[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Hỏi (ông Lê Thanh Chưởng): Cách đây gần 6 tuần lễ, con tôi đi chơi cùng chúng bạn. Trên đường về, bạn của cháu đã chận một vài học sinh để đòi tiền.
Sau đó 3 ngày, cháu cùng 2 người bạn khác đã bị cảnh đã bị cảnh sát bắt và cáo buộc về tội cướp.
Cháu cho biết là những việc làm đó là do bạn cháu, riêng cá nhân cháu hòan tòan không hề tham dự vào chuyện đó. Cháu đã khai với cảnh sát những điều đó, ngòai ra cháu còn khai thêm rằng khi bạn cháu đòi không được tiền, bạn của cháu còn lục sóat túi của các học sinh và thỉnh thỏang lấy luôn điện thọai cầm tay của họ.
Việc này bạn của cháu đã thú nhận tại đồn cảnh sát. Riêng trường hợp của cháu, mặc dầu cháu không chịu nhận là có dính dáng đến việc tống tiền đó. Tuy thế, sau khi thẩm vấn cảnh sát vẫn buộc cháu vào tội trạng vừa nêu.
Cháu đã ra tòa một lần nhưng không chịu nhận tội. Hiện cháu đang được tại ngọai chờ ngày xét xử.
Xin LS cho biết là trong trường hợp vừa nêu, liệu cháu có bị tòa kết tội hay không. Nếu cháu bị kết tội thì hình phạt nặng nhất dành cho cháu sẽ như thế nào. Năm nay cháu được 16 tuổi và chưa hề gặp rắc rối với pháp luật.
*
Trả lời: Điều 94 “DDạo Luật Hình Sự” (the Crimes Act 1900) quy định rằng: “Bất cứ ai cướp hoặc hành hung với ý định cướp bất cứ người nào hoặc ăn cắp bất cứ động sản, tiền bạc, hoặc bất cứ tài sản có giá trị nào từ người khác, sẽ bị tù 14 năm, ngọai trừ bị phạt nặng hơi theo sự quy định bởi Đạo Luật này.” (Whosoever robs or assault with intent to rob any person or steals any chattel, money, or valuable security from the person of another, shall, except where a greater punishment is provided by this Act, be liable to imprisonment for fourteen years).
Trong vụ R v Daniels [2001] NSWCCA 181. Tình tiết trong vụ đó có thể lược thuật như sau: Vào lúc 3giờ 45 phút sáng ngày 2.10.1999, nạn nhân đang hành nghề mãi dâm trên đường Maitland tại Islington thì bị cáo lái chiếc xe du lịch thuộc lọai Laser màu trắng lái đến gần cô ta. Cô ta bèn nói chuyện với bị cáo. Sau khi thương lượng, cô ta bèn vào xe và được lái đi đến một nơi để bị cáo thỏa mãn tình dục.
Bị cáo nói với cô ta rằng ông ta chỉ có giấy bạc $100 đô la và hỏi cô ta là có thể đổi giùm được không. “Cô ta ta vói xuống túi xách tay của cô ta và lấy ra $250 hoặc $300 đô lọai giấy bạc $50” (She reached down into her handbag and withdrew either $250 or $300 in $50 bills).
Ngay trong lúc cô ta đang lấy tiền từ túi xách, thì bị cáo dùng tay bóp cổ cô ta. Cô ta cho biết rằng bị cáo đã bóp rất mạnh làm cho cô ta khó thở, đồng thời bị cáo dùng tay kia ôm chặt lấy cô ta.
Bị cáo bèn yêu cầu cô ta đưa tiền. Cô ta cũng khai rằng vì cô ta vừa bị bóp cổ vừa bị ôm chặt nên cô không còn cách nào khác hơn là đưa tiền cho bị cáo.
“Bị cáo lấy tiền xong bèn đẩy cô ta ra khỏi xe. Cô ta bị vấp té. Bị cáo bèn lái xe chạy mà không bật đèn nhưng cô ta đã xoay xở để nhận biển số xe vì chiếc xe rất gần cô ta” (The accused took the money and then pushed her out of the motor vehicle. She stumbled and fell. The accused then drove off without lights but she managed, because it was quite close to her, to get the number plate of the vehicle).
Cô ta ghi nhớ biển số rồi ghi vào mảnh giấy và gọi cho cảnh sát. Chừng 6.30 sáng cùng ngày chiếc xe do bị cáo lái đã bị phát hiện là đang chạy dọc theo xa lộ Pacific về hướng bắc gần vùng Taree.
Khi Xe cảnh sát thấy xe của bị cáo cách Taree chừng 10km, lúc đó bị cáo chạy khỏang 120km/giờ. Khi chạy đến đọan đường “nơi 2 lằn nhập lại thành một” (where two lanes merge into one) 3 xe cảnh sát đang rượt xe của bị cáo. Trước khi chạy vào đọan đường 1 lằn, tất cả các xe cảnh sát đều hụ còi có đèn chớp.
Vì phía trước bị cáo có một chiếc xe đang chạy nên bị cáo phải chạy chậm lại. Cảnh sát tưởng rằng bị cáo chuẩn bị ngừng nên cho xe chạy chậm theo xe của bị cáo. Một chiếc khác chạy phía trước còn một chiếc chạy song song với xe của bị cáo.
Chiếc xe chạy phía trước xe của bị cáo tưởng là cảnh sát yêu câu đương sự ngừng nên đã tấp vào lề và ngừng xe lại. Bất thình lình bị cáo tống ga và cho xe chạy len vào khỏang giữa chiếc xe của cảnh sát ở phía trước và chiếc xe của cảnh sát chạy song song với xe của bị cáo. Xe của bị cáo đã tông mạnh vào chiếc xe của cảnh sát ở phía trước. Sau đó bị cáo bỏ số cho xe lùi mạnh lại tông vào chiếc xe cảnh sát ở phía sau làm cho 2 chiếc xe này không còn chạy được nữa.
Bị cáo bỏ chạy và chiếc xe cảnh sát còn lại đã rượt theo xe của bị cáo. Bị cáo đã chạy với tốc độ là 170km/giờ và đã vượt qua mặt nhiều xe. Cảnh sát tiếp tục rượt bị cáo cho đến lúc “xe của bị cáo bắt đầu nhã một lượng lớn khói ở dưới lườn xe” (the accused’s motor vehicle started to blow a a large amount of smoke from underneath). Xe của bị cáo ngừng chạy rồi tắt máy và sau đó bị cáo đã bị bắt.
Tại cảnh sát cuộc bị cáo đã bị cáo buộc về tội “cướp” (robbery) và tội “xử dụng dụng cụ tấn công để ngăn chận sự bắt giữ hợp pháp” (use offensive instrument to prevent lawful apprehension).
Thọat tiên bị cáo không chịu nhận tội, nhưng tại tòa án vùng bị cáo đã nhận tội thứ hai khi “thủ tục hạch tội” (arraignment) được tiến hành. Cùng ngày hôm đó bồi thẩm đòan đã đưa ra phán quyết là bị cáo có tội đối với tội cướp.
Vị chánh án tọa xử đã tuyên phán bị cáo 4 năm tù ở cho tội thứ nhất và phải thụ hình ít nhất là 3 năm, và 6 năm tù cho tội trạng thứ 2 và phải thụ hình tối thiểu là 4 năm, với điều kiện là bản án thứ 2 sẽ được thi hành sau khi bị cáo thi hành xong bản án tù cho tội cướp. Điều này có nghĩa rằng bị cáo sẽ được phóng thích có điều kiện vào năm 2006. Bị cáo bèn kháng án vì cho rằng bản án quá nặng đối với tội danh thứ hai.
Tòa kháng án sau khi xét đơn đã nhấn mạnh rằng việc xử dụng vũ khí để ngăn chận sự bắt giữ hợp pháp khi tính mạng và sự an tòan của cảnh sát đã phải bị đặt vào tình huống nguy hiểm để thi hành nhiệm vụ của họ. Đó là một tội trạng nghiêm trọng. Tuy nhiên, vẫn có một sự khác biệt nhỏ khi tuyên án đối với việc “liệu vũ khí là súng ống hay dụng cụ đó là một chiếc xe hơi” (whether the weapon was a firearm or whether the instrument was a motor vehicle).
“Trong một vài tình huống, người ta có thể dự tính được rằng việc xử dụng xe hơi như là một dụng cụ có thể nguy hiểm hơn và có thể gây ra nhiều sự thiệt hại hơn là việc cho nổ súng. Mỗi một trường hợp tùy thuộc vào tình huống của chính nó” (In some circumstances, one can envisage the use of a vehicle as the instrument could be more dangegous and more likely to cause harm than the discharge of a firearm. Each case depends upon its own circumstances).
Cuối cùng, Tòa Kháng An đã giảm án xuống còn 5 năm và bị cáo sẽ được phóng thích có điều kiện vào tháng 10 năm 2005.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng tội trạng mà cháu bị cáo buộc là một tội hình sự nghiêm trọng và hình phạt sẽ là hình phạt tù nếu cháu bị kết tội.
Tuy nhiên, nếu đúng là cháu không hề can dự vào vụ việc như cháu đã thuật lại, thì chắc chắn bồi thẩm đòan sẽ không thể kết buộc tội đó cho cháu, đặc biệt là nếu bạn của cháu đã nhận rằng những hành động sai quấy đó là do chính đương sự thực hiện.
Nếu ông còn thắc mắc xin gọi điện thọai cho chúng tôi để được giải đáp.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình