Tiền trợ cấp ly hôn (alimony) là tiền trả cho người vợ/chồng theo quyết định ghi trên giấy ly thân chính thức, hoặc tiền trả cho người phối ngẫu đã ly dị theo lệnh ly hôn của tòa án. Tiền trợ cấp ly hôn không bao gồm các khoản tiền bạn tự ý đưa hay trả cho vợ/chồng hiện đang sống ly thân hay đã ly dị với bạn. Người trả tiền trợ cấp ly hôn được quyền khai để trừ thuế cho các khoản tiền đã gởi trả cho người phối ngẫu hiện đang sống ly thân theo quết định của tòa án hay hợp đồng ly hôn; người nhận tiền trợ cấp ly hôn phải khai các khoản tiền trợ cấp từ người chồng/vợ cũ trên hồ sơ thuế như một nguồn lợi tức phải đóng thuế.
Mặc dầu chủ đề của bài báo này nhằm vào người phải trả trợ cấp, người nhận tiền trợ cấp cũng có thể sử dụng thông tin này để biết chắc các khoản tiền họ nhận được từ người phối ngẫu đã ly thân hay ly dị có phải là tiền trợ cấp ly hôn hay không.
Để được xem là tiền trợ cấp ly hôn, một khoản tiền trả cho người khác phải hội đủ một số các tiêu chuẩn nhất định. Các khoản trợ cấp căn cứ trên các văn bản ly hôn chính thức trước năm 1985 và sau năm 1984 có những tiêu chuẩn khác nhau.
Các tiêu chuẩn về tiền trợ cấp ly hôn (Alimony Requirements):
Một khoản tiền gởi trả hay đưa cho người vợ/chồng chiếu theo văn bản pháp lý về vấn đề ly dị hay ly thân được xem là tiền trợ cấp ly hôn nếu hai người không khai chung hồ sơ thuế và hội đủ tất cả các điều kiện sau đây: (1) Tiền gởi trợ cấp phải là tiền mặt.
(2) Văn bản pháp lý không ghi "tiền gởi không phải là tiền trợ cấp ly hôn - not alimony".
(3) Hai người không chung sống trong cùng một nhà vào thời gian gởi-nhận tiền. Quy định này được áp dụng chỉ khi hai vợ chồng đã chính thức chia tay (legally separated) theo quyết dịnh ly hôn hoặc theo văn bản pháp lý cho phép hai người duy trì tình trạng sống ly thân.
(4) Nếu người nhận trợ cấp ly hôn qua đời, người trả trợ cấp ly hôn không có trách nhiệm phải trả tiền trợ cấp ly hôn bằng tiền hay bằng tài sản.
(5) Tiền trợ cấp ly hôn không được xem như tiền trợ cấp nuôi con.
Các văn bản pháp chế về vấn đề ly hôn hay ly dị (Divorce or separate instrument):
Thuật ngữ "divorce or separateion instrument" bao gồm các dạng văn bản sau:
1/ Quyết định của tòa án về việc ly dị hay tình trạng ly thân của hai vợ chồng, hay văn bản viết kèm theo quyết định ly hôn hoặc tình trạng ly thân.
2/ Văn bản đồng ý ly thân, hoặc
3/ Chứng thư hay bất cứ sắc lệnh nào của tòa án yêu cầu người vợ/chồng phải trả tiền cho người kia để trợ cấp hay để duy trì tình trạng sống ly thân của người kia. Các chứng thư này bao gồm quyết định tạm thời, quyết định sơ thẩm (không phải chung thẩm), và lệnh trả trợ cấp trong thời gian chờ kết quả chung thẩm của tòa án, hoặc trong khi chờ đợi sự đồng thuận của người kia (alimony pendente lite).
- Chứng từ không có hiệu lực (invalid decree): Các khoản tiền ghi trên quyết định ly hôn có thể là tiền trợ cấp ly hôn ngay cả khi hiệu lực của chứng từ này chưa xác định được. Một quyết định ly hôn có hiệu lực trên phương diện thuế vụ cho đến khi tòa án xử lại và có quyết định rõ ràng về hiệu lực của lệnh ly hôn.
- Chứng thư được sửa đổi (amended instrument): Một văn bản pháp lý được hiệu đính lại có thể thay đổi tính chất các khoản tiền bạn nhận hay tiền trả cho người phối ngẫu. Nhằm mục đích thuế vụ, các văn bản được tu chính thường chỉ có hiệu lực kể từ ngày ký; tuy nhiên, nhằm mục đích khai và tính thuế, một chứng từ ly hôn được sửa chữa để điều chỉnh lại những sai sót hành chính nhằm thể hiện đúng nguyên văn nội dung quyết định của tòa án có sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký đầu tiên (a retroactive amendment to a divorce decree correcting a clerical error to reflect the original intent of the court will generally be effective retroactively for federal tax purposes).
Ví dụ 1: Lệnh của tòa án được tu chính lại nhằm sửa chữa một chỗ tính toán sai (a methematical error) trên chứng thư ly hôn của bạn nhằm thể hiện đúng nội dung ban đầu sẽ có hiệu lực kể từ ngày chứng từ được ban hành mặc dù có thể bạn đã trả tiền trợ cấp ly hôn trên số tiền tính sai đã hơn 10 năm.
Ví dụ 2: Chứng thư ly hôn gốc của bạn không ghi rõ khoản tiền trợ cấp nuôi con khác với tiền trợ cấp ly hôn. Nhằm phản ánh đúng quyết định của tòa án, lệnh điều chỉnh lại chỗ sai sót được ban hành và chỉ định rõ ràng phần tiền trợ cấp nuôi con. Sự thay đổi này có hiệu tực nguyên thủy và đồng thời sẽ được áp dụng và sửa chữa lại tính từ ngày ký đầu tiên nhằm mục đích tính toán các khoản thuế của chính phủ Liên bang.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình