý trở lại chung sống với nhau, nhưng vì tình cảm thì như bát nước đầy, khi đã đổ thì không thể nào hốt lại cho đầy như cũ. Thế là tuy hai chúng tôi cùng sống chung nhà, nhưng tình cảm thì không còn đậm đà như xưa.
Đầu năm 2001, chồng tôi đã trở lại Việt Nam lần đầu thăm quê, rồi cũng cuối năm đó ông ta lại về một lần nữa với lý do là nghiên cứu để đầu tư. Sau hai lần về thăm quê, tôi thấy có sự khác thường về mặt tình cảm trong con người của chồng tôi. Mặc dầu thỉnh thoảng chúng tôi vẫn còn chăn gối, nhưng dường như đây là việc làm bất đắc dĩ của ông ta.
Sau đó tôi khám phá ra là ông ta đã lén lút thư từ qua lại với một người con gái tại Việt Nam bằng cách dùng địa chỉ hộp thư tại bưu điện. Khi phát hiện được điều này, chúng tôi đã cãi vã nhau, và tôi cảm thấy trong tôi tình cảm vợ chồng không còn nữa.
Sau trận cãi vã đó, ông ta lại về Việt Nam. Phần tôi vì buồn bực nên đã sa ngã và đã mang thai với một người khác. Sau khi tôi hạ sinh được một cháu trai, ông ta vẫn đi đi về về Việt Nam như là chuyện đi làm ăn xuyên bang.
Gần đây sau chuyến đi Việt Nam, ông ta trở lại Úc và yêu cầu tôi phải cho em bé đi thử nghiệm DNA trước khi tiếp tục trả tiến cấp dưỡng.
Tôi cho ông ta biết rằng, tôi không muốn thử nghiệm DNA và cũng không cần ông ta trả tiền cấp dưỡng cho em bé nữa.
Ông ta không đồng ý điều này, nên đã nhờ luật sư và hiện tòa án gia đình đã đưa ra án lệnh buộc tôi phải cùng em bé đi thử nghiệm DNA.
Chồng tôi đã mướn văn phòng luật sư mà 3 năm trước đây tôi đã mướn văn phòng nàyï để yêu cầu họ lập thủ tục chia tài sản với chồng tôi.
Xin LS cho biết là văn phòng luật sư đó có quyền đại diện cho chồng tôi trong thủ tục đòi ly dị, phân chia tài sản, và trả tiền cấp dưỡng cho con tôi hay không" Báo cho LS biết là 3 năm trước, khi mướn luật sư mà hiện thời ông ta đang mướn, tôi đã khẩn khoản khai báo tất cả những điều cần thiết cho vụ tranh tụng hồi đó. Mặc dầu hiện giờ vụ tranh tụng của chồng tôi được một luật sư khác của văn phòng đó đại diện.
Trả lời: Vấn đề đặt ra ở đây là liệu những dự kiện hoặc tin tức thâu thập được từ cuộc đối thoại 3 năm trước đây giữa bà với văn phòng luật sư, mà văn phòng đó hiện giờ đang đại diện cho chồng bà, có làm thiệt hại cho quyền lời của bà trong vụ tranh tụng hiện thời hay không"
Theo nguyên tắc về đạo đức pháp lý, thì luật sư không được dùng những tin tức hoặc các dự kiện riêng tư mà thân chủ đã khai báo trước đây để chống lại thân chủ của mình, hoặc nếu những tin tức hoặc dự kiện đó gây thiệt hại cho thân chủ cũ của mình.
Tại Hoa Kỳ, “Pháp Điển làm Mẫu Mực” [the Model Code DR 5-105(D)] quy định rằng nếu bất cứ một luật sư nào trong công ty bị tuyên bố không đủ năng cách để đại diện cho thân chủ bởi vì có “sự tương phản về quyền lợi” (a conflict of interest), thì “tất cả các luật sư trong công ty bị tuyên bố là không đủ năng cách.” (all the lawyers in the firm are disqualified). Pháp điển này đã căn cứ vào khái niệm là tất cả các luật sư làm việc trong cùng một công ty thường trò chuyện và chia xẻ những tin tức riêng tư với nhau.
Tại Anh Quốc, theo nguyên tắc, một luật sư không được đại diện trong vụ tranh tụng nếu sự đại diện đó gây thiệt hại cho thân chủ cũ của mình. Nguyên tắc này dựa vào sự xét nghiệm về mối bất hòa và sự tổn hại thực sự như đã được xét xử trong vụ Rakusen kiện Ellis, Munday and Clarke.
Trong vụ đó, Munday và Clarke là 2 luật sư làm chung công ty. Họ thường có thói quen là làm việc riêng biệt nhau và không tìm hiểu về thân chủ của nhau.
Rakusen đến gặp Munday để yêu cầu luật sư này cố vấn về “sự khiếu kiện đối với việc bị đuổi sở một cách sai trái.” (an action for wrongful dismissal). Nhưng sau đó đương sự đã đổi luật sư và bắt đầu khởi kiện.
Clarke đi vắng và hoàn toàn không hay biết gì về việc Rakusen đến công ty để gặp Munday hầu xin cố vấn về việc khiếu nại đó.
Sau khi trở về công ty, Clark được ủy thác để đại diện cho công ty mà Rakusen đang kiện công ty đó đã đuổi đương sự một cách sai trái.
Rakusen bèn xin án lệnh để tòa không cho Clarke đại diện cho công ty. Tòa đã đưa ra án lệnh đó. Luật sư Clarke bèn kháng án.
Tòa đã tuyên bố rằng có những tin tức riêng tư được Rakusen cung cấp cho luật sư Munday mà luật sư này, và chỉ luật sư này thôi, đã cố vấn cho Rakusen. Nếu luật sư Munday sau đó được chỉ định để đại diện cho công ty mà Rakusen đã tố giác là đã đuổi đương sự một cách sai trái, thì Munday không thể nào hoàn tất nhiệm vụ của đương sự nếu đương sự đại diện cho công ty đó trong vụ tranh tụng mà không xử dụng đến các tin tức riêng biệt do Rakusen đã cung cấp trước đây.
Đây là trường hợp điển hình mà một người không thể tự đặt mình vào vị thế đó khi mình không thể xóa bỏ được trong tâm trí của mình toàn bộ tin tức mà mình đã nghe được trước đó.
Nhưng trong vụ kiện này, luật sư Clarke đã đi vắng và hoàn toàn không hay biết gì về việc luật sư Munday tiếp xúc với Rakusen. Ông ta cũng không bao giờ gặp Rakusen trước đó, và là một người hoàn toàn xa lạ đối với Rakusen trong vụ kiện này.
Hơn nữa, tất cả các luật sư của công ty đã ngưng đại diện cho Rakusen trước khi án lệnh được ban hành.
Trong tình huống đó tòa không thấy có lý do nào để ngăn cản việc Clarke đại diện cho công ty đã sa thải Rakusen hầu đương đầu với vụ kiện mà Rakusen đã khởi động.
Cuối cùng tòa đã hủy bỏ án lệnh và cho phép luật sư Clarke đại diện trong vụ kiện.
Nguyên tắc vừa nêu trên của tòa án Anh Quốc chỉ được chấp nhận bởi hệ thống tư pháp tại Úc trên một vài khía cạnh.
Liên hệ đến vấn đề tương phản trong các vụ tranh tụng gia đình, nguyên tắc hiện hành tại Úc cũng như tại Hoa kỳ đã xem các thành viên của gia đình như là một đơn vị và đã cho phép các luật sư dàn xếp sự tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình.
Tại Hoa Kỳ, án lệ đã hỗ trợ cho khái niệm rằng khi sự đại diện chung xảy ra và thân chủ biết được sự quan hệ của phía bên kia đối với văn phòng luật sư, thì văn phòng luật sư không vì thế mà bị tuyên bố là không đủ năng cách để đại diện cho một bên đương sự khi có sự xung đột xảy ra.
Dựa và luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn, bà có thể thấy được rằng việc công ty luật sư đó có được phép đại diện cho chồng của bà trong vụ kiện liên hệ việc chia tài sản, hoặc quyền nuôi giữ con hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác, mà những yếu tố đó tựu trung sẽ được tòa xét nghiệm dựa vào nguyên tắc là liệu sự đại diện đó có đưa đến việc tương phản và gây ra sự thiệt hại thực sự cho bà hay không.
Nếu bà vẫn còn thắc mắc xin liên lạc điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Tuy đã đồng ý trở lại chung sống với nhau, nhưng vì tình cảm thì như bát nước đầy, khi đã đổ thì không thể nào hốt lại cho đầy như cũ. Thế là tuy hai chúng tôi cùng sống chung nhà, nhưng tình cảm thì không còn đậm đà như xưa.
Đầu năm 2001, chồng tôi đã trở lại Việt Nam lần đầu thăm quê, rồi cũng cuối năm đó ông ta lại về một lần nữa với lý do là nghiên cứu để đầu tư. Sau hai lần về thăm quê, tôi thấy có sự khác thường về mặt tình cảm trong con người của chồng tôi. Mặc dầu thỉnh thoảng chúng tôi vẫn còn chăn gối, nhưng dường như đây là việc làm bất đắc dĩ của ông ta.
Sau đó tôi khám phá ra là ông ta đã lén lút thư từ qua lại với một người con gái tại Việt Nam bằng cách dùng địa chỉ hộp thư tại bưu điện. Khi phát hiện được điều này, chúng tôi đã cãi vã nhau, và tôi cảm thấy trong tôi tình cảm vợ chồng không còn nữa.
Sau trận cãi vã đó, ông ta lại về Việt Nam. Phần tôi vì buồn bực nên đã sa ngã và đã mang thai với một người khác. Sau khi tôi hạ sinh được một cháu trai, ông ta vẫn đi đi về về Việt Nam như là chuyện đi làm ăn xuyên bang.
Gần đây sau chuyến đi Việt Nam, ông ta trở lại Úc và yêu cầu tôi phải cho em bé đi thử nghiệm DNA trước khi tiếp tục trả tiến cấp dưỡng.
Tôi cho ông ta biết rằng, tôi không muốn thử nghiệm DNA và cũng không cần ông ta trả tiền cấp dưỡng cho em bé nữa.
Ông ta không đồng ý điều này, nên đã nhờ luật sư và hiện tòa án gia đình đã đưa ra án lệnh buộc tôi phải cùng em bé đi thử nghiệm DNA.
Chồng tôi đã mướn văn phòng luật sư mà 3 năm trước đây tôi đã mướn văn phòng nàyï để yêu cầu họ lập thủ tục chia tài sản với chồng tôi.
Xin LS cho biết là văn phòng luật sư đó có quyền đại diện cho chồng tôi trong thủ tục đòi ly dị, phân chia tài sản, và trả tiền cấp dưỡng cho con tôi hay không" Báo cho LS biết là 3 năm trước, khi mướn luật sư mà hiện thời ông ta đang mướn, tôi đã khẩn khoản khai báo tất cả những điều cần thiết cho vụ tranh tụng hồi đó. Mặc dầu hiện giờ vụ tranh tụng của chồng tôi được một luật sư khác của văn phòng đó đại diện.
Trả lời: Vấn đề đặt ra ở đây là liệu những dự kiện hoặc tin tức thâu thập được từ cuộc đối thoại 3 năm trước đây giữa bà với văn phòng luật sư, mà văn phòng đó hiện giờ đang đại diện cho chồng bà, có làm thiệt hại cho quyền lời của bà trong vụ tranh tụng hiện thời hay không"
Theo nguyên tắc về đạo đức pháp lý, thì luật sư không được dùng những tin tức hoặc các dự kiện riêng tư mà thân chủ đã khai báo trước đây để chống lại thân chủ của mình, hoặc nếu những tin tức hoặc dự kiện đó gây thiệt hại cho thân chủ cũ của mình.
Tại Hoa Kỳ, “Pháp Điển làm Mẫu Mực” [the Model Code DR 5-105(D)] quy định rằng nếu bất cứ một luật sư nào trong công ty bị tuyên bố không đủ năng cách để đại diện cho thân chủ bởi vì có “sự tương phản về quyền lợi” (a conflict of interest), thì “tất cả các luật sư trong công ty bị tuyên bố là không đủ năng cách.” (all the lawyers in the firm are disqualified). Pháp điển này đã căn cứ vào khái niệm là tất cả các luật sư làm việc trong cùng một công ty thường trò chuyện và chia xẻ những tin tức riêng tư với nhau.
Tại Anh Quốc, theo nguyên tắc, một luật sư không được đại diện trong vụ tranh tụng nếu sự đại diện đó gây thiệt hại cho thân chủ cũ của mình. Nguyên tắc này dựa vào sự xét nghiệm về mối bất hòa và sự tổn hại thực sự như đã được xét xử trong vụ Rakusen kiện Ellis, Munday and Clarke.
Trong vụ đó, Munday và Clarke là 2 luật sư làm chung công ty. Họ thường có thói quen là làm việc riêng biệt nhau và không tìm hiểu về thân chủ của nhau.
Rakusen đến gặp Munday để yêu cầu luật sư này cố vấn về “sự khiếu kiện đối với việc bị đuổi sở một cách sai trái.” (an action for wrongful dismissal). Nhưng sau đó đương sự đã đổi luật sư và bắt đầu khởi kiện.
Clarke đi vắng và hoàn toàn không hay biết gì về việc Rakusen đến công ty để gặp Munday hầu xin cố vấn về việc khiếu nại đó.
Sau khi trở về công ty, Clark được ủy thác để đại diện cho công ty mà Rakusen đang kiện công ty đó đã đuổi đương sự một cách sai trái.
Rakusen bèn xin án lệnh để tòa không cho Clarke đại diện cho công ty. Tòa đã đưa ra án lệnh đó. Luật sư Clarke bèn kháng án.
Tòa đã tuyên bố rằng có những tin tức riêng tư được Rakusen cung cấp cho luật sư Munday mà luật sư này, và chỉ luật sư này thôi, đã cố vấn cho Rakusen. Nếu luật sư Munday sau đó được chỉ định để đại diện cho công ty mà Rakusen đã tố giác là đã đuổi đương sự một cách sai trái, thì Munday không thể nào hoàn tất nhiệm vụ của đương sự nếu đương sự đại diện cho công ty đó trong vụ tranh tụng mà không xử dụng đến các tin tức riêng biệt do Rakusen đã cung cấp trước đây.
Đây là trường hợp điển hình mà một người không thể tự đặt mình vào vị thế đó khi mình không thể xóa bỏ được trong tâm trí của mình toàn bộ tin tức mà mình đã nghe được trước đó.
Nhưng trong vụ kiện này, luật sư Clarke đã đi vắng và hoàn toàn không hay biết gì về việc luật sư Munday tiếp xúc với Rakusen. Ông ta cũng không bao giờ gặp Rakusen trước đó, và là một người hoàn toàn xa lạ đối với Rakusen trong vụ kiện này.
Hơn nữa, tất cả các luật sư của công ty đã ngưng đại diện cho Rakusen trước khi án lệnh được ban hành.
Trong tình huống đó tòa không thấy có lý do nào để ngăn cản việc Clarke đại diện cho công ty đã sa thải Rakusen hầu đương đầu với vụ kiện mà Rakusen đã khởi động.
Cuối cùng tòa đã hủy bỏ án lệnh và cho phép luật sư Clarke đại diện trong vụ kiện.
Nguyên tắc vừa nêu trên của tòa án Anh Quốc chỉ được chấp nhận bởi hệ thống tư pháp tại Úc trên một vài khía cạnh.
Liên hệ đến vấn đề tương phản trong các vụ tranh tụng gia đình, nguyên tắc hiện hành tại Úc cũng như tại Hoa kỳ đã xem các thành viên của gia đình như là một đơn vị và đã cho phép các luật sư dàn xếp sự tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình.
Tại Hoa Kỳ, án lệ đã hỗ trợ cho khái niệm rằng khi sự đại diện chung xảy ra và thân chủ biết được sự quan hệ của phía bên kia đối với văn phòng luật sư, thì văn phòng luật sư không vì thế mà bị tuyên bố là không đủ năng cách để đại diện cho một bên đương sự khi có sự xung đột xảy ra.
Dựa và luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn, bà có thể thấy được rằng việc công ty luật sư đó có được phép đại diện cho chồng của bà trong vụ kiện liên hệ việc chia tài sản, hoặc quyền nuôi giữ con hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác, mà những yếu tố đó tựu trung sẽ được tòa xét nghiệm dựa vào nguyên tắc là liệu sự đại diện đó có đưa đến việc tương phản và gây ra sự thiệt hại thực sự cho bà hay không.
Nếu bà vẫn còn thắc mắc xin liên lạc điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp thêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình