Phải nói Chiến tranh VN, du kích chiến, chiến tranh nhân dân là những ám ảnh trong tâm tư người Mỹ. Nhưng thực sư ra, du kích chiến, chiến tranh nhân dân không phải là sáng kiến chiến thuật, chiến lược của Tướng Võ nguyên Giáp kẻ tự xưng là người "chiến thắng hai đế quốc sừng sỏ." Ngay tại Châu Mỹ, du kích chiến, chiến tranh nhân dân đã có khi quân dân 13 thuộc địa của Anh vì thiếu vũ khí, dùng chiến thuật "đánh rồi chạy" (hit and run) để đánh đuổi quân Anh, giành độc lập và lập nên Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ. Thực sư ra, du kích chiến, chiến tranh nhân dân mà CS rêu rao cũng chẳng thắng Mỹ và đồng minh VNCH một trận nào ra hồn. Không một xã, quân lỵ nào bị mất mà VNCH không tái chiếm lại được. Quân Mỹ rút vì thua ngay tại nước nhà, bị Phản chiến tác động vào Quốc Hội và Hành Pháp để trói tay Quân đội và buộc rút về như đoàn quân bại trận lần đầu tiên trong quân sử Mỹõ. Nước và Quân lực VNCH bị bức tử vì khủng khoảng chánh trị thượng tầng do chiến lược toàn cầu và địa lý chánh trị thế giới thay đổi để Mỹõ chẻ đôi khối Cộng sản thế giới, đưa đến sự đổ của Liên xô và Đông Aâu CS về sau.
Thế mà trước, trong, và sau hai cuộc chiến tranh của Mỹ gần đây tại A phú hãn và Iraq, bóng ma du kích chiến, chiến tranh nhân dân sẽ làm sa lầy Mỹ, cứ xuất hiện mỗi lần chiến trường hay công tác bình định tái thiết hậu chiến gặp khó khăn. Cụ thể trong Chiến dịch Hành quân Iraq Tư do, sau hai tuần hành quân - đúng ra là chuyển quân -- Liên quân Anh Mỹ và đường tiếp liệu bị tấn công tập hậu lẻ tẻ, không ít những cựu quân nhân, cựu ký giả từng tham chiến ở VN nhao nhao lên, chỉ trích kế hoạch hành quân, tiên đoán Mỹ sẽ sa lầy chiến tranh du kích. CS Hà nội được thể, vừa vỗ tay "cỗ võ", rằng Mỹ sa lầy như ở VN vì chiến tranh du kích và chiến tranh nhân dân để tự đề cao mình như "đỉnh cao của trí tuệ" đã sáng kiến ra chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân. Nhưng sau hai ngay chuẩn bị, Liên Quân tiến lên và thanh toán chiến trường trong hai tuần sau. Và cuộc chiến Iraq coi như đã thắng trong vòng non một tháng. Nhưng tất cả những đoán già, đoán non đó đều trật lất. Liên quân do Mỹ lãnh đạo chiến thắng thần tốc ở A phú hản lẫn Iraq ngoài dư tưởng của nhiều người về thời gian nhanh cũng như tổn thất ít gần như không đáng kể so với số quân tung ra.
Nhưng bóng ma du kích lại không rời dư luận Mỹ. Nó tái xuât hiện gần đây sau những cuộc đột kích bằng ném lựu đặn, bắn rồi bỏ chạy của người Iraq gây ra. CNN tổng kết, từ khi TT Bush tuyên bố trận chiến quân sự Iraq coi như đã xong trên mẫu hạm Lincoln, đã có thêm 61 quân nhân Mỹ chết vì bị tấn công lẻ tẻ. Nếu tính tổn thất của toàn bộ cuộc chiến từ ngày Liên Quân đổ bộ vào Iraq đến ngày 28 tháng 6, tổng số tử vong là 199 người, người ta thấy số tử vong của thời gian sau cuộc hành quân Iraq Tư do gần bằng phân nửa của số tử vong chết trong chiến dịch.
Quốc Hội Mỹ lo ngại, ngày 18 tháng Sáu,hỏi Thứ trưởng Quốc Phòng Paul Wolfowitz, Bộ có cần tăng quân cho chiến trường A phú Hản và nhứt là chiến trường Iraq nữa không. Trả lời: Không. Giải trình: Việc ổn định và tái thiết Iraq không còn là vấn đề quân sự nữa. Chỉ còn sót lại một ít tàn đảng tàn quân và một số phần tử ngoại nhập cuồng tín xâm nhập. Chắc chắn sẽ triệt tiêu họ được nhưng phải cần thời gian. Hiện nay quân Mỹ còn khoảng 140 ngàn người ỏ Iraq và 9 ngàn ở A phú hản. Các tư lịnh chiến trường thấy không cần tăng cường quân số. Còn Bộ trưởng QP Rumsfeld hoàn toàn bác bỏ phỏng đoán, lo ngại Mỹ sẽ phải đương đầu với du kích chiến ở Iraq. Tướng Hồi hưu Garner là người đầu tiên được Mỹ đưa đến để quản nhiệm chánh quyền Iraq nhận định việc tàn quân và tàn đảng Iraq tấn công, chỉ là những tấn công lẻ tẻ. Ô. Joseph Collins, nhân vật phụ trách công tác hậu chiến tại Bộ QP Mỹ, khẳûng định, đó không phải là du kích chiến. Những người Iraq tấn công, rồi buông súng bỏ chạy và nhiều người làm vì thù hận cá nhân, vì được mướn, chớ không có tổ chức, lãnh đạo, chỉ huy. Những loại tấn công bộc phát như vậy sẽ còn nhưng không làm nao núng tinh thần quân Mỹ.
Nói gọn, quan niệm chánh thức của Mỹ, làø không có vấn đề du kích, hay trường kỳ kháng chiến xảy ra ở Iraq. Dư luận Mỹ lo. Những người trung thành với Hussein và đảng Baah đang tiến hành các hoạt động chống Mỹ. Họ dùng tiền mướn những người dân thất nghiệp, dân du thủ du thực bắn giết người Mỹ. Lo Syria, Iran tài trợ biệt kích diệt Mỹ, gây bất ổn để các tổ chức Hồi giáo gây xáo trộn chống đường lối dân chủ hoá Iraq của Mỹ hầu vận động tiến đến việc lập một chánh quyền Hồi giáo ở Iraq. Nhưng số người đánh phá Mỹ này có nhưng không phải là con số đáng kể so với nhân dân Iraq được đem lại tư do, mức sống tương đối khá dần, với tiến bộ từ từ của công tác tái thiết. Số người đánh phá Mỹ đó Mỹ sẽ giảm, chớ không thể tăng được với cuộc hành quân tảo thanh và với việc nhân dân không che dấu họ như ta bị tát ra khỏi nước, không thể thành du kích hay trường kỳ kháng chiến được.
Aùm ảnh, bóng ma du kích bắt đầu ám ảnh Mỹ sau cuộc tấn công Tết Mâu Thân năm 1968 của VC. Phản chiến Mỹ thổi phòng dư luận và thành áp lực đối với Quốc Hội đi đến Việt nam hoá chiến tranh và sau cùng rút quân. Nhưng đến nay đã gần nửa thế kỷ. Từø Chiến tranh VN đến giờ chiến lược, chiến thuật, khí tài của Mỹ đã đi những bước quá dài và nhanh. Quân lực Mỹ đã rút vô vàn kinh nghiệm. Bỏ chế độ thi hành quân dịch. Quân nhân toàn người tình nguyện. Vũ khí tinh vi đến mức tinh khôn. Chiến thuật thần tốc để không bị bại trận ngay nước Mỹ như trong Chiến tranh VN nữa. Suốt hai cuộc chiến tranh A phú hản và Iraq, Phản chiến đã thất bại và CS Hà nội cũng hố to dùng bóng ma du kích chiến nhát nhân dân và chánh quyền Mỹ. Nhưng đưong nhiên, khi hành quân và chiến thắng thần tốc - đổ quân nhanh, thanh toán mục tiêu lẹ, làm sao khỏi còn sót tàn quân, tàn đảng địch. Việc bình định, kiểm soát diện địa làm sao tránh khỏi một số thương vong. Nhưng những cuộc đánh phá chống Mỹ chỉ là hành động trả thù. Những kháng cự lẻ tẻ chỉ là hành động vô tổ chức, thiếu hệ thống lãnh đạo, chỉ huy. Đó không phải là du kích chiến vì đặïc biệt thiếu yếu tố nhân dân. Đại đa số nhân dân Iraq đâu muốn Ô. Hussein trở lại. Ai mà thích độc tài. Ai không yêu tư do, dân chủ.
Thế mà trước, trong, và sau hai cuộc chiến tranh của Mỹ gần đây tại A phú hãn và Iraq, bóng ma du kích chiến, chiến tranh nhân dân sẽ làm sa lầy Mỹ, cứ xuất hiện mỗi lần chiến trường hay công tác bình định tái thiết hậu chiến gặp khó khăn. Cụ thể trong Chiến dịch Hành quân Iraq Tư do, sau hai tuần hành quân - đúng ra là chuyển quân -- Liên quân Anh Mỹ và đường tiếp liệu bị tấn công tập hậu lẻ tẻ, không ít những cựu quân nhân, cựu ký giả từng tham chiến ở VN nhao nhao lên, chỉ trích kế hoạch hành quân, tiên đoán Mỹ sẽ sa lầy chiến tranh du kích. CS Hà nội được thể, vừa vỗ tay "cỗ võ", rằng Mỹ sa lầy như ở VN vì chiến tranh du kích và chiến tranh nhân dân để tự đề cao mình như "đỉnh cao của trí tuệ" đã sáng kiến ra chiến tranh du kích, chiến tranh nhân dân. Nhưng sau hai ngay chuẩn bị, Liên Quân tiến lên và thanh toán chiến trường trong hai tuần sau. Và cuộc chiến Iraq coi như đã thắng trong vòng non một tháng. Nhưng tất cả những đoán già, đoán non đó đều trật lất. Liên quân do Mỹ lãnh đạo chiến thắng thần tốc ở A phú hản lẫn Iraq ngoài dư tưởng của nhiều người về thời gian nhanh cũng như tổn thất ít gần như không đáng kể so với số quân tung ra.
Nhưng bóng ma du kích lại không rời dư luận Mỹ. Nó tái xuât hiện gần đây sau những cuộc đột kích bằng ném lựu đặn, bắn rồi bỏ chạy của người Iraq gây ra. CNN tổng kết, từ khi TT Bush tuyên bố trận chiến quân sự Iraq coi như đã xong trên mẫu hạm Lincoln, đã có thêm 61 quân nhân Mỹ chết vì bị tấn công lẻ tẻ. Nếu tính tổn thất của toàn bộ cuộc chiến từ ngày Liên Quân đổ bộ vào Iraq đến ngày 28 tháng 6, tổng số tử vong là 199 người, người ta thấy số tử vong của thời gian sau cuộc hành quân Iraq Tư do gần bằng phân nửa của số tử vong chết trong chiến dịch.
Quốc Hội Mỹ lo ngại, ngày 18 tháng Sáu,hỏi Thứ trưởng Quốc Phòng Paul Wolfowitz, Bộ có cần tăng quân cho chiến trường A phú Hản và nhứt là chiến trường Iraq nữa không. Trả lời: Không. Giải trình: Việc ổn định và tái thiết Iraq không còn là vấn đề quân sự nữa. Chỉ còn sót lại một ít tàn đảng tàn quân và một số phần tử ngoại nhập cuồng tín xâm nhập. Chắc chắn sẽ triệt tiêu họ được nhưng phải cần thời gian. Hiện nay quân Mỹ còn khoảng 140 ngàn người ỏ Iraq và 9 ngàn ở A phú hản. Các tư lịnh chiến trường thấy không cần tăng cường quân số. Còn Bộ trưởng QP Rumsfeld hoàn toàn bác bỏ phỏng đoán, lo ngại Mỹ sẽ phải đương đầu với du kích chiến ở Iraq. Tướng Hồi hưu Garner là người đầu tiên được Mỹ đưa đến để quản nhiệm chánh quyền Iraq nhận định việc tàn quân và tàn đảng Iraq tấn công, chỉ là những tấn công lẻ tẻ. Ô. Joseph Collins, nhân vật phụ trách công tác hậu chiến tại Bộ QP Mỹ, khẳûng định, đó không phải là du kích chiến. Những người Iraq tấn công, rồi buông súng bỏ chạy và nhiều người làm vì thù hận cá nhân, vì được mướn, chớ không có tổ chức, lãnh đạo, chỉ huy. Những loại tấn công bộc phát như vậy sẽ còn nhưng không làm nao núng tinh thần quân Mỹ.
Nói gọn, quan niệm chánh thức của Mỹ, làø không có vấn đề du kích, hay trường kỳ kháng chiến xảy ra ở Iraq. Dư luận Mỹ lo. Những người trung thành với Hussein và đảng Baah đang tiến hành các hoạt động chống Mỹ. Họ dùng tiền mướn những người dân thất nghiệp, dân du thủ du thực bắn giết người Mỹ. Lo Syria, Iran tài trợ biệt kích diệt Mỹ, gây bất ổn để các tổ chức Hồi giáo gây xáo trộn chống đường lối dân chủ hoá Iraq của Mỹ hầu vận động tiến đến việc lập một chánh quyền Hồi giáo ở Iraq. Nhưng số người đánh phá Mỹ này có nhưng không phải là con số đáng kể so với nhân dân Iraq được đem lại tư do, mức sống tương đối khá dần, với tiến bộ từ từ của công tác tái thiết. Số người đánh phá Mỹ đó Mỹ sẽ giảm, chớ không thể tăng được với cuộc hành quân tảo thanh và với việc nhân dân không che dấu họ như ta bị tát ra khỏi nước, không thể thành du kích hay trường kỳ kháng chiến được.
Aùm ảnh, bóng ma du kích bắt đầu ám ảnh Mỹ sau cuộc tấn công Tết Mâu Thân năm 1968 của VC. Phản chiến Mỹ thổi phòng dư luận và thành áp lực đối với Quốc Hội đi đến Việt nam hoá chiến tranh và sau cùng rút quân. Nhưng đến nay đã gần nửa thế kỷ. Từø Chiến tranh VN đến giờ chiến lược, chiến thuật, khí tài của Mỹ đã đi những bước quá dài và nhanh. Quân lực Mỹ đã rút vô vàn kinh nghiệm. Bỏ chế độ thi hành quân dịch. Quân nhân toàn người tình nguyện. Vũ khí tinh vi đến mức tinh khôn. Chiến thuật thần tốc để không bị bại trận ngay nước Mỹ như trong Chiến tranh VN nữa. Suốt hai cuộc chiến tranh A phú hản và Iraq, Phản chiến đã thất bại và CS Hà nội cũng hố to dùng bóng ma du kích chiến nhát nhân dân và chánh quyền Mỹ. Nhưng đưong nhiên, khi hành quân và chiến thắng thần tốc - đổ quân nhanh, thanh toán mục tiêu lẹ, làm sao khỏi còn sót tàn quân, tàn đảng địch. Việc bình định, kiểm soát diện địa làm sao tránh khỏi một số thương vong. Nhưng những cuộc đánh phá chống Mỹ chỉ là hành động trả thù. Những kháng cự lẻ tẻ chỉ là hành động vô tổ chức, thiếu hệ thống lãnh đạo, chỉ huy. Đó không phải là du kích chiến vì đặïc biệt thiếu yếu tố nhân dân. Đại đa số nhân dân Iraq đâu muốn Ô. Hussein trở lại. Ai mà thích độc tài. Ai không yêu tư do, dân chủ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình