Mùa thu nào vậy" Tôi không nói đến mùa thu năm 1945 mà nói đến mùa thu năm nay, 1999.
Tổng bí thư CSVN Lê Khả Phiêu đã đọc một bài diễn văn vào lúc kết thúc kỳ họp đại hội ban Chấp hành Trung ương đảng ngày 16-8. Vậy mà mãi đến đầu tuần này, báo chí nhà nước mới nhất tề đăng nguyên văn bài diễn văn đó với lời chỉ đạo của cấp trên cần phải đăng gấp và đầy đủ. Tại sao vậy" Tại sao một bài diễn văn quan trọng như vậy phải chờ đến 2 tuần sau mới được phổ biến"
Chúng ta hãy nhìn xem ông Phiêu nói những gì qua bản văn đã được mài rũa lại. Ông ta nói trong những nhiệm vụ khẩn trương lúc này có những việc như “phải tăng cường vai trò lãnh đạo kiên trì của đảng trong mọi lãnh vực đời sống xã hội”, phải duy trì ổn định chính trị và phải tiến những bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”. Chỉ cần một câu đó thôi người ta cũng đủ thấy tất cả điệp khúc quen thuộc của phe bảo thủ giáo điều. Để biện hộ cho luận cứ ngoan cố này, ông ta bảo nhân dân Việt Nam chỉ có một nguyện vọng là con đường độc lập dân tộc và xã hội chủ nghĩa. Ông ta còn nói lấy được rằng “nhân dân hiểu rõ chỉ có dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản Việt Nam, mục đích đó mới có thể đạt được”. Nhân dân nào bảo ông Phiêu họ nghĩ như vậy"
Tóm lại đây chỉ là một kèn hát với cái đĩa cũ rè rè đem hát lại giữa nơi đồng không mông quạnh. Nếu chỉ có như vậy, tại sao không lên dây cót cho nó hát ngay sau khi cuộc họp Trung ương đảng bế mạc" Có thể người ta phải lược bớt những đoạn không được nói công khai và cũng có thể người ta còn chờ một cái gì đó. Nếu cứ xem thời điểm tấu lại bản nhạc cũ vào đầu tuần này, người ta có thể hiểu nó nhằm chào đón một người. Đó là Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright sẽ đến Hà Nội vào đầu tuần tới. Tin tức trước đây nói bà Albright sẽ duyệt lại những gì đã tiến triển sau khi Hà Nội và Washington thỏa hiệp “trên nguyên tắc” về bản Hiệp ước Mậu dịch, chỉ còn chờ soạn lại bản văn về ngôn từ cho chính xác. Chuyện này hiển nhiên không dễ.
Lê Khả Phiêu nói trong bài diễn văn là “Nhân dân chúng ta sẽ không cho phép một sự chia sẻ nào về quyền lực chính trị với bất cứ một thế lực nào khác. Mọi ý kiến chủ trương “dân chủ triệt để”, đặt nhân quyền lên trên chủ quyền hay ủng hộ đa nguyên đa đảng chỉ là...dối trá và lừa gạt”. Ông Phiêu sợ cái gì mà phải rú lên câu bùa chú lạc hậu cũ mèm này trước khi bà Albright đến Hà Nội, chuyến đi đầu tiên của bà" Trước thủ đoạn chặn họng này, bà Albright còn đến ngoạn cảnh làm gì nữa cho mệt"
Vậy mà bà Albright vẫn cứ đi theo lịch trình đã định. Chưa đầy một ngày sau bài diễn văn của ông Phiêu được công bố, một “giới chức” ở Hà Nội nói khi bà Albright đến, hai bên sẽ ký hai thỏa hiệp, một về việc bán vé máy bay và một về khoa học-kỹ thuật. Việc hai công ty hàng không Việt và Mỹ có thể chia sẻ việc bán vé cho hành khách chỉ là một bước quá nhỏ để đi đến một Hiệp ước Hàng không đầy đủ cho phi cơ hai bên đến đậu tại mỗi nước. Còn thỏa ước khoa học-kỹ thuật thì cũng nên hỏi Hà Nội có khoa học và kỹ thuật gì để đem ra trao đổi với Mỹ. Hà Nội cũng có một thành tích khoa học cấp cao là một ông Phạm Tuân nào đó năm xưa đã cưỡi tầu vũ trụ của Liên Sô lên quỹ đạo. Thật ra hình ảnh ông phi công vũ trụ Việt Nam cũng chẳng khác gì một anh cán ngố dép râu được ngồi bám sau xe gắn máy Honda hồi các ông mới chiếm được miền Nam, há hốc mồm ngơ ngáo nhìn những tòa nhà biu-đinh của Saigon thời đó.
Nhưng quan trọng nhất là bản thỏa ước thứ ba cho phép Ngân hàng Xuất-Nhập cảng Mỹ bắt đầu cho kinh doanh muợn tiền vào làm ăn buôn bán ở Việt Nam. Thỏa ước này rất có lợi cho Việt Nam vì Ngân hàng này là một cơ quan độc lập của chính phủ Mỹ chuyên tài trợ các vụ giao thương quốc tế. Chỉ khổ nỗi việc ký bản thỏa ước này bị hoãn lại. Giới chức nói cả hai bên không có ai chống đối thỏa ước, nhưng vì vấn đề quan liêu giấy tờ của Việt Nam quá chậm nên bà Albright không kịp ký vào dịp này. Thành ra bà Ngoại trưởng đến cũng ký, nhưng chỉ ký các loại văn bản quá thường, có cũng như không, cái cần nhất lại bảo phải chờ. Mấy ông Cộng sản muốn chặn họng Mỹ, vậy mấy ông Mỹ không biết dằn mặt trả đũa hay sao" Đúng là bánh ít đi, bánh quy lại.
Bà Albright sẽ lưu lại Việt Nam hai ngày 6 và 7 tháng 9, sau đó bà sẽ bay đi Tân Tây Lan để dự Hội nghị Thượng đỉnh APEC vào cuối tuần. Trước đây phía Hà Nội hy vọng khi họp Thượng đỉnh APEC, hai bên sẽ có thể chính thức ký kết bản Hiệp ước Mậu dịch. Nhưng bây giờ, sau bài diễn văn sặc mùi giáo điều bảo thủ của Lê Khả Phiêu, người ta không chắc Hiệp ước có thể được ký kết vào dịp đó, trừ phi trong vài ngày chót tuần tới có chuyện đột xuất cung đình bất ngờ, như kiểu lộn cú mèo chẳng hạn. Linh hồn của bọn bảo thủ giáo điều là “các quốc doanh”, các ổ tham nhũng gộc. Rút cuộc chúng đã lấn át chế ngự được bộ Chính trị và Trung ương đảng. Chúng đã đại thắng.
Ở Việt Nam dưới chế độ Cộng sản, người dân đã quen tai với mấy chữ “Cách mạng Tháng 8”, coi như nó cùng tầm cỡ với Cách mạng tháng 10 khi còn mồ ma Liên Sô. Người ta còn gọi là “Cách mạng mùa thu” để thêm phần gợi cảm. Thế nhưng mùa thu đó chỉ gợi sầu. Cái tháng 8 năm 1945 không may đã dọn đường cho nạn độc tài đảng trị. Mùa thu năm 1999 người dân còn rầu hơn nữa. Bởi vì đó là Mùa thu Tham nhũng Đại thắng.
Tổng bí thư CSVN Lê Khả Phiêu đã đọc một bài diễn văn vào lúc kết thúc kỳ họp đại hội ban Chấp hành Trung ương đảng ngày 16-8. Vậy mà mãi đến đầu tuần này, báo chí nhà nước mới nhất tề đăng nguyên văn bài diễn văn đó với lời chỉ đạo của cấp trên cần phải đăng gấp và đầy đủ. Tại sao vậy" Tại sao một bài diễn văn quan trọng như vậy phải chờ đến 2 tuần sau mới được phổ biến"
Chúng ta hãy nhìn xem ông Phiêu nói những gì qua bản văn đã được mài rũa lại. Ông ta nói trong những nhiệm vụ khẩn trương lúc này có những việc như “phải tăng cường vai trò lãnh đạo kiên trì của đảng trong mọi lãnh vực đời sống xã hội”, phải duy trì ổn định chính trị và phải tiến những bước vững chắc lên chủ nghĩa xã hội”. Chỉ cần một câu đó thôi người ta cũng đủ thấy tất cả điệp khúc quen thuộc của phe bảo thủ giáo điều. Để biện hộ cho luận cứ ngoan cố này, ông ta bảo nhân dân Việt Nam chỉ có một nguyện vọng là con đường độc lập dân tộc và xã hội chủ nghĩa. Ông ta còn nói lấy được rằng “nhân dân hiểu rõ chỉ có dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản Việt Nam, mục đích đó mới có thể đạt được”. Nhân dân nào bảo ông Phiêu họ nghĩ như vậy"
Tóm lại đây chỉ là một kèn hát với cái đĩa cũ rè rè đem hát lại giữa nơi đồng không mông quạnh. Nếu chỉ có như vậy, tại sao không lên dây cót cho nó hát ngay sau khi cuộc họp Trung ương đảng bế mạc" Có thể người ta phải lược bớt những đoạn không được nói công khai và cũng có thể người ta còn chờ một cái gì đó. Nếu cứ xem thời điểm tấu lại bản nhạc cũ vào đầu tuần này, người ta có thể hiểu nó nhằm chào đón một người. Đó là Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright sẽ đến Hà Nội vào đầu tuần tới. Tin tức trước đây nói bà Albright sẽ duyệt lại những gì đã tiến triển sau khi Hà Nội và Washington thỏa hiệp “trên nguyên tắc” về bản Hiệp ước Mậu dịch, chỉ còn chờ soạn lại bản văn về ngôn từ cho chính xác. Chuyện này hiển nhiên không dễ.
Lê Khả Phiêu nói trong bài diễn văn là “Nhân dân chúng ta sẽ không cho phép một sự chia sẻ nào về quyền lực chính trị với bất cứ một thế lực nào khác. Mọi ý kiến chủ trương “dân chủ triệt để”, đặt nhân quyền lên trên chủ quyền hay ủng hộ đa nguyên đa đảng chỉ là...dối trá và lừa gạt”. Ông Phiêu sợ cái gì mà phải rú lên câu bùa chú lạc hậu cũ mèm này trước khi bà Albright đến Hà Nội, chuyến đi đầu tiên của bà" Trước thủ đoạn chặn họng này, bà Albright còn đến ngoạn cảnh làm gì nữa cho mệt"
Vậy mà bà Albright vẫn cứ đi theo lịch trình đã định. Chưa đầy một ngày sau bài diễn văn của ông Phiêu được công bố, một “giới chức” ở Hà Nội nói khi bà Albright đến, hai bên sẽ ký hai thỏa hiệp, một về việc bán vé máy bay và một về khoa học-kỹ thuật. Việc hai công ty hàng không Việt và Mỹ có thể chia sẻ việc bán vé cho hành khách chỉ là một bước quá nhỏ để đi đến một Hiệp ước Hàng không đầy đủ cho phi cơ hai bên đến đậu tại mỗi nước. Còn thỏa ước khoa học-kỹ thuật thì cũng nên hỏi Hà Nội có khoa học và kỹ thuật gì để đem ra trao đổi với Mỹ. Hà Nội cũng có một thành tích khoa học cấp cao là một ông Phạm Tuân nào đó năm xưa đã cưỡi tầu vũ trụ của Liên Sô lên quỹ đạo. Thật ra hình ảnh ông phi công vũ trụ Việt Nam cũng chẳng khác gì một anh cán ngố dép râu được ngồi bám sau xe gắn máy Honda hồi các ông mới chiếm được miền Nam, há hốc mồm ngơ ngáo nhìn những tòa nhà biu-đinh của Saigon thời đó.
Nhưng quan trọng nhất là bản thỏa ước thứ ba cho phép Ngân hàng Xuất-Nhập cảng Mỹ bắt đầu cho kinh doanh muợn tiền vào làm ăn buôn bán ở Việt Nam. Thỏa ước này rất có lợi cho Việt Nam vì Ngân hàng này là một cơ quan độc lập của chính phủ Mỹ chuyên tài trợ các vụ giao thương quốc tế. Chỉ khổ nỗi việc ký bản thỏa ước này bị hoãn lại. Giới chức nói cả hai bên không có ai chống đối thỏa ước, nhưng vì vấn đề quan liêu giấy tờ của Việt Nam quá chậm nên bà Albright không kịp ký vào dịp này. Thành ra bà Ngoại trưởng đến cũng ký, nhưng chỉ ký các loại văn bản quá thường, có cũng như không, cái cần nhất lại bảo phải chờ. Mấy ông Cộng sản muốn chặn họng Mỹ, vậy mấy ông Mỹ không biết dằn mặt trả đũa hay sao" Đúng là bánh ít đi, bánh quy lại.
Bà Albright sẽ lưu lại Việt Nam hai ngày 6 và 7 tháng 9, sau đó bà sẽ bay đi Tân Tây Lan để dự Hội nghị Thượng đỉnh APEC vào cuối tuần. Trước đây phía Hà Nội hy vọng khi họp Thượng đỉnh APEC, hai bên sẽ có thể chính thức ký kết bản Hiệp ước Mậu dịch. Nhưng bây giờ, sau bài diễn văn sặc mùi giáo điều bảo thủ của Lê Khả Phiêu, người ta không chắc Hiệp ước có thể được ký kết vào dịp đó, trừ phi trong vài ngày chót tuần tới có chuyện đột xuất cung đình bất ngờ, như kiểu lộn cú mèo chẳng hạn. Linh hồn của bọn bảo thủ giáo điều là “các quốc doanh”, các ổ tham nhũng gộc. Rút cuộc chúng đã lấn át chế ngự được bộ Chính trị và Trung ương đảng. Chúng đã đại thắng.
Ở Việt Nam dưới chế độ Cộng sản, người dân đã quen tai với mấy chữ “Cách mạng Tháng 8”, coi như nó cùng tầm cỡ với Cách mạng tháng 10 khi còn mồ ma Liên Sô. Người ta còn gọi là “Cách mạng mùa thu” để thêm phần gợi cảm. Thế nhưng mùa thu đó chỉ gợi sầu. Cái tháng 8 năm 1945 không may đã dọn đường cho nạn độc tài đảng trị. Mùa thu năm 1999 người dân còn rầu hơn nữa. Bởi vì đó là Mùa thu Tham nhũng Đại thắng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình