Những người đi giải phóng đã tự giải phóng. Quyết định của ban Chấp hành trung ương đảng CSVN sau cuộc họp thảo luận trong 13 ngày đã "giải phóng" đảng viên của họ ra khỏi cái cũi giáo điều kiềm chế của đảng, cho phép họ từ nay được làm kinh doanh tư nhân, giản dị là biến nguời cộng sản thành người tư bản. Nếu đi kinh doanh mà không có vốn (tư bản), không có tài sản sở hữu riêng (tư sản), làm sao có thể buôn bán được" "Giải phóng" vốn là chủ đề đấu tranh của chủ nghĩa cộng sản. Từ ngày Trung Cộng lập ra Giải phóng quân Nhân dân vào thập niên 30, người ta thấy Cộng sản Việt Nam rất ưa chuộng từ ngữ này. Báo Cứu Quốc trong thời chống Pháp ở Việt Nam có tiền thân của nó là tờ "Giải phóng" và báo Cứu Quốc cũng là tiền thân của cơ quan ngôn luận chính thức của đảng hiện nay, tờ Nhân Dân. Người ta đã cũng đã thấy Mặt Trận Giải phóng miền Nam khi Cộng sản phát động cuộc chiến tấn công miền Nam Việt Nam.
Nhưng từ ngày Cộng sản chiếm được miền Nam, không thấy những người Cộng sản giải phóng được ai, ngược lại chỉ thấy cho người ta vào cũi nhốt. Mãi cho tới nay mới thấy một chuyện giải phóng khá ngoạn mục là họ giải phóng họ để mưu làm giầu. Nhưng hãy nhìn xem vụ tự cởi trói này như thế nào. Trên thực tế, bây giờ có lệnh cởi trói chính thức cũng là muộn vì một số đảng viên đã xé rào từ lâu. Bởi vậy lệnh nói những đảng viên nào đã làm kinh doanh rồi vẫn được tiếp tục làm đảng viên chớ không sợ mất thẻ đảng. Trước đây đảng Cộng sản vẫn cấm đảng viên làm chủ những cơ sở tư doanh, nhưng lệnh chỉ được thi hành lỏng lẻo. Sở dĩ phải nói là cấm, chỉ vì thể thống "đảng gia". Không lẽ một đảng vẫn coi tư bản là kẻ thù, coi những kẻ không chịu lao động sản xuất mà kiếm lời bằng cách buôn đi bán lại bán sản phẩm đều là những kẻ bóc lột công nhân lao động, nay bỗng hóa thành những tên tư bản và bóc lột có giấy phép"
Bây giờ tình thế đã đổi khác, đã đến lúc chẳng đặng đừng. Từ ngày rước kinh tế thị trường vào nhà để khỏi chết đói, đảng bỗng thấy hồ hởi phấn khởi. Kinh tế quốc dân đi lên không phải nhờ quốc doanh bệnh hoạn chỉ đạo như các ông cộng sản vẫn rêu rao, mà thật ra nhờ đồng đô-la của tư bản từ ngoại quốc đổ vào. Tư doanh nở rộ, một số quốc doanh được giải phóng để trở thành tư doanh, gọi là "giải tư", và muợn cớ đó các ông đảng viên cũng nhào ra làm tư doanh. Năm 1999 nhờ đồng đô-la chỉ đạo, đảng đã phải cho Quốc hội biểu quyết chấp nhận Luật Doanh nghiệp. Từ ngày đó đã có 35,000 tư doanh được mọc ra, còn hơn cả số tư doanh được thành lập trong 5 năm kể từ 1994 đến 1999. Đây là thời kỳ mà đại hội dảng kỳ 8 đã cương quyết ra lệnh đổi mới kinh tế phải "định hướng xã hội chủ nghĩa". Đến đại hội đảng kỳ 9 năm 2001, không thấy nói đến định hướng mà chỉ thấy đảng gượng gạo nói "quốc doanh vẫn là chủ chốt".
Vậy tại sao không để lờ mờ như trước mà phải chính thức "giải phóng" cho đảng viên ra làm kinh doanh" Đó là vì nạn "trâu buộc ghét trâu ăn", tạo thành thế căng thẳng trong nội bộ đảng. Mấy ông đảng viên xưa nay sợ lệnh đảng, "trung với đảng" không dám kinh doanh, đã ghen tức với mấy ông đảng viên loại cù nhầy chỉ thích "hiếu với đô-la" và trở thành giầu có sang trọng. Vì cá mè một lứa cả rồi, lệnh cấm kinh doanh đã trở thành trò hề, nên cực chẳng đã phải giải phóng hết cho êm. Mặt khác có một điều đáng chú ý, cuộc họp của Trung ương đảng CSVN lại trùng hợp với cuộc viếng thăm của Giang Trạch Dân, Chủ tịch đảng và nhà nước Trung Quốc. Có thể cuộc thảo luận với Giang đã làm ban lãnh đạo CSVN thấy cần phải đi một bước dứt khoát, xé bỏ luôn điều răn số 1 của ông thủy tổ Các-Mác. Các ông Cộng sản Việt Nam vẫn nói làm theo Trung Quốc để đổi mới kinh tế, nhưng theo thế nào chưa biết. Lần này có vẻ lời khuyên của họ Giang thấm thía hơn, vì Giang đã nhìn thấy rõ con đường trước mắt. Muốn giữ được đảng, muốn giữ được chế độ, đảng Cộng sản phải "tiến hóa" theo tình thế mới. Nói cách khác, Giang đã bảo mấy ông Hà Nội phải diễn biến hòa bình theo kiểu đảng Cộng sản Trung Quốc đang làm.
Vào cuối năm nay, đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ họp Đại hội và người ta dự liệu đảng này sẽ có nhiều sách lược mới. Giang Trạch Dân và ban lãnh đạo đảng có nhiều lý do để đứng ra làm cái đầu máy kéo toa tầu Việt Nam chạy theo, để Việt Nam khỏi trật đường rầy hay chạy theo đường khác, trở thành địch thủ nguy hiểm cho Trung Quốc về kinh tế cũng như về chính trị. Muốn biết sách lược của Trung Quốc như thế nào, hãy nhìn bài diễn văn mới đây của Thủ tướng Chu Dung Cơ đọc trước Quốc hội Trung Quốc. Họ Chu nói: "Chúng ta phải khuyến khích nhân dân tiêu xài nhiều hơn nữa về nhà cửa, du lịch, xe hơi, hoạt động văn hóa nghệ thuật, thể thao và các loại dịch vụ khác, phát triển những mục tiêu tập trung cho việc tiêu thụ". Rõ rệt Trung Quốc đang hướng về việc tạo lập một xã hội tiêu thụ. Xã hội tiêu thụ là phản phé của cái xã hội xã hội chủ nghĩa của Cộng sản, nó là nòng cốt của chủ nghĩa tư bản mà các ông cộng sản xưa nay vẫn thề đem chôn sống. Bởi vậy nếu muốn lập xã hội tiêu thụ, không có cách nào khác hơn là phải đem chôn chủ nghĩa cộng sản.
Liệu mấy ông lãnh đạo đảng ở Hà Nội có dám đi theo Trung Quốc xây dựng xã hội tiêu thụ không" Với tình hình kinh tế hiện nay, Việt Nam đã đi được nửa đường rồi, lui lại là chết, chỉ còn cách tiến lên. Phe bảo thủ già nua của CSVN vẫn thường đem con ngoái ộp "diễn biến hòa bình" ra hù dọa đảng, gọi đó là sách lược thâm độc của các thế lực thù nghịch ở bên ngoài. Nay đã đến lúc họ phải mũ ni che tai, vì thà để lớp trẻ tự diễn biến hòa bình còn hơn để nguời ngoài làm giùm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình