Người viết: TẠ CÁT CÁT
Em lớn lên, đầu tiên do sữa mẹ, rồi sau đó nhờ sữa của con bò, vậy mà em chưa hề nhìn thấy con bò bao giờ. Em hỏi mẹ thì mẹ nói:
"Ở Việt Nam có nhiều bò lắm."
"Nó làm sao há mẹ""
"Con bò thường ăn cỏ trên cánh đồng."
"Cánh đồng là gì hở mẹ""
"Cánh đồng có nhiều cỏ mọc hoang."
"Mọc hoang là sao há mẹ""
"Mọc hoang là cỏ mọc mà không có người làm vườn cắt cỏ."
Trả lời như vậy cũng như không, em chẳng hiểu thêm được tí gì. Cũng may, mùa hè năm vừa rồi, ba cho em đi về đồng quê chơi, và em đã thấy con bò, không phải, em thấy cả một đàn bò, nhiều con lắm.
Em đã thấy bằng mắt con bò rồi. Nó to lớn quá chừng chừng, có bốn chân để đứng. Lông nó màu trắng hoặc màu ngà ngà, có nhiều đốm loang lỗ màu nâu hoặc đen. Cái đầu bò ngắn và lớn hơn đầu chó nhiều. Mắt bò rất đẹp, trông hiền lắm. Bây giờ em cũng biết cánh đồng ra sao, cánh đồng rộng lớn vô cùng, xe đi ngang qua cả nửa tiếng đồng hồ mới hết, và đàn bò đang cúi cái mõm xuống ăn cỏ. Có con còn ngửng đầu lên, thong thả nhai nhai. Sởõ dĩ em thấy rõ vậy là nhờ ba đã dừng xe lại cho em quan sát con bò. Em muốn tới gần đàn bò để coi cho rõ, nhưng ba nói, tới gần nó đá cho té chết giờ. Em hiểu rồi, nó hiền nhưng nó phải tự vệ, vì người ta vẫn giết bò để ăn thịt.
Ba còn giải thích cho em hiểu, nguời ta vắt sữa ở con bò cái, làm ra sữa cho người uống, pho mát và bơ mà em thường ăn cũng do từ sữa bò mà ra. Lâu lâu mẹ nấu phở hay làm bíp tết cũng do thịt của con bò. Con bò thiệt hữu ích, giúp cho con người nhiều món ăn để nuôi sống, vậy mà thử hỏi có ai biết ơn con bò không"
Em nói ý nghĩ đó ra với ba, ba cười, vuốt tóc em:
"Con nói phải. Không những không biết ơn con bò, mà người ta còn chửi nhau ngu như con bò nữa."
"Thiệt là tội nghiệp nó quá há ba. Con biết ơn con bò ba à, vì con đã được ăn thịt nó và uống bao nhiêu sữa để lớn lên."
Dù vậy, từ khi nhìn thấy con bò rồi, em vẫn thích uống sữa bò, ăn pho mát và bơ, nhưng không thích ăn thịt bò nữa. Vì sữa và bơ lấy từ con bò ra, còn ăn miếng thịt thì con bò phải chết.
Hèn chi em thấy bà nội em ăn chay hông à, ăn ngày này qua ngày khác mà bà vẫn mạnh khỏe, vui vẻ và hiền nữa.
Tạ Cát Cát
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình