HỎI: Mục Luật Pháp Phổ Thông có nhận được một bức thư đề tên người gửi là Con Vô Phước. Bức thư có nội dung như sau:
Kính thưa LS
Con có một vài câu hỏi xin LS giải đáp giùm.
Cách đây 4 năm, con vừa 18 tuổi thì có quen với T. Khi con có thai thì biết T đã có vợ rồi (vợ lãnh từ Việt Nam qua). Con khổ quá cùng lúc đó cha mẹ và người thân đều từ bỏ con.
Con làm liều cứ bám theo T. T đã an ủi con và hứa sẽ ly dị vợ trong 2 năm nữa (vì vợ không có con với anh ta) rồi mới làm hôn thú và khai sanh cho đứa nhỏ.
T cũng bày ra cho con xin tiền trợ cấp để nuôi con (single mum [sic: theo đúng nguyên văn]), nghĩa là T đã không có trách nhiệm gì về việc nuôi dưỡng đứa bé. Vì đã lỡ rồi nên con đành phải chấp nhận theo lời T để nuôi con, với hy vọng là T sẽ ly dị vợ rồi mới tạo cuộc sống bên con.
Thỉnh thoảng T cũng thăm viếng đứa nhỏ và cứ hứa hẹn hoài những gì đã hứa.
Bẵng đi một thời gian, T tự nhiên trốn mất không còn đến thăm viếng đứa bé nữa. Vì thế, con bắt đầu nghi ngờ và đi dò la tin tức mới biết được rằng T đã ly dị vợ xong rồi và đã về Việt Nam làm thủ tục lãnh vợ khác. Con thật là đau khổ vì đã bị T lường gạt.
Sau đó nhờ người bạn giúp đỡ con đã biết và đến được nơi T làm việc.
Đã mấy lần T cố lánh mặt, nhưng cuối cùng cũng đã phải chạm mặt và con phải hỏi cho ra lẽ. T tức giận, bèn hành hung con. T còn cho rằng con nói bậy, vì T không có liên hệ gì với con cả.
Thưa LS, đứa con 4 tuổi này giống hệt T như tạc mà T nỡ đành trở mặt. Con muốn làm một cái gì đó để lột mặt nạ của T. Xin LS chỉ giùm con.
Con phải làm gì" Nhờ ở đâu" Để cho T có trách nhiệm với con mình chẳng hạn.
Con phải nhờ ở đâu để ngăn chặn không cho T tiếp tục lãnh người ở Việt Nam qua (con nghi là T bảo lãnh vì tiền).
Thưa LS, nhìn lại thì con không có giấy tờ gì để chứng minh mình là vợ và đứa nhỏ là con của anh ta cả (con chỉ có một vài tấm hình chụp chung đứa con với T). Ngay cả bộ xã hội cũng cho là con không có chồng, vì khi đi xin trợ cấp nuôi con con đã phải khai như thế. Vì thế con không biết là con có được quyền thưa kiện gì không" Con đang lo lắng không biết làm sao xin LS chỉ giúp.
Trả lời: Đọc thư của cô tôi lại nhớ đến một nhân vật trong truyện kiều là Mã Giám Sinh, một tay ăn chơi đàng điếm đến độ thi hào Nguyễn Du đã phải diễn tả sự ăn chới trác táng cũng như máu sở khanh của đương sự như sau:
Chẳng ngờ gã Mã Giám Sinh
Vẫn là một đứa phong tình đã quen...
Mẹo lừa đã mắc vào khuôn
Sính nghi rẻ giá, nghinh hôn sẵn ngày.
Tuy nhiên, chúng ta không nên vội vã lên án hành vi của một người vì "a man is assumed innocent until proven guilty" dịch một cách nôm na là: "một người được suy đoán là vô tội cho đến lúc chứng minh được là có tội".
Trở lại vấn đề mà cô đã nêu lên trong thư, chắc chắn những gì T đã và đang làm đều có lý do riêng của T. Theo như những gì mà T đã làm, tôi nghĩ rằng T phải là một công dân Úc.
Việc bảo lãnh thêm một hoặc vài người Việt Nam vào được nước Úc là một điều cần phải làm; nhưng thực hiện điều đó nhằm vào mục đích gì lại là một vấn đề khác. T có thể có lý do của T khi bảo lãnh những người đàn bà đó vào Úc. Có bao giờ cô nghĩ rằng sau khi làm xong nhiệm vụ bảo lãnh được bạn bè và những người quen biết đến Úc rồi T sẽ có một cuộc sống hạnh phúc bên cô hay không"
Sống trong một xã hội dân chủ pháp trị như tại nước Úc này, cô không nên suy đoán rằng T đã bảo lãnh người vì tiền. Cô không nên lên án hành vi của một người khác là bất hợp pháp cho đến lúc có chứng cớ rõ ràng. Nếu T có thể bảo lãnh được người đến Úc điều đó có nghĩa là T đã làm đúng theo khuôn khổ và sự quy định của luật pháp.
Riêng về phương diện tình cảm, T cũng có quyền yêu đương một hoặc nhiều người cùng một lúc nếu đương sự có khả năng đó. Cô có thể tự cho rằng T là chồng của cô, tuy nhiên, luật pháp không bao giờ thừa nhận điều đó vì giữa cô và T không có hôn thú. Những điều vừa nêu là quyền hạn mà T được luật pháp thừa nhận.
Trong vụ này, để bảo vệ quyền lợi của cô và đứa bé, cô có thể thực hiện một trong hai điều nêu sau:
1) Về phần đứa bé, cô hãy nhờ LS làm thủ tục để xin "tòa án gia đình" (the Family Court) đưa ra án lệnh buộc T phải đi thử nghiệm DNA.
DNA là chữ viết tắt của "DeoxyriboNucleic Acid". Sự thử nghiệm về DNA sẽ trả lời được câu hỏi liệu T có phải là cha của đứa bé hay không" Nếu trên thực tế đúng theo những gì cô kể trong thư thì chắc chắn sự thử nghiệm sẽ trả lời cho cô rằng T là cha của đứa bé.
Sự thử nghiệm này mất chừng 5 đến 10 ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp khẩn cấp, cô có thể yêu cầu phòng thí nghiệm cho biết kết quả trong vòng 48 tiếng đồng hồ. Phí tổn cho sự thử nghiệm này chừng $640.00
Một khi kết quả cho biết T là cha của đứa bé, thì việc kế đến là cô phải yêu cầu T trả tiền nuôi dưỡng cho đứa bé là 18% dựa trên lợi tức của đương sự.
Ngoại trừ trường hợp T chọn một cuộc sống vất vưỡng, nay đây mai đó, làm chui làm nhủi, cho đến lúc đứa bé đủ 18 tuổi (nghĩa là phải sống chui rúc thêm 14 năm nữa). Bằng ngược lại, thì T phải trả tiền cho cô nuôi dưỡng đứa bé. Nếu gặp lại T nhớ hỏi ông ta muốn chọn con đường nào"
2) Về phần cô, cô có quyền khiếu kiện T về tội "bội ước" (breach of promise), đồng thời cô cũng có thể khởi động "tố quyền về sự vi phạm lời hứa hôn" (the action for breach of promise to marry).
Cô cần phải thâu thập càng nhiều bằng chứng y khoa càng tốt. Những giấy chứng nhận của bác sĩ sẽ được trưng dẫn như là những bằng chứng trong việc khiếu kiện này. Nếu thực sự cô đã và đang phải chịu đựng "sự đau đớn về tâm thần" (psychiatric illness) do sự lường gạt về tình cảm và lời hứa ước của T gây ra, thì tôi tin chắc rằng LS của cô sẽ có cách đưa T ra trước vành móng ngựa để đòi bồi thường.
Nhưng cô phải luôn luôn nhớ rằng, đây là một vụ kiện dân sự, vấn đề được đặt ra là liệu T có tài sản hoặc tiền bạc để bồi thường cho cô khi cô thắng kiện hay không"
Như đã trình bày ở trên, tôi hy vọng rằng khi gặp lại T cô có thể báo cho T biết được rằng ông ta cần phải trả tiền cấp dưỡng cho đứa bé, bằng ngược lại thì cô phải áp dụng ngay kế sách thứ nhất để cho người tình cũ của cô biết được rằng đất dụng võ của Mã Giám Sinh ngày nay đã bị thu hẹp lại rất nhiều.
Hãy đương đầu với thực tế, đừng lo sợ là trước đây cô đã khai không đúng sự thật với Bộ Xã Hội.
Hy vọng những gì vừa nêu trên có thể làm cho cô khuây khỏa được phần nào trong lúc chờ đợi ngày gặp lại T. Chúc cô may mắn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình