Bạn,
Cô bé được kể trong lá thư này hiện là em Nguyễn Thị Dũng, chưa đến 15 tuổi, hiện là học sinh lớp 7 tại một trường ở huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Chào đời mới ba ngày, cô bé đã thành đứa con không có cha, người đàn ông sinh thành ra em bỏ nhà ra đi không hề trở lại. Ba tháng sau, mẹ em cũng bỏ đi sống chung với một người đàn ông khác. Thế là cô bé này lớn lên nhờ vào bầu sữa khô héo của bà ngoại. Gia đình ngoại nghèo, cô bé đã phải bươn chải từ khi mới lên 10. Lớn lên trong một hoàn cảnh vô cùng nghiệt ngã, không có được tuổi thơ êm đềm, em đã lao vào cuộc sống với đôi vai nhỏ bé. Vừa đi học vừa tất bật với chuyện áo cơm, cô bé Dũng đã rất dũng cảm như chính tên của em. Mời bạn đọc một đoạn viết về mảnh đời bất hạnh của Nguyễn Thị Dũng theo ghi nhận của một phóng viên Sài Gòn:
Cuối cùng chúng tôi đã tìm đến được nhà cô bé. Lúc đó khoảng 10 giờ, ông bà ngoại Dũng cho biết: Phải hơn 11 giờ nó mới về. Sáng ni cháu nó mới gánh 40 bó rau muống đi bán. Và thế là câu chuyện xoay quanh thân phận nhọc nhằn của cô bé tuổi đời chưa quá 15: Kể về cuộc đời của đứa cháu mình, cụ Có - bà ngoại của Dũng - rơm rớm nước mắt. Hai ông bà ở vào tuổi 65. Ông thì bại liệt, bà cũng chân tay run rồi, quanh năm suốt tháng cặm cụi làm thêm với mảnh ruộng chua. Ấy là bà kể như thế. Trước thì còn chạy đôn đáo buôn thúng bán bưng, dắt đứa cháu ngoại theo. Bây giờ gân cốt giãn rồi, không còn sức để bươn chải, đành phải nằm nhà.
Từ hơn một năm nay cô bé Dũng cứ một buổi đi học, một buổi ra bến cá Tam Giang xin cá của ngư dân bán kiếm tiền. Dũng còn vào khoang đem cá lên bờ giúp chủ thuyền, nhờ vậy họ thương nên cho nhiều hơn. Có tiền em phụ giúp cho ông bà ngoại và sắm sửa, mua sách vở. Lại có cả đem về bổ sung vào bữa ăn cho ông bà. Đoạn đường từ nhà em ra đến bến đò khá xa, ước chừng 7 km đường bộ, còn phải qua đò. Có lần nằm trên thuyền giữ cá, ngủ quên đi khi thuyền vô tới Sa Huỳnh mới biết, chủ thuyền đành phải đón xe cho Dũng trở ra. Cũng như bao cô bé siêng học khác, Dũng luôn kẹp theo bên mình cuốn vở phòng khi trễ đò ngồi học. Thương cháu, cụ Có không cho Dũng đi xin cá nữa. Đổi nghề, Dũng lấy số tiền lâu nay dành dụm làm vốn đi buôn rau muống. Nói là buôn chứ thật ra em xuống ruộng rau mua lại của chủ với giá tương đối, rồi gánh lên chợ bán kiếm đồng lời chút đỉnh. Bù lại sự bất công của hoàn cảnh, sự nhạt nhẽo trong tình thương của cha mẹ, Dũng rất siêng học, thậm chí học khá giỏi. Cụ Có nói: Họp phụ huynh là tui hay đi dự, nghe giáo viên chủ nhiệm khen cháu, vui lắm. Thương là thương nó lấy ông bà ngoại làm ông bà nội. Sau này tụi tui chết đi là nó khổ lắm đây. Rứa mà còn đòi dắt thêm đứa em cùng mẹ khác cha về nuôi nữa. Cụ Có rưng rưng nước mắt.
Phải chờ khá lâu chúng tôi mới được gặp Dũng. Vừa đặt gánh xuống, em liền xăng xái ra bếp làm cá. Dũng có đôi mắt rất sáng, thông minh nhưng khuôn mặt cứ lặng lẽ. Cái lặng lẽ của đứa con bị cha mẹ bỏ rơi quá sớm. Quảy gánh đi từ 4 giờ 30 sáng bây giờ mới về. Dũng khoe: Con lời được 4 ngàn đồng. Giải thích về cái đồng hồ đeo trên tay, em nói: Của má đó, hội phụ nữ xã cho con 100 ngàn đồng, má hay tin thì đem cái đồng hồ ni về đổi cho con lấy số tiền rồi lại đi.
Bạn,
Chưa đến 15 tuổi, nhưng trên đôi vai bé nhỏ của em luôn nặng những mớ cá, mớ rau đổi chác từ ngoài chợ, đó là nguồn mưu sinh cho cả ba cuộc đời: ông bà ngoại và em. Bởi thế, em nói với phóng viên về những gì em cảm nhận ở phía trước, rằng em chỉ có niềm mong ước là giúp ông bà ngoại và học giỏi mà thôi!
Cô bé được kể trong lá thư này hiện là em Nguyễn Thị Dũng, chưa đến 15 tuổi, hiện là học sinh lớp 7 tại một trường ở huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Chào đời mới ba ngày, cô bé đã thành đứa con không có cha, người đàn ông sinh thành ra em bỏ nhà ra đi không hề trở lại. Ba tháng sau, mẹ em cũng bỏ đi sống chung với một người đàn ông khác. Thế là cô bé này lớn lên nhờ vào bầu sữa khô héo của bà ngoại. Gia đình ngoại nghèo, cô bé đã phải bươn chải từ khi mới lên 10. Lớn lên trong một hoàn cảnh vô cùng nghiệt ngã, không có được tuổi thơ êm đềm, em đã lao vào cuộc sống với đôi vai nhỏ bé. Vừa đi học vừa tất bật với chuyện áo cơm, cô bé Dũng đã rất dũng cảm như chính tên của em. Mời bạn đọc một đoạn viết về mảnh đời bất hạnh của Nguyễn Thị Dũng theo ghi nhận của một phóng viên Sài Gòn:
Cuối cùng chúng tôi đã tìm đến được nhà cô bé. Lúc đó khoảng 10 giờ, ông bà ngoại Dũng cho biết: Phải hơn 11 giờ nó mới về. Sáng ni cháu nó mới gánh 40 bó rau muống đi bán. Và thế là câu chuyện xoay quanh thân phận nhọc nhằn của cô bé tuổi đời chưa quá 15: Kể về cuộc đời của đứa cháu mình, cụ Có - bà ngoại của Dũng - rơm rớm nước mắt. Hai ông bà ở vào tuổi 65. Ông thì bại liệt, bà cũng chân tay run rồi, quanh năm suốt tháng cặm cụi làm thêm với mảnh ruộng chua. Ấy là bà kể như thế. Trước thì còn chạy đôn đáo buôn thúng bán bưng, dắt đứa cháu ngoại theo. Bây giờ gân cốt giãn rồi, không còn sức để bươn chải, đành phải nằm nhà.
Từ hơn một năm nay cô bé Dũng cứ một buổi đi học, một buổi ra bến cá Tam Giang xin cá của ngư dân bán kiếm tiền. Dũng còn vào khoang đem cá lên bờ giúp chủ thuyền, nhờ vậy họ thương nên cho nhiều hơn. Có tiền em phụ giúp cho ông bà ngoại và sắm sửa, mua sách vở. Lại có cả đem về bổ sung vào bữa ăn cho ông bà. Đoạn đường từ nhà em ra đến bến đò khá xa, ước chừng 7 km đường bộ, còn phải qua đò. Có lần nằm trên thuyền giữ cá, ngủ quên đi khi thuyền vô tới Sa Huỳnh mới biết, chủ thuyền đành phải đón xe cho Dũng trở ra. Cũng như bao cô bé siêng học khác, Dũng luôn kẹp theo bên mình cuốn vở phòng khi trễ đò ngồi học. Thương cháu, cụ Có không cho Dũng đi xin cá nữa. Đổi nghề, Dũng lấy số tiền lâu nay dành dụm làm vốn đi buôn rau muống. Nói là buôn chứ thật ra em xuống ruộng rau mua lại của chủ với giá tương đối, rồi gánh lên chợ bán kiếm đồng lời chút đỉnh. Bù lại sự bất công của hoàn cảnh, sự nhạt nhẽo trong tình thương của cha mẹ, Dũng rất siêng học, thậm chí học khá giỏi. Cụ Có nói: Họp phụ huynh là tui hay đi dự, nghe giáo viên chủ nhiệm khen cháu, vui lắm. Thương là thương nó lấy ông bà ngoại làm ông bà nội. Sau này tụi tui chết đi là nó khổ lắm đây. Rứa mà còn đòi dắt thêm đứa em cùng mẹ khác cha về nuôi nữa. Cụ Có rưng rưng nước mắt.
Phải chờ khá lâu chúng tôi mới được gặp Dũng. Vừa đặt gánh xuống, em liền xăng xái ra bếp làm cá. Dũng có đôi mắt rất sáng, thông minh nhưng khuôn mặt cứ lặng lẽ. Cái lặng lẽ của đứa con bị cha mẹ bỏ rơi quá sớm. Quảy gánh đi từ 4 giờ 30 sáng bây giờ mới về. Dũng khoe: Con lời được 4 ngàn đồng. Giải thích về cái đồng hồ đeo trên tay, em nói: Của má đó, hội phụ nữ xã cho con 100 ngàn đồng, má hay tin thì đem cái đồng hồ ni về đổi cho con lấy số tiền rồi lại đi.
Bạn,
Chưa đến 15 tuổi, nhưng trên đôi vai bé nhỏ của em luôn nặng những mớ cá, mớ rau đổi chác từ ngoài chợ, đó là nguồn mưu sinh cho cả ba cuộc đời: ông bà ngoại và em. Bởi thế, em nói với phóng viên về những gì em cảm nhận ở phía trước, rằng em chỉ có niềm mong ước là giúp ông bà ngoại và học giỏi mà thôi!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình