Hỏi (Bà Xuân Hoa): Đầu thư tôi xin chúc ông và tất cả các nhân viên trong tòa soạn sức khỏe và vạn sự như ý.
Thứ đến tôi xin ông trả lời giúp một vài thắc mắc của tôi.
Tôi lập gia đình cách đây 9 năm, hiện tại tôi có hai đứa con. Trước khi lấy tôi, chồng tôi có mua một căn nhà và cùng người anh của ông ta đứng tên. Ông anh chỉ đứng tên làm kiều thôi. Vì ông bà ta có câu "đàn ông năm bảy lá gan, lá ở cùng vợ lá toan cùng người". Dó đó, tôi e rằng khi ông ấy "phản" tôi, thì tôi và mấy đứa nhỏ sẽ không được hưởng quyền lợi gì trong căn nhà đó; vì ông ta có thể nói rằng nhà đó là của người anh và ông ta chỉ đứng tên làm kiểu thôi thì thật là thiệt thòi cho chúng tôi. Chính vì lẽ đó tôi muốn LS góp ý giúp tôi là:
1. Tôi nên bỏ tên ông anh ra và cho tên tôi vào trước khi hay sau khi trả xong tiền nhà. Thủ tục như thế nào và tốn kém cở bao nhiêu tiền.
2. Tôi có nên ra LS bắt chồng tôi ký vào giấy với nội dung là nếu chồng tôi bỏ vợ con thì ông ta sẽ không được phần nào giá trị của căn nhà hay không.
3. Trong trường hợp nếu ông ta đồng ý ký vào tờ cam kết thì sau này ông ta có quyền thay đổi hoặc hủy bỏ giấy tờ đã ký hay không"
Rất mong LS dành chút thì gian giúp tôi lời khuyên và sự chỉ bảo cần thiết để tôi và những đứa con của tôi không bị thiệt thòi "sông sâu còn có thể dò, nào ai lấy thước mà đo lòng người".
Trả lời: Vấn đề loại bỏ tên của người anh ra khỏi giấy tờ bằng khoán là một việc làm không đơn giản như bà đang suy tính, vì vấn đề này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Việc trước tiên bà cần nên biết là căn nhà đã được đứng tên chung dưới hình thức nào" Điều tôi muốn nói là chồng của bà và người anh của ông ta cùng đứng tên làm chủ căn nhà theo hình thức "joint tenants" hay "tenants in common".
Theo "luật về tài sản" (the property law), "joint tenants" và "tenants in common" đều có nghĩa là "quyền sở hữu chung" nhưng về phương diện pháp lý chúng có những hiệu quả hoàn toàn khác nhau.
Nếu trong giấy tờ bằng khoán, chồng của bà và người anh của ông ta đồng ý đứng tên chung dưới hình thức là "Joint tenants" (quyền sở hữu chung); thì trong trường hợp này, nếu người nào chết trước thì người còn sống tự động được thừa hưởng toàn bộ căn nhà đó mà không một ai có quyền tranh cãi dù người đã chết có để lại giấy tờ cam kết và hứa là cho phần hùn của mình khi đương sự qua đời.
Nếu trong giấy tờ bằng khoán, chồng của bà và người anh của ông ta đồng ý đứng chung dưới hình thức là "tenants in common" (cũng có nghĩa là 'quyền sở hữu chung'), trong trường hợp này mỗi người đều có quyền làm di chúc để lại phần của mình trong căn nhà đó cho bất cứ người nào mình yêu thích. Đương sự cũng có quyền chuyển nhượng lại phần của mình cho bất cứ ai và bất cứ lúc nào mình muốn với điều kiện là người cùng đứng tên chung kia và ngân hàng [trong trường hợp còn thiếu nợ] đồng ý.
Mặc dầu chồng bà cho biết rằng người anh của ông ta chỉ đứng tên làm kiểu thôi, nhưng việc này về phương diện pháp lý không đơn giản như bà suy nghĩ. Vì như bà đã nói trong thư "sông sâu còn có thể dò, nào ai lấy thước mà đo lòng người". Lỡ một mai, khi cơm không lành, canh không ngọt xảy ra giữa bà hoặc gia đình bà với ông anh chồng, hoặc có những chuyện xảy đến ngoài sức tưởng tượng của bà thì chuyện chuyển tên sang cho bà mà không phải đền bồi gì cho người anh chồng chỉ còn là một điều mơ tưởng.
Tôi không thể trả lời cho bà về câu hỏi là bà nên bỏ tên ông anh ra rồi thế tên của bà vào trước hay sau khi trả xong tiền ngân hàng vì điều này cũng còn tùy thuộc vào nhiều điều kiện khác. Điều thứ nhất là phải có sự đồng ý của ông anh, và điều thứ hai là phải có sự đồng ý của ngân hàng [nếu căn nhà đó vẫn còn thiếu tiền của ngân hàng].
Chắc chắn bà cũng đã từng nghe nói "đêm dài lắm mộng"; vì thế, theo thiển ý của tôi nếu có thể được bà nên làm tất cả những thủ tục cần thiết để chuyển tài sản sang cho bà càng sóm càng tốt.
Riêng về câu hỏi của bà liên hệ đến thủ tục chuyển nhượng như thế nào và số tiền là bao nhiêu" Thì tôi xin trả lời cho bà biết rằng cái đó còn tùy thuộc vào những yếu tố khác. Ví dụ, trong trường hợp ông anh của bà đồng ý rút tên của ông ta ra để thế tên của bà vào, nhưng nếu ngân hàng không đồng ý vì cho rằng bà không có việc làm hoặc lợi tức của bà quá thấp, trong trường hợp này, bà phải đến mượn tiền tại một ngân hàng khác để trả toàn bộ số tiền còn thiếu cho ngân hàng hiện tại đang cầm thế căn nhà đó, thì thủ tục trở nên phức tạp và tốn kém hơn. Ngược lại, nếu không có những rắc rối như vừa kể thì lệ phí luật sư thường được tính toán dựa trên thời gian mà họ đã xử dụng để làm giấy tờ cho bà thông thường từ $300 đến $600.
Riêng câu hỏi là bà có nên ra LS bắt chồng bà ký vào giấy với nội dung là nếu chồng bà bỏ vợ con thì ông ta sẽ không được hưởng bất cứ phần nào giá trị của căn nhà.
Liệu một tờ giấy cam đoan như vậy có được pháp luật cho là có hiệu lực pháp lý hay không" Việc đó khá dài dòng mà chúng ta không thể tranh cãi trong mục LPPT này được. Dù tờ giấy đó được pháp luật công nhận đi nữa thì nó cũng chẳng bảo vệ được gì cho bà cả. Vì chồng của bà sẽ bán nhà và tiêu xài hoang phí hoặc tặng cho cô vợ sắp cưới của ông ta trước khi chính thức tuyên bố bỏ bà.
Liệu ông ta có quyền hủy bỏ những gì mà ông ta đã ký và cam kết hay không" Điều này còn tùy thuộc vào các điều khoản mà các bên đương sự đồng ý trước khi ký kết. Ví dụ trong tờ cam kết đó có điều khoản là nếu bà ly dị ông ta thì ông ta có toàn quyền hủy bỏ tờ cam kết mà ông ta đã ký với bà. Tôi đề nghị bà nên đến gặp LS để được cố giải thích tường tận hơn.
Hỏi (Ông Nguyễn Văn Hạnh): Nguyên tôi năm nay đã ngoài 70 tuổi, tôi có dành giụm được một số tiền gởi nhà Bank (định kỳ) để khi nào tôi qua đời thì có tiền hầu lo cho thủ tục mai táng, khỏi phải nhờ con cháu lo liệu.
Vậy xin LS hướng dẫn giùm là khi tôi qua đời, vợ tôi hoặc con tôi có thể đến nhà bank để rút ra số tiền này của tôi hay không"
Nếu được thì tôi và vợ tôi phải làm giấy tờ gì để nhà Bank hoàn trả lại số tiền này. Xin LS hướng dẫn rõ ràng giùm.
Trong trường hợp ông qua đời, vợ của ông chỉ cần đem giấy khai tử và giấy hôn thú ra ngân hàng để ngân hàng chuyển toàn bộ số tiền của ông sang cho vợ ông. Nếu không có hôn thú thì người vợ của ông chỉ cần làm tờ khai danh dự là đủ.
Để tạo điều kiện dễ dàng cho người còn sống, ông có thể cùng bà ra ngân hàng để lập một cuốn sổ trương mục mà ông hoặc bà có thể rút tiền ra bất cứ lúc nào mà không cần phải có chữ ký của người kia. Điều này rất tiện lợi nhưng cũng rất nguy hiểm là ông hoặc bà khó có thể kiểm soát nhau trong việc rút tiền để chi dụng vào những mục đích chính đáng.
Tuy nhiên, ông hãy yên tâm, vì dù trong trường hợp ông không để lại bất cứ giấy tờ gì, thì giám đốc ngân hàng cũng luôn luôn cho con, hoặc cháu của ông được phép rút khoản tiền cần thiết cho chi phí mai táng. Nhìn chữ viết của ông, tôi nghĩ rằng ông vẫn còn rất khỏe, và không hiểu tại sao ông lại phải lo đến chuyện này sớm thế.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình