QUÊ HƯƠNG TÔI (BÉ VIẾT VĂN VIỆT / BÀI DỰ THI SỐ 69)
Lê Thị Thanh Tâm (14 tuổi. Lớp 9 trường Valley Junior High School, Utah)
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày…”
“Quê hương” hai tiếng gọi ấy sao mà ngọt ngào, ấm áp và gần gũi đến thế. Mỗi người sinh ra ai chẳng có quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Với tôi, mảnh đất Việt Nam đã gắn liền với cả thời thơ ấu. Tôi quên sao được những ngày cắp sách đến trường với con đường nhỏ quanh co, men theo những bụi tre già cùng đám bạn nhỏ thân quen. Có những trò chơi rất vui nhộn và dân giả như: lò cò, bắn bi, năm mười, rượt bắt…
Những đêm tối được nghe bà kể những câu chuyện cổ tích thật kì diệu: về cô Tấm hiền lành bị mẹ con Cám hãm hại, rồi cô bé Lọ Lem cưới được chàng hoàng tử xinh đẹp, còn cả chàng Thạch Sanh năm lần bảy lượt bị mẹ con Lý Thông mưu hại, chuyện công chúa Bạch Tuyết với Bảy chú Lùn…Nhớ cả những buổi trưa hè nóng bức, chúng tôi cùng nhau tắm dưới bến sông, vui đùa vọc nước…Những việc ấy tưởng chừng như rất đơn giản nhưng đó là những kỷ niệm đẹp nhất sẽ sống mãi trong tâm trí tôi.
Tuy bây giờ không được sống bên ngôi làng nhỏ, dòng sông mà chiều chiều tôi vẫn thường ra tắm mát, nhưng mãi mãi tôi vẫn sẽ nhớ về mảnh đất quê hương tôi, nơi có dãi đất cong cong hình chữ S thân thương ấy.
Lê Thị Thanh Tâm
Theo thống kê của hội National Assessment in Writing, chỉ có 25% trẻ em Mỹ được coi là viết thông thạo.
Về việc trẻ em viết kém, chúng ta thường đổ lổi cho tivi, video games, Internet, phone ... đã thu hút hết giờ giấc của các em, làm cho chúng không để tâm vào chuyện tập viết, tập đọc. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ vẫn có thể cứu vãn tình hình này bằng cách bỏ một phần thời gian ra để dạy cho con tập viết, cố gắng làm cho việc viết văn trở nên thú vị hơn, nhằm nâng cao trình độ viết của các em.
Sau đây là một vài điểm gợi ý trong việc dạy con tập viết:
• Tạo ra một "góc viết văn" cho các em: Bạn có thể chọn một góc trong phòng của con bạn và thiết kế thành một "góc viết văn", trang bị đầy đủ những thứ cần thiết cho việc viết văn như tập, giấy, viết, bút chì (đen/màu), ... Trên tường, bạn có thể treo một bulletin board/bảng thông báo, dán lên những từ ngữ thường dùng, những câu văn hay, hình ảnh đẹp và lời chú thích ...
• Để cho các em "make a list"/kể ra những công việc cần làm hàng ngày: Bạn có thể bảo con bạn viết ra things to do/những công việc cần làm hàng ngày, hay là viết danh sách những thứ hàng hoá cần phải mua, ví dụ như những thực phẩm cần mua ở chợ. Việc này làm cho các em nhận rõ được rằng viết cũng rất cần thiết cho đời sống hàng ngày.
• "Xuất bản" tác phẩm của các em: Hãy tập hợp lại những "tác phẩm" của các em, và làm thành những quyển sách nho nhỏ. Bạn có thể đánh máy, sẽ "pro" hơn là viết tay, và có thể yêu cầu các em vẽ trang bìa cho cuốn sách của mình. Bạn cũng có thể dán những tấm ảnh mà các em thích lên trang bìa,. Những cuốn sách này bạn hãy để trong "thư viện" của các em, dành cho "bedtime reading/giờ đọc sách buổi tối."
Ngoài việc tập viết tiếng Mỹ, sẽ rất hay nếu con cái của bạn cũng viết được tiếng Việt. Ngoài việc giáo dục cho thế hệ thứ hai, thứ ba của chúng ta gìn giữ tiếng Việt, thì theo nghiên cứu, những em học sinh phát triển một lúc hai ngôn ngữ/bilingual thường là những học sinh học từ khá đến giỏi ở trường. Các bạn có thể khuyến khích các em tham gia làm thơ gởi đăng trong mục "Thơ BeÙ" và tham gia cuộc thi viết văn "Bé Viết Văn Việt", của trang Thiếu Nhi Việt Báo (gởi bài về toà soạn Việt Báo hay email đến địa chỉ [email protected] ). Nhìn thấy công trình của mình được đăng trên báo, N. Hà tin là các bé sẽ rất vui và hãnh diện.
• Gợi ý cho các em viết: Đôi khi, các em không biết phải viết về chuyện gì. Bạn có thể giúp các em bằng cách bắt đầu một câu chuyện nào đó, kể một hai câu, và yêu cầu các em thêm vào. Những câu chuyện này không cần phải hay, chỉ cốt ý để gợi óc sáng tạo của các em và tạo hứng thú viết văn cho các em.
• Trao đổi "note/những ghi chép nhỏ" với các em: trong đời sống hàng ngày, có nhiều việc bạn cần trao đổi với con cái, thay vì nói, bạn có thể viết vài dòng gởi cho các em, và yêu cầu chúng viết trả lời lại cho bạn. Hoặc là bạn có thể gởi đến cho các em những câu bày tỏ tình yêu thương, những lời khuyến khích, phê bình ... (qua email hay viết tay-có thể để vào hộp đồ ăn trưa/lunch box của các em)
• Khuyến khích các em viết nhật ký: Đây là một việc làm thú vị và bổ ích, không những tạo cơ hội cho các em tập viết mà còn giúp cho chúng bày tỏ, biểu lộ những cảm nghĩ, cảm xúc của chúng. Bạn có thể khuyến khích các em viết nhật ký về nhiều đề tài, ví dụ như đời sống cá nhân, sinh hoạt thể thao, văn nghệ, kỷ niệm vui ở trại hè/summer camp hay trong các kỳ nghĩ lễ.
Chúc các bậc cha mẹ tạo được cho các em những sinh hoạt viết văn thú vị.
NMH
(Source/Nguồn: tạp chí "Để có một mái ấm tốt đẹp hơn")
Lê Thị Thanh Tâm (14 tuổi. Lớp 9 trường Valley Junior High School, Utah)
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày…”
“Quê hương” hai tiếng gọi ấy sao mà ngọt ngào, ấm áp và gần gũi đến thế. Mỗi người sinh ra ai chẳng có quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Với tôi, mảnh đất Việt Nam đã gắn liền với cả thời thơ ấu. Tôi quên sao được những ngày cắp sách đến trường với con đường nhỏ quanh co, men theo những bụi tre già cùng đám bạn nhỏ thân quen. Có những trò chơi rất vui nhộn và dân giả như: lò cò, bắn bi, năm mười, rượt bắt…
Những đêm tối được nghe bà kể những câu chuyện cổ tích thật kì diệu: về cô Tấm hiền lành bị mẹ con Cám hãm hại, rồi cô bé Lọ Lem cưới được chàng hoàng tử xinh đẹp, còn cả chàng Thạch Sanh năm lần bảy lượt bị mẹ con Lý Thông mưu hại, chuyện công chúa Bạch Tuyết với Bảy chú Lùn…Nhớ cả những buổi trưa hè nóng bức, chúng tôi cùng nhau tắm dưới bến sông, vui đùa vọc nước…Những việc ấy tưởng chừng như rất đơn giản nhưng đó là những kỷ niệm đẹp nhất sẽ sống mãi trong tâm trí tôi.
Tuy bây giờ không được sống bên ngôi làng nhỏ, dòng sông mà chiều chiều tôi vẫn thường ra tắm mát, nhưng mãi mãi tôi vẫn sẽ nhớ về mảnh đất quê hương tôi, nơi có dãi đất cong cong hình chữ S thân thương ấy.
Lê Thị Thanh Tâm
Theo thống kê của hội National Assessment in Writing, chỉ có 25% trẻ em Mỹ được coi là viết thông thạo.
Về việc trẻ em viết kém, chúng ta thường đổ lổi cho tivi, video games, Internet, phone ... đã thu hút hết giờ giấc của các em, làm cho chúng không để tâm vào chuyện tập viết, tập đọc. Tuy nhiên, các bậc cha mẹ vẫn có thể cứu vãn tình hình này bằng cách bỏ một phần thời gian ra để dạy cho con tập viết, cố gắng làm cho việc viết văn trở nên thú vị hơn, nhằm nâng cao trình độ viết của các em.
Sau đây là một vài điểm gợi ý trong việc dạy con tập viết:
• Tạo ra một "góc viết văn" cho các em: Bạn có thể chọn một góc trong phòng của con bạn và thiết kế thành một "góc viết văn", trang bị đầy đủ những thứ cần thiết cho việc viết văn như tập, giấy, viết, bút chì (đen/màu), ... Trên tường, bạn có thể treo một bulletin board/bảng thông báo, dán lên những từ ngữ thường dùng, những câu văn hay, hình ảnh đẹp và lời chú thích ...
• Để cho các em "make a list"/kể ra những công việc cần làm hàng ngày: Bạn có thể bảo con bạn viết ra things to do/những công việc cần làm hàng ngày, hay là viết danh sách những thứ hàng hoá cần phải mua, ví dụ như những thực phẩm cần mua ở chợ. Việc này làm cho các em nhận rõ được rằng viết cũng rất cần thiết cho đời sống hàng ngày.
• "Xuất bản" tác phẩm của các em: Hãy tập hợp lại những "tác phẩm" của các em, và làm thành những quyển sách nho nhỏ. Bạn có thể đánh máy, sẽ "pro" hơn là viết tay, và có thể yêu cầu các em vẽ trang bìa cho cuốn sách của mình. Bạn cũng có thể dán những tấm ảnh mà các em thích lên trang bìa,. Những cuốn sách này bạn hãy để trong "thư viện" của các em, dành cho "bedtime reading/giờ đọc sách buổi tối."
Ngoài việc tập viết tiếng Mỹ, sẽ rất hay nếu con cái của bạn cũng viết được tiếng Việt. Ngoài việc giáo dục cho thế hệ thứ hai, thứ ba của chúng ta gìn giữ tiếng Việt, thì theo nghiên cứu, những em học sinh phát triển một lúc hai ngôn ngữ/bilingual thường là những học sinh học từ khá đến giỏi ở trường. Các bạn có thể khuyến khích các em tham gia làm thơ gởi đăng trong mục "Thơ BeÙ" và tham gia cuộc thi viết văn "Bé Viết Văn Việt", của trang Thiếu Nhi Việt Báo (gởi bài về toà soạn Việt Báo hay email đến địa chỉ [email protected] ). Nhìn thấy công trình của mình được đăng trên báo, N. Hà tin là các bé sẽ rất vui và hãnh diện.
• Gợi ý cho các em viết: Đôi khi, các em không biết phải viết về chuyện gì. Bạn có thể giúp các em bằng cách bắt đầu một câu chuyện nào đó, kể một hai câu, và yêu cầu các em thêm vào. Những câu chuyện này không cần phải hay, chỉ cốt ý để gợi óc sáng tạo của các em và tạo hứng thú viết văn cho các em.
• Trao đổi "note/những ghi chép nhỏ" với các em: trong đời sống hàng ngày, có nhiều việc bạn cần trao đổi với con cái, thay vì nói, bạn có thể viết vài dòng gởi cho các em, và yêu cầu chúng viết trả lời lại cho bạn. Hoặc là bạn có thể gởi đến cho các em những câu bày tỏ tình yêu thương, những lời khuyến khích, phê bình ... (qua email hay viết tay-có thể để vào hộp đồ ăn trưa/lunch box của các em)
• Khuyến khích các em viết nhật ký: Đây là một việc làm thú vị và bổ ích, không những tạo cơ hội cho các em tập viết mà còn giúp cho chúng bày tỏ, biểu lộ những cảm nghĩ, cảm xúc của chúng. Bạn có thể khuyến khích các em viết nhật ký về nhiều đề tài, ví dụ như đời sống cá nhân, sinh hoạt thể thao, văn nghệ, kỷ niệm vui ở trại hè/summer camp hay trong các kỳ nghĩ lễ.
Chúc các bậc cha mẹ tạo được cho các em những sinh hoạt viết văn thú vị.
NMH
(Source/Nguồn: tạp chí "Để có một mái ấm tốt đẹp hơn")
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình