Tin tức cắt tiền An Sinh Xã hội (ASXH) là một thí dụ điển hình của định nghĩa sự kiện, sự việc, và vấn đề xảy ra trở thành tin tức khi nào truyền thông đại chúng muốn và quyết định biến nó thành tin tức. Điều đó nói lên truyền thông là một vũ khí lợi hại, con dao hai lưỡi. Lợi khi giúp cho quần chúng mở rộng đường thông tin, nghị luận. Hại khi nằm trong tay những người muốn sử dụng nó vào mục đích chánh trị và quyền lợi riêng của cá nhân hay phe nhóm. Do vậy nghe thấy "tin tức" chớ vội "tin tưởng", chớ vội "tin tức thì", có thể vội nghe mà mắc, vôi tin nên lầm.
Thí dụ thứ nhứt mới đây về tin cắt giảm tiền già. Sự thật chẳng có gì nhưng truyền thông biến nó thành chấn động. Số là vào tuần lễ cuối tháng 2, Oâng Thần Tài Greenspan, Chủ tịch Quỷ Dự Trữ Liên bang ra trước Uỷ ban Ngân sách Quốc Hội trình bày hai ý kiến: hoặc tăng tuổi về hưu hoặc cắt giảm tiền trợ cấp người già để cứu vãn Quỷ ASXHû; chấm hết. Không phải lần đầu O. Greenspan làm như vậy về nền tài chánh và ngân sách Mỹ. Oâng đã làm không biết lần thứ mấy rồi. Cái "job" lương cao, bổng hậu của Oâng là vậy; không làm là thất nghiệp. Tuổi về hưu TT Clinton đã tăng rồi lên 67. Chỉ còn lại việc cắt giảm tiền già nên truyền thông đại chúng biến thành tin tức hàng đầu, nóng bỏng, hấp dẫn. Và cả một lớp người đầu bạc sắp đông hơn đầu xanh ở Mỹ dán mắt vào màn hình TV và computers, vào trang báo giấy, vãnh lổ tai vào radio để theo dõi "tin tức." Báo Washington Post đi tựa "Sếp Quỹ Dự Trữ Liên bang cỗ võ cắùt ASXH." Báo New York Times "Để bớt thâm hụt, Greespan cỗ võ cắt ASXH và Medicare" với một bài dài cả trang. Truyền hình địa phương đua nhau đi phỏng vấn những người già đang sợ cuống quít vì miếng bánh mì buổi tối, viên thuốc buổi sáng của mình bị cắt giảm. ASXH là nguồn tài lợïi duy nhứt của lớp người cả đời làm việc đóng thuế cho Nhà Nước này. Các ứng cử viên tổng thống Dân Chủ gặp một cơ hội bằng vàng để tấn công chánh quyền Bush. Người dẫn đầu toán Dân Chủ trên đuờng đua vào Nhà Trắng, nói một câu hết ý, "Những gì Washington DC [ám chỉ lời tuyên bố của TT Bush khẳng định không có chuyện cắt ANSXH] nói không quan trọng, cắt giảm ASXH là cách làm trật." Bộ tham mưu cận của TT Bush sau khi biết tin Ô. Greenspan nói về cắt giảm ASXH, vội vả chờ TT Bush tiếp kiến xong TT Georgia, là khẩn trình. TT Bush sửng sốt và tuyên bố, "Tôi chưa nói chuyện với [Greespan] hay đọc lời bình luận của Oâng ta. … Lập trường của tôi về phúc lợi ASXH, là như thế này: Những phúc lợi đó không nên thay đổi đối với người đến hay gần tuổi về hưu." Quá rõ ràng, không có chuyện căùt tiền già, cắt dịch vụ Medicare. Nhưng khẳng định không cắt ASXH của TT Bush không hấp dẫn hay không lợi cho đường lối tung tin, truyền thông không khai thác như tin cắt giảm.
Rõ rệt ý kiến, đề nghị, lời bình luận, lời bàn trở thành tin và tin hàng đầu khi truyền thống muốn và quyết định biến nó nó thành tin tức. Còn biến nó thành tin tức vì lý do thầm kín gì thì tùy nhận định của người đọc vì không phải là sự kiện, sự việc, mà thuộc lãnh vực hậu ý kinh tế, chánh trị, và lương tâm chức nghiệp của truyền thông. Nhưng đa số người Mỹ đã chia, đã gọi, đã nói truyền thông thành nhiều lập trường rồi, thân, chống, bảo thủ, cấp tiến, ở giữa, và cực hữu cực tả v.v. Hơn nữa bầu không khí nóng bức chánh trị bầu cử lại càng làm những nhãn hiệu đó càng rõ nét hơn.
Thí dụ thứ hai về tin cắt giảm Medicaid. Tin tức cát giảm Medicaid này tràn ngập các phê bình chê khen của các nhân vật chánh trị, tốn không biết bao nhiêu thời lượng thu, phát hình ảnh và tiếng nói cũng như giấy mực của báo chí trong năm 2003 vì nó trùng khớp với chủ trương cát giảm ngân sách để tránh thâm hụt. Nhưng thựùc tế con số thống kê trên giấy trắng mực đen, của cơ quan y tế xã hội Liên bang và Cali, làm người ta ngơ ngẩn về tin tức đã loan trong năm rồi. Năm 2003, theo cơ quan thẩm quyền điều hành chương trình Medicare của Liên bang, là Centers for Medicare and Medicaid Services, chương trình Medicaid cấp cho 42 triệu 400 ngàn người Mỹ hưởng dụng - tăng hơn năm 2002, là 1 triệu 600 ngàn ngưới, tức tăng 3,9% so với năm 2002. Còn năm 2004 dự trù tỷ lệ tăng là 2,1%. Nói gọn Medicare và Medicaid sẽ tăng, chớ không giảm. Ngân sách 2003 của Liên và Tiểu bang đã chi 269 tỷ đô la, Liên bang chịu 61% và tiểu bang 39%. Chỉ duy nhứt có tiểu bang Texas có giảm số người mới bằng cách hạ mức lợi tức trần của Medicaid xuống. Còn 49 tiểu bang kia cứ như cũ mà làm nên số người hưởng Medicaid mới tăng như vậy vì kinh tế khó khăn dân làm ăn khó, thất nghiệp, nghèo nhiều. Riêng tiểu bang nhà Cali, Cựu TĐ Davis đự định bớt 543 ngàn người sắp được hưởng MediCal (tức Medicaid của Liên bang áp dụng tại Cali) xuống, để tiết kiêm ngân sách tiểu bang đang nợ nần, nhưng cũng không làm được . Quốc Hội và Hành Pháp của tiểu bang lẫn liên bang đều xoay xở để không đụng chạm đến phúc lợi y tế của người dân, nhứt là dân nghèo. Tựu trung đường lối và chủ trưong của Cộng Hoà lẫn Dân Chủ đều ủng hộ chương trình ANSXH trong đó có tiền già và Medicare, Medicaid. Do vậy số ngườøi hưởng Medicaid toàn nước Mỹ năm 2003 tăng chớ không giảm. Hoàn toàn khác với tin tức thường nghe thấy trên truyền thông đại chúng.
Nên chi người Việt tỵ nạn CS thế hệ thứ nhứt bây giờ đại đa số đang ở hay xấp xỉ vào tuổi hạng 65 trở lên không có gì phải lo lắng, Nhứt là phụ cấp ASXH dành cho người già lợi tức khiêm tốn. Kể cả Luật Social Reforms về hạn tuổi tăng mỗi năm tăng dàn lên hai tháng đến 67 mới là tuổi già hưu, vẫn không chi phối người hưởng SSI. Người nghèo cứ cộng 65 tuổi vào ngày, tháng, năm sanh thì đủ điều kiện hưỏng SSI. MediCal, Medicaid, cứ khoản trong ba tháng trước ngày 65 tuổi, đến Sở Xã hội xin đúng 65 là có. Medicare phải có quốc tịch. Chuyện lớn đã có Nhà Nước, Quốc Hội, Chánh quyền do người dân làm ra lo. Cứ tĩnh bơ an dưỡng tuổi giá, giữ gìn sức khoẻ sống vui với gia đình, bè bạn, chòm xóm. Tin tức đọc cứ đọc cho vui, nhưng đừng vội nghe mà mắc, vôi tin mà lầm. Tin tức chỉ có giá trị chỉ dẫn, tham khảo để tìm hiểu, xét việc cho minh lý thôi. Và nhứt là đừng để những nhà chuyên môn quảng cáo, những phù thủy chánh trị muốn dẫn "quần chúng" vào con đường lợi cho họ mà hại cho mình, trong thời đại truyền thông đại chúng nắm gọn trong tay quyền thông tin, nghị luận.
Thí dụ thứ nhứt mới đây về tin cắt giảm tiền già. Sự thật chẳng có gì nhưng truyền thông biến nó thành chấn động. Số là vào tuần lễ cuối tháng 2, Oâng Thần Tài Greenspan, Chủ tịch Quỷ Dự Trữ Liên bang ra trước Uỷ ban Ngân sách Quốc Hội trình bày hai ý kiến: hoặc tăng tuổi về hưu hoặc cắt giảm tiền trợ cấp người già để cứu vãn Quỷ ASXHû; chấm hết. Không phải lần đầu O. Greenspan làm như vậy về nền tài chánh và ngân sách Mỹ. Oâng đã làm không biết lần thứ mấy rồi. Cái "job" lương cao, bổng hậu của Oâng là vậy; không làm là thất nghiệp. Tuổi về hưu TT Clinton đã tăng rồi lên 67. Chỉ còn lại việc cắt giảm tiền già nên truyền thông đại chúng biến thành tin tức hàng đầu, nóng bỏng, hấp dẫn. Và cả một lớp người đầu bạc sắp đông hơn đầu xanh ở Mỹ dán mắt vào màn hình TV và computers, vào trang báo giấy, vãnh lổ tai vào radio để theo dõi "tin tức." Báo Washington Post đi tựa "Sếp Quỹ Dự Trữ Liên bang cỗ võ cắùt ASXH." Báo New York Times "Để bớt thâm hụt, Greespan cỗ võ cắt ASXH và Medicare" với một bài dài cả trang. Truyền hình địa phương đua nhau đi phỏng vấn những người già đang sợ cuống quít vì miếng bánh mì buổi tối, viên thuốc buổi sáng của mình bị cắt giảm. ASXH là nguồn tài lợïi duy nhứt của lớp người cả đời làm việc đóng thuế cho Nhà Nước này. Các ứng cử viên tổng thống Dân Chủ gặp một cơ hội bằng vàng để tấn công chánh quyền Bush. Người dẫn đầu toán Dân Chủ trên đuờng đua vào Nhà Trắng, nói một câu hết ý, "Những gì Washington DC [ám chỉ lời tuyên bố của TT Bush khẳng định không có chuyện cắt ANSXH] nói không quan trọng, cắt giảm ASXH là cách làm trật." Bộ tham mưu cận của TT Bush sau khi biết tin Ô. Greenspan nói về cắt giảm ASXH, vội vả chờ TT Bush tiếp kiến xong TT Georgia, là khẩn trình. TT Bush sửng sốt và tuyên bố, "Tôi chưa nói chuyện với [Greespan] hay đọc lời bình luận của Oâng ta. … Lập trường của tôi về phúc lợi ASXH, là như thế này: Những phúc lợi đó không nên thay đổi đối với người đến hay gần tuổi về hưu." Quá rõ ràng, không có chuyện căùt tiền già, cắt dịch vụ Medicare. Nhưng khẳng định không cắt ASXH của TT Bush không hấp dẫn hay không lợi cho đường lối tung tin, truyền thông không khai thác như tin cắt giảm.
Rõ rệt ý kiến, đề nghị, lời bình luận, lời bàn trở thành tin và tin hàng đầu khi truyền thống muốn và quyết định biến nó nó thành tin tức. Còn biến nó thành tin tức vì lý do thầm kín gì thì tùy nhận định của người đọc vì không phải là sự kiện, sự việc, mà thuộc lãnh vực hậu ý kinh tế, chánh trị, và lương tâm chức nghiệp của truyền thông. Nhưng đa số người Mỹ đã chia, đã gọi, đã nói truyền thông thành nhiều lập trường rồi, thân, chống, bảo thủ, cấp tiến, ở giữa, và cực hữu cực tả v.v. Hơn nữa bầu không khí nóng bức chánh trị bầu cử lại càng làm những nhãn hiệu đó càng rõ nét hơn.
Thí dụ thứ hai về tin cắt giảm Medicaid. Tin tức cát giảm Medicaid này tràn ngập các phê bình chê khen của các nhân vật chánh trị, tốn không biết bao nhiêu thời lượng thu, phát hình ảnh và tiếng nói cũng như giấy mực của báo chí trong năm 2003 vì nó trùng khớp với chủ trương cát giảm ngân sách để tránh thâm hụt. Nhưng thựùc tế con số thống kê trên giấy trắng mực đen, của cơ quan y tế xã hội Liên bang và Cali, làm người ta ngơ ngẩn về tin tức đã loan trong năm rồi. Năm 2003, theo cơ quan thẩm quyền điều hành chương trình Medicare của Liên bang, là Centers for Medicare and Medicaid Services, chương trình Medicaid cấp cho 42 triệu 400 ngàn người Mỹ hưởng dụng - tăng hơn năm 2002, là 1 triệu 600 ngàn ngưới, tức tăng 3,9% so với năm 2002. Còn năm 2004 dự trù tỷ lệ tăng là 2,1%. Nói gọn Medicare và Medicaid sẽ tăng, chớ không giảm. Ngân sách 2003 của Liên và Tiểu bang đã chi 269 tỷ đô la, Liên bang chịu 61% và tiểu bang 39%. Chỉ duy nhứt có tiểu bang Texas có giảm số người mới bằng cách hạ mức lợi tức trần của Medicaid xuống. Còn 49 tiểu bang kia cứ như cũ mà làm nên số người hưởng Medicaid mới tăng như vậy vì kinh tế khó khăn dân làm ăn khó, thất nghiệp, nghèo nhiều. Riêng tiểu bang nhà Cali, Cựu TĐ Davis đự định bớt 543 ngàn người sắp được hưởng MediCal (tức Medicaid của Liên bang áp dụng tại Cali) xuống, để tiết kiêm ngân sách tiểu bang đang nợ nần, nhưng cũng không làm được . Quốc Hội và Hành Pháp của tiểu bang lẫn liên bang đều xoay xở để không đụng chạm đến phúc lợi y tế của người dân, nhứt là dân nghèo. Tựu trung đường lối và chủ trưong của Cộng Hoà lẫn Dân Chủ đều ủng hộ chương trình ANSXH trong đó có tiền già và Medicare, Medicaid. Do vậy số ngườøi hưởng Medicaid toàn nước Mỹ năm 2003 tăng chớ không giảm. Hoàn toàn khác với tin tức thường nghe thấy trên truyền thông đại chúng.
Nên chi người Việt tỵ nạn CS thế hệ thứ nhứt bây giờ đại đa số đang ở hay xấp xỉ vào tuổi hạng 65 trở lên không có gì phải lo lắng, Nhứt là phụ cấp ASXH dành cho người già lợi tức khiêm tốn. Kể cả Luật Social Reforms về hạn tuổi tăng mỗi năm tăng dàn lên hai tháng đến 67 mới là tuổi già hưu, vẫn không chi phối người hưởng SSI. Người nghèo cứ cộng 65 tuổi vào ngày, tháng, năm sanh thì đủ điều kiện hưỏng SSI. MediCal, Medicaid, cứ khoản trong ba tháng trước ngày 65 tuổi, đến Sở Xã hội xin đúng 65 là có. Medicare phải có quốc tịch. Chuyện lớn đã có Nhà Nước, Quốc Hội, Chánh quyền do người dân làm ra lo. Cứ tĩnh bơ an dưỡng tuổi giá, giữ gìn sức khoẻ sống vui với gia đình, bè bạn, chòm xóm. Tin tức đọc cứ đọc cho vui, nhưng đừng vội nghe mà mắc, vôi tin mà lầm. Tin tức chỉ có giá trị chỉ dẫn, tham khảo để tìm hiểu, xét việc cho minh lý thôi. Và nhứt là đừng để những nhà chuyên môn quảng cáo, những phù thủy chánh trị muốn dẫn "quần chúng" vào con đường lợi cho họ mà hại cho mình, trong thời đại truyền thông đại chúng nắm gọn trong tay quyền thông tin, nghị luận.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình