Hỏi (ông Lê Thái Quẩn): Trước khi chính thức sống chung với người bạn gái của tôi vào cuối năm 1994, tôi có đứng tôi mua một căn nhà. Sau gần 2 năm chung sống, tôi đã đồng ý để nàng cùng đứng tên chung với tư cách là cùng sở hữu chủ của căn nhà đó. Trước khi sang tên nàng đã mượn ngân hàng và trao cho tôi một số tiền là $24,000. Ngoài ra nàng đã chịu tất cả các phí tổn sang nhượng, và vì số tiền thiếu nợ ngân hàng không còn bao nhiêu nên chúng tôi không gặp bất cứ rắc rối nào từ phía ngân hàng về việc chấp thuận để nàng cùng đứng tên với tư cách là cùng sở hữu chủ của căn nhà.
Tuy nhiên vì quan niệm sống của chúng tôi không còn thích hợp với nhau như những năm tháng đầu của thời gian quen biết nữa, nên chúng tôi đã quyết định chia tay vào cuối năm 2000. Trong lúc chờ đợi để giải quyết vấn đề liên hệ đến tài sản riêng tư, chúng tôi đã đồng ý cho mướn căn nhà của chúng tôi và mỗi đứa tự lo liệu lấy nơi ăn chốn ở của chính mình. Tôi đã đến share nhà với một người bạn, còn nàng thì theo tôi được biết đã dọn đi chung sống với nhân tình mới.
Gần đây tôi nhận được một là thư từ văn phòng LS của nàng yêu cầu tôi chuyển nhượng lại căn nhà cho nàng và nàng sẽ trả cho tôi 50% trên giá trị của thị trường sau khi khấu trừ tiền thiếu nợ ngân hàng. Tôi có gọi điện thoại cho LS của nàng và yêu cầu LS của nàng cho tôi biết địa chỉ hiện tại của nàng, nhưng đã bị từ chối. Dồng thời tôi cũng báo cho LS của nàng biết rằng việc chuyển nhượng 50% giá trị căn nhà cho nàng là một việc làm khá bất công vì tôi chỉ nhận của nàng $24,000 để nàng được đứng tên một nữa căn nhà. Tôi có đề nghị để chia chi nàng 30% thôi, nhưng LS của nàng đã không đồng ý điều này.
Mặc dầu tôi không có bằng chứng rõ ràng, nhưng tôi biết rằng bà ta đang làm chủù một của tiệm uốn và hớt tóc tại Sydney nhưng để cho người quen điều hành.
Xin LS cho biết là làm thế nào để biết được liệu nàng đang sinh sống ở Úùc hay đã ra ngoại quốc" Liệu tôi có quyền để biết được lợi tức và tài sản của nàng trước khi quyết định là nên chia căn nhà như thế nào để công bằng hơn cho cả hai bên.
Trả lời: Vấn đề của ông đặt ra liên hệ nhiều đến sự phân chia tài sản của những cặp vợ chồng sống ngoại hôn. Trong trường hợp đó, “Đạo Luật về Quan Hệ Ngoại Hôn” (de facto relationship) sẽ chi phối toàn bộ sự tranh tụng liên hệ đến tài sản trong mối quan hệ này. Tuy nhiên, những gì ông muốn hỏi dường như liên hệ nhiều đến “Đạo Luật về Tự Do Tin Tức” (the Freedom of Information Act), nên tôi quyết định trả lời những câu hỏi mà ông đã đặt ra trong phạm vi quy định bởi Đạo Luật này. Như ông đã mong ước, một khi ông biết được nhưng tin tức cần biết về người vợ ngoại hôn của ông thì vấn đề chia tài sản sẽ được thực hiện một cách công bằng hơn.
Vấn đề đặt ra ở đây là liệu luật pháp có cho phép ông được quyền biết về những tin tức liên hệ đến người vợ ngoại hôn, mà ông nghĩ rằng ông có quyền được biết hay không"
Để có thể trả lời câu hỏi này, chúng ta hãy cùng xét xem “Đạo Luật về Tự Do Tin Tức” (the Freedom of Information Act) đã quy định về những điều này như thế nào.
Mục đích của “Đạo Luật về Tự Do Tin Tức” là cho phép công chúng được quyền biết các tin tức và tư liệu hiện đang được cất giữ bởi các cơ quan của chính quyền.
Dựa vào Đạo Luật này, liệu ông có quyền xem các tài liệu liên hệ đến người phối ngẫu ngoại hôn của ông không"
Một cách khái quát, các cơ quan của chính quyền sẽ không cho phép ông xem xét các hồ sơ cá nhân thuộc người phối ngẫu ngoại hôn của ông. Tuy nhiên, điều đó cũng còn tùy thuộc vào tình huống của mỗi trường hợp.
Trong một vài trường hợp, tòa có thể cho rằng việc người chồng đòi xem xét các hồ sơ liên hệ đến tình trạng tài chánh của người phối ngẫu trước đây là một việc làm không thể nào chấp nhận được vì tòa cho rằng hồ sơ đó là loại hồ sơ hoàn toàn có tính cách riêng tư như đã được quyết định trong vụ Re Wiseman and Defense Service Homes Corp (1987).
Trong vụ đó, người chồng và vợ của đương sự đã đứng ra mượn tiền để mua nhà, vào lúc ly dị, người chồng bị tòa án gia đình đưa ra án lệnh chuyển nhượng căn nhà cho người vợ. Cơ quan tài chánh chỉ đồng ý thiết lập văn kiện nợ cho người vợ nếu thỏa mãn rằng người vợ có khả năng trả nổi, và phải cư ngụ trong căn nhà đó, đồng thời không được tái giá. Để được sang tên cho mình, người vợ phải cung cấp các tin tức này cho cơ quan tài chánh.
Khi Người chồng yêu cầu được xem xét các tin tức đó theo sự quy định của “Đạo Luật về Tự Do Tin Tức”. Đương sự đã bị từ chối vì Điều 41 của Đạo Luật ngăn cấm việc tiết lộ các tin tức liên hệ đến hoạt động cá nhân của một người, và Điều 45 quy định rằng việc tiết lộ này sẽ vi phạm sự bảo mật. Tòa đã cho rằng người chồng chỉ có quyền xem xét một số văn kiện không bị ngăn cấm bởi Đạo Luật.
Người chồng đã cho rằng đương sự có quyền xem xét toàn bộ hồ sơ liên hệ đến hoạt động tài chánh của vợ đương sự, vì những hoạt động đó liên hệ đến việc phân chia tài sản hiện đang được tranh tụng tại tòa án gia đình theo điều 79(4) (c) của Đạo Luật Gia Đình, và rằng đương sự có quyền xét xem những lời khai đó của vợ y có chính xác hay không.
Tuy nhiên, Tòa Án Hành Chánh đã cho rằng bằng chứng trong thủ tục tố tụng tại tòa án gia đình có tính cách riêng tư cho cả hai bên đương sự [vợ và chồng] đang tranh tụng. Những bằng chứng liên hệ đến các hoạt động tài chánh của người vợ, trong thủ tục tố tụng tại tòa án gia đình, chỉ được tiết lộ và tống đạt cho người chồng. Ngược lại, sự tiết lộ được quy định theo điều 11 của Đạo Luật về Tự Do Tin Tức là sự tiết lộ cho toàn thể mọi người được biết, nếu họ muốn biết.
Trong một số trường hợp khác, khi người chồng muốn xem xét các tài liệu đang được lưu giữ bởi Bộ Di Trú hầu có thể biết được rằng liệu vợ của đương sự có đang sinh sống tại Uùc hay không. Trong những trường hợp này, Bộ sẽ đồng ý cho phép đương sự tham khảo các hồ sơ liên hệ để biết được những tin tức này, vì sự tiết lộ địa chỉ được xem như là một việc làm thích đáng và không bị xem như là việc làm xâm phạm đến đời sống riêng tư của người vợ như đã được xét xử trong vụ Re French and Department of Immigration and Ethnic Affairs.
Tuy nhiên, “Đạo Luật về Tự Do Tin Tức” đã quy định rằng khi các Bộ, Sở của chính quyền nhận được đơn của một người xin được xem xét các tin tức về những cá nhân khác, thì các Bộ, Sở có nhiệm vụ thông báo cho cá nhân đó để đương sự có cơ hội chứng minh là các hồ sơ của đương sự có tính cách riêng tư và không thể tiết lộ cho các người khác được. Các Bộ, Sở có thời gian 30 ngày để vấn ý và đưa ra những quyết định liên hệ [Điều 15 (6)].
Dựa vào luật lệ cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc xem xét hồ sơ và những hoạt động thuộc người vợ ngoại hôn của ông là một việc làm tương đối khá phức tạp. Tuy nhiên, nếu có tranh chấp về tài sản, bà ta sẽ không thể nào giấu giếm được vì phải khai báo toàn bộ tài sản và lợi tức theo sự quy định của luật pháp.
Ngoài ra ông có thể yêu cầu Bộ, Sở của chính quyền cho biết làhiện vợ ông có còn ở Uùc hay không. Riêng câu hỏi của ông liên hệ đến việc đòi biết rõ địa chỉ hiện tại của vợ ông, tôi nghĩ rằng, đây không phải là một việc làm đơn giản.
Tôi đề nghị ông nên đến gặp LS của ông để được cố vấn tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình