[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Hỏi (Ông Trần Tất Hoàn): Con của tôi năm nay 21 tuổi, cháu vừa học xong chương trình kỹ sư về cơ khí tại trường Technical College.
Trong thời gian theo học chương trình này cháu thường cùng các bạn mua lại những chiếc xe bị đụng với giá rẽ rồi tân trang, sơn, sửa lại để bán kiếm tiền lời.
Cách đây gần 2 tháng, trong lúc cháu đang phụ bạn cháu sửa xe ở sân sau tại nhà của một người bạn thì cảnh sát đến và mời cháu cùng bạn cháu về đồn. Sau khi cảnh sát hỏi cung, cháu cùng bạn cháu đã bị cáo buộc về tội “receiving,” tội “disposing of stolen property”và tội “accessory after the fact.”
Cháu đã ra tòa một lần và không chịu nhận tội. Hiện cháu đang được tại ngọai chờ ngày xét xử.
Cháu cho biết là cháu không hề làm bất cứ điều gì phạm pháp. Cháu chỉ phụ giúp bạn cháu sửa lại những chiếc xe cũ do bạn cháu đấu gía hoặc mua lại vời giá rẽ hầu kiếm chút đỉnh tiền lời.
Xin LS cho biết là liệu cháu có bị kết tội vừa nêu hay không" Nếu cháu bị kết tội thì hình phạt có nặng không"
*
Trả lời: Điều 188 Đạo Luật Hình Sự 1900 (the Crimes Act 1900) quy định rằng: “Bất cứ ai nhận, hoặc tẩu tán, hoặc toan tẩu tán, bất cứ tài sản nào, mà sự đánh cắp tài sản đó tương đương với trọng tội, biết được đồ vật đó là đồ ăn cắp, sẽ bị kết trọng tội, và có thể bị kết buộc tội đồng lõa sau khi tội phạm xảy ra, hoặc về một tội trạng hòan tòan riêng biệt, và trong trường hợp bị kết buộc một tội hòan tòan riêng biệt thì dù chánh phạm đã bị xét xử trước đây hay chưa, hoặc dù chánh phạm đã chịu trách nhiệm với luật pháp hay chưa, trong cả hai trường hợp sẽ bị tù 10 năm.” (Whoseever receives, or disposes of, or attempts to dispose of, any property, the stealing whereof amounts to a serious indictable offence, knowing the same to have been stolen, shall be guilty of a serious indictable offence, and may be indicted, either as an accessory after the fact, or for a substantive offence, and in the latter case whether the principal offender has been previously tried or not, or is amenable to justice or not, and in either case shall be liable to imprisonment for ten years).
[Ghi chú: accessory (kẻ tòng phạm, kẻ đồng lõa, tội đồng lõa): Thuật từ được dùng để chỉ người không phải là chính phạm trong sự phạm tội. Kẻ đồng lõa “trước khi” tội phạm xảy ra là người vắng mặt vào lúc tội phạm hình sự đã phạm phải, tuy thế đương sự đã vấn ý một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc đã dự phần vào sự phạm tội [ví dụ; cung cấp vũ khí cho kẻ cướp để trợ giúp trong việc cướp giựt, hoặc ra lệnh cho người khác phạm tội]. Kẻ đồng lõa “sau khi” tội phạm xảy ra là người biết được rằng tội ác đã phạm phải, sau đó vẫn chứa chấp hoặc trợ giúp kẻ phạm tội, hoặc bằng phương cách nào đó che chở hoặc cố gắng tìm cách giúp phạm nhân trốn thoát. (The term used to denote a person who is not a principal in the commission of a crime. An accessory “before” the fact is one who was absent at the time the crime was committed, yet directly or indirectly advised, or contributed towards its commission [for example; provided firearms to the robbers to assist in the robbery, or commanded another to commit a crime]. An accessory “after” the fact was one who, with the knowledge that a felony had been committed, subsequently harboured or assisted the felon, or in any way secured or attempted to secure the escape of the felon).
Trong vụ R v. Achurch [2000] NSWCCA 537. Trong vụ đó, bị cáo dính líu đến đường dây “làm tái sinh” (rebirthing) các chiếc xe hơi ăn cắp.
Kế họach gồm việc mua lại các chiếc xe cũ, rồi ăn cắp các chiếc xe cùng hiệu, cùng đời đang trong tình trạng tốt hơn. Sau đó thay số sườn số máy của chiếc xe cũ vào chiếc xe ăn cắp, rồi đem bán lại những chiếc xe đó. Bị cáo bị cáo buộc tẩu tán tài sản và tội oa trữ đồ gian. Vị thẩm phán tọa xử đã kết án bị cáo tổng cộng là 3 năm tù ở và buộc bị cáo phải ở tối thiểu 27 tháng. Bị cáo bèn kháng án vì cho rằng bản án quá nặng.
Vị thẩm phán tọa xử đã cho rằng bị cáo là người dàn dựng và đồng thời là chánh phạm trong kế họach này. Bà ta cho rằng đây là lọai “tội phạm chuyên nghiệp” (professional crime), gồm những hành vi thiếu lương thiện có tính tóan, và những sự vi phạm đã được suy tưởng và được đặt kế họach trước.
Về thân thế của bị cáo thì bị cáo được 27 tuổi vào lúc xét xử. Đã từng có tiền án. Lúc còn thiếu niên, vào những năm 1981,1984, và 1985 bị cáo đã phạm tội cạy cửa đột nhập vào nhà và ăn cắp, hành hung, ăn trộm, và tội chống lại sự câu thúc thân thể.
Vào năm 1987 bị cáo bị kết buộc tội oa trữ đồ gian và tội tình nghi ăn cắp. Vào năm 1990 bị cáo bị cáo buộc 6 tội oa trữ đồ gian và chỉ bị phạt 6 tháng tù ở. Đó là bản án tù đầu tiên của bị cáo.
Riêng về các tội trạng hiện tại, thì khi bị bắt bị cáo đã nhận tội.
Có ít nhất là thêm 6 người bị cáo buộc về tội đồng lõa. Các người bị cáo buộc tội đồng lõa đã phải lãnh án tù từ 12 tháng và phải ở tối thiểu là 5 tháng, hoặc 20 tháng và phải ở tối thiểu là 12 tháng.
Vị thẩm phán tọa xử cho rằng việc Tòa đưa ra bản án khác biệt nhau đối với các phạm nhân vì mức độ tham dự khác nhau. Tòa đã căn cứ vào tuổi của các phạm nhân, thời gian mà các phạm nhân đã can dự vào tội phạm, tiền án, và hòan cảnh mà trong đó tội phạm đã xảy ra.
Lý do chính để bị cáo kháng án trong vụ này là sự khác biệt về bản án mà vị thẩm phán tọa xử đã áp đặt cho bị cáo.
Bị cáo cho rằng việc vị thẩm phán tọa xử tuyên bố bị cáo là chánh phạm và là người dàn dựng kế họach này và cho rằng các người khác chỉ là đồng phạm, rồi từ đó kết án bị cáo nặng hơn các đồng phạm khác là một sự phán xét sai lầm trong trường hợp này.
Tòa kháng án đã đồng ý với bị cáo về sự sai lầm của vị thẩm phán tọa xử. Tòa kháng án cho rằng việc dính dáng vào kế họach ăn cắp xe rồi tái sinh lại để bán là một tội trạng đáng bị xử phạt một cách nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tòa đưa ra bản án khoan hồng cho những bị can khác can dự cùng mức độ trong kế họach này thì bị cáo cũng được quyền hưởng sự khoan hồng đó.
Cuối cùng Tòa Kháng án đã quyết định giảm án cho bị cáo còn 16 tháng và buộc phải ở tù tối thiểu là 9 tháng.
Dựa vào luật lệ cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc can dự vào tổ chức mua bán xe ăn cắp rồi sữa chữa và đem bán lại là một sự vi phạm hình luật nghiêm trọng. Hình phạt tối đa cho các tội trạng này là 10 năm.
Nếu con của ông ngay tình và hòan tòan không hề hay biết việc sắp xếp cũng như việc đặt kế họach để tẩu tán các chiếc xe ăn cắp này như ông đã kể trong thư, thì con của ông hòan tòan vô tội.
Tuy nhiên, việc con của ông có được tòa tha bổng hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, chẳng hạn như: thời gian can dự vào kế họach, tiền hoa hồng được chia, sự can dự vào giai đọan nào của ông việc cùng nhiều yếu tố khác.
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thọai cho chúng tôi để được giải đáp.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình