Tại Hội nghị Thượng đỉnh các nước Nam Á ở Katmandu, việc Tổng Thống Hồi Quốc Musharraf đột nhiên từ diễn đàn xuống đến trước Thủ tướng Ấn Vajpayee chìa bàn tay ra bắt tay không làm ai ngạc nhiên. Bởi vì đây là "thế thời phải thế". Thế nhưng khi Ngoại trưởng Do Thái Shimon Peres có mặt tại New Delhi tuần này, người ta phải ngạc nhiên, vì đây lại là "ai dễ biết ai".
Do Thái và Ấn Độ đã thiết lập bang giao từ 10 năm nay, nhưng mối quan hệ chính trị và kinh tế cũng chỉ thường thường bậc trung. Nay từ Jerusalem đến New Delhi bỗng nhiên có hình một cái trục, giống như trục xuyên qua hai bánh xe. Lý do rất dễ hiểu, cả hai nước đều phải chống lại một kẻ thù là phong trào Hồi giáo quá khích. Đây là đồng bệnh tương lân chăng" Tôi nghĩ không phải. Cái trục có một chữ "đồng" khác. Đó là hiệp đồng tác chiến. Mọi việc có vẻ đã diễn tiến khá mau vì cơ hội ngàn năm một thủa. Hôm chủ nhật, các giới chức Ấn Độ và Do Thái đã hội kiến với nhau ở Jerusalem, ngày thứ hai Peres đến New Delhi để hội kiến với Ngoại trưởng và Thủ tướng Ấn, đồng thời lưu lại viếng thăm 3 ngày. Tình hình Palestine đang trong cảnh dầu sôi lửa bỏng, vậy mà Peres đi Ấn Độ đến 3 ngày quả là chuyện lạ. Nó chỉ có nghĩa là một mối liên minh mới đang thành hình gấp.
Hai địch thủ truyền kiếp của hai nước Do Thái và Ấn Độ đang lâm thế bí vì nạn khủng bố quốc tế. Chính quyền Palestine của Yasser Arafat đã bắt buộc phải xuống tay dẹp nhũng nhóm Hồi giáo quá khích gây ra những vụ đánh bom tự sát, bắt giữ nhiều thành viên và cả lãnh tụ của các nhóm này, nhưng hòa đàm với Do Thái vẫn kẹt cứng, Arafat vẫn bị "giam lỏng" ở Ramallah bên Tây ngạn. Đến khi Hải quân Israel bắt được một chiếc tầu của Palestine chở lậu 50 tấn vũ khí ở Hồng Hải, chính quyền Israel đã hạ một câu chết người: "Chính quyền Palestine của Arafat đã bị nhiễm trùng độc khủng bố từ đầu đến chân rồi". Phải hiểu ngầm là hết thuốc chữa. Đặc phái viên Mỹ Anthony Zinni trở lại Trung Đông mà vẫn không điều giải được hai bên mở lại thương thuyết.
Tình hình Ấn-Hồi đã căng thẳng từ ngày một nhóm quyết tử Hồi giáo dùng súng tấn công vào tòa nhà Quốc hội Ấn ở New Delhi. Quân đội hai nước "nguyên tử" đã tập trung ở biên giới và ở vùng đất Kashmir bị tranh chấp, giao tranh súng lớn súng nhỏ qua lằn ranh xẩy ra theo kiểu "chờ thời". Tổng Thống Hồi Quốc Musharraf đã bắt giữ các lãnh tụ của hai nhóm Hồi giáo quá khích ở Kashmir vẫn nhân danh "thánh chiến" tranh đấu bằng bạo động đế chiếm lại phần đất của Ấn Độ. Từ ngày khủng bố do bin Laden lãnh đạo đánh một đòn dữ dội vào đất Mỹ, Musharraf đã có lập trường khôn ngoan đứng hẳn về phía chống khủng bố và hợp tác với Mỹ trong cuộc chiến A Phú Hãn. Nhưng điều không may cho ông là các nhóm Hồi giáo quá khích đặt căn cứ trên phần đất Hồi lại có liên hệ đến tổ chức khủng bố al-Qaida và không biết chừng có quân của bin Laden tiếp tay ở đó. Tai hại nhất, có nhiều tin tức cho rằng bin Laden có thể đã trốn qua Hồi Quốc ở vùng tiếp giáp với Jalalabad và Tora Bora. Chính vì tình trạng này, cái bắt tay của hai ông Musharraf và Vajapayee được New Delhi phê bình là bắt tay xã giao, việc chính là Hồi Quốc phải hành động thêm nữa để tiễu trừ khủng bố.
Bây giờ thế liên minh Ấn Độ-Do Thái có đặc điểm gì" Về mặt chính thức Ngoại trưởng Peres sẽ đi thăm Bangalore, trung tâm kỹ thuật cao của Ấn và Bombay, được coi như thủ đô tài chính của nước này, đồng thời thảo luận về quan hệ kinh tế. Nhưng cả hai bên đều không giấu là sẽ có sự xiết chặt bang giao chú trọng về an ninh chống khủng bố. Trong khi đó báo chí của Do Thái và Ấn Độ loan tin hai nước sắp tiến đến một thỏa hiệp để Do Thái bán cho Ấn Độ loại phi cơ Phalcon do Israel chế tạo có hệ thống báo động sớm về radar. Vụ bán khí giới có tính cách phòng thủ không vi phạm một luật lệ quốc tế nào và cũng không thể bị tố cáo làm tăng thêm căng thẳng giữa Ấn-Hồi. Sự xiết chặt quan hệ giữa hai nước cũng không làm ai ngạc nhiên, vì lúc này không làm, còn chờ đến lúc nào.
Nhưng trong sự kết hợp này có thể làm nẩy ra một lập trường chung có ảnh hưởng rộng lớn. Cả hai nước đều muốn vạch ra một lằn ranh mới. Đó là nêu lên nguyên tắc "không cho phép khủng bố vượt qua biên giới các nước". Liệu có nước nào phản đối nguyên tắc này không" Chắc chắn là không, trái lại tất cả các nước trên thế giới còn mừng và ủng hộ vì lo cho an toàn của họ. Mỹ sẽ tán thành trước tiên vì chính khủng bố vượt biên giới vào Mỹ gây tai họa ngày 11 tháng 9 năm ngoái. Vì khủng bố al-Qaida của bin Laden xuất phát từ A Phú Hãn đánh Mỹ nên Mỹ đã có quyền đánh trả phá tan chế độ Taliban mà không có nước nào phản đối và cả LHQ cũng tiếp tay cho việc thành hình một chính quyền mới ở A Phú Hãn.
Nếu nước nào cố ý bất chấp nguyên tắc cấm, vẫn cho khủng bố vượt biên ra ngoài thì sao" Họ sẽ chịu đại họa như chế độ Taliban ở A Phú Hãn vì tội bao che và dung dưỡng khủng bố. Mỹ đã đưa ra nguyên tắc "kẻ bao che khủng bố cũng là khủng bố". Tóm lại chủ trương "cấm khủng bố vượt biên" chỉ củng cố thêm lập luận của Mỹ. Bởi vậy nước nào cũng phải cố gắng tiễu trừ khủng bố. Còn nếu trong nước có quân khủng bố ẩn náu mà nhắm mắt không tiễu trừ, chỉ cần giữ cho chúng khỏi bung ra ngoài thì đó cũng là bất ổn. Sống chung với khủng bố là mang họa vào thân, khác nào nuôi ong tay áo.
Nếu các phong trào quá khích Hồi giáo từ bỏ khủng bố, họ sẽ lấy gì để tranh đấu" Họ ở thế yếu, nếu tranh đấu bằng mồm, kết quả trước sau cũng tàn dần. Hành động tàn bạo của bin Laden quả đã có hiệu ứng quật ngược, gây tai hại cho chính nghĩa đấu tranh của người Hồi giáo.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình